Sukta 13

Mantra 1

इन्द्रः सुतेषु सोमेषु क्रतुं पुनीत उक्थ्यम् । विदे वृधस्य दक्षसो महान्हि षः ॥

ਇੰਦਰ ਸੁਤ ਸੋਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਕਥ੍ਯ ਕ੍ਰਤੁ ਨੂੰ—ਸਤੁਤੀ-ਯੋਗ ਸੰਕਲਪ-ਬਲ ਨੂੰ—ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਵ੍ਰਿਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਦਕ੍ਸ਼ਤਾ ਨਾਲ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ—ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਹੈ।

Mantra 2

स प्रथमे व्योमनि देवानां सदने वृधः । सुपारः सुश्रवस्तमः समप्सुजित् ॥

ਉਹ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲੇ ਵਿਯੋਮ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਸੁਪਾਰ—ਸੁਖ ਨਾਲ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸੁਸ਼੍ਰਵਸਤਮ—ਸੱਚੀ ਸੁਣਵਾਈ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਧਨੀ, ਅਤੇ ਅਪ੍ਸੁਜਿਤ੍—ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੇਤੂ ਹੈ।

Mantra 3

तमह्वे वाजसातय इन्द्रं भराय शुष्मिणम् । भवा नः सुम्ने अन्तमः सखा वृधे ॥

ਵਾਜਸਾਤਯੇ—ਬਲ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਜਿੱਤਣ ਲਈ, ਅਤੇ ਭਾਰ ਢੋਣ ਲਈ, ਮੈਂ ਸ਼ੂਸ਼ਮਿਣ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਸੁਮਨੇ—ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਸੁਖ ਵਿੱਚ—ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਮਿੱਤਰ ਬਣ; ਵਾਧੇ ਲਈ ਸਖਾ ਬਣ।

Mantra 4

इयं त इन्द्र गिर्वणो रातिः क्षरति सुन्वतः । मन्दानो अस्य बर्हिषो वि राजसि ॥

ਹੇ ਗਿਰਵਣ ਇੰਦਰ, ਸੁਨ੍ਵਤਃ—ਸੋਮ ਪੀੜਨ ਵਾਲੇ ਲਈ—ਤੇਰੀ ਇਹ ਰਾਤਿਃ (ਦਾਤ) ਵਹਿ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਬਰ੍ਹਿਸ਼ਃ—ਪਵਿੱਤਰ ਆਸਨ ਉੱਤੇ—ਆਨੰਦਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਵਿਰਾਜਸਿ, ਪੂਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 5

नूनं तदिन्द्र दद्धि नो यत्त्वा सुन्वन्त ईमहे । रयिं नश्चित्रमा भरा स्वर्विदम् ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਹੁਣ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਦਾਨ ਕਰ, ਜਿਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਸੋਮ ਨਿਚੋੜਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਲੱਭਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਚਿਤ੍ਰ-ਰੂਪ, ਬਹੁ-ਰੂਪ ਰਯਿ ਲਿਆ—ਸ੍ਵਰ੍ਵਿਦ੍, ਸੂਰਜ-ਲੋਕ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਾਲੀ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਦੌਲਤ।

Mantra 6

स्तोता यत्ते विचर्षणिरतिप्रशर्धयद्गिरः । वया इवानु रोहते जुषन्त यत् ॥

ਹੇ ਵਿਚਰ੍ਸ਼ਣਿ (ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ) ਇੰਦਰ, ਜਦੋਂ ਸਤੋਤਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਗਿਰਾਂ ਨੂੰ ਅਤਿਪ੍ਰਸ਼ਰ੍ਧਯਤ੍—ਰੋਕ ਤੋਂ ਪਰੇ ਉਛਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਤਾਂ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੁਸ਼ੰਤ, ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਰਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਉੱਡ ਕੇ ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ।

Mantra 7

प्रत्नवज्जनया गिरः शृणुधी जरितुर्हवम् । मदेमदे ववक्षिथा सुकृत्वने ॥

ਪ੍ਰਤ੍ਨਵਤ੍—ਪੁਰਾਤਨ ਵਾਂਗ—ਗਿਰਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਜਨਮਾ; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਜਰਿਤੁਰ ਹਵ ਸੁਣ। ਮਦੇ ਮਦੇ ਤੂੰ ਹੋਰ ਬਲਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਸੁਕ੍ਰਿਤ੍ਵਨੇ—ਭਲੇ ਅਤੇ ਋ਤ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ।

Mantra 8

क्रीळन्त्यस्य सूनृता आपो न प्रवता यतीः । अया धिया य उच्यते पतिर्दिवः ॥

ਉਸ ਦੇ ਸੱਚੇ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਬਚਨ ਖੇਡਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਢਲਾਣ ਤੋਂ ਵਗਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਾਂਗ ਧਾਵੇਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਜਾਗ੍ਰਤ ਧੀਆ ਨਾਲ ਉਹ ਦਿਵ ਦਾ ਪਤਿ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 9

उतो पतिर्य उच्यते कृष्टीनामेक इद्वशी । नमोवृधैरवस्युभिः सुते रण ॥

ਅਤੇ ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਦਾ ਇਕੋ ਵਸ਼ੀ ਪਤਿ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਨਮੋਵ੍ਰਿਧ, ਉਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਭਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ—ਹੇ ਸੁਤ ਸੋਮ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਰਮ।

Mantra 10

स्तुहि श्रुतं विपश्चितं हरी यस्य प्रसक्षिणा । गन्तारा दाशुषो गृहं नमस्विनः ॥

ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਵਿਪਸ਼ਚਿਤ ਨੂੰ ਸਤੁਤਿ ਕਰ; ਜਿਸ ਦੇ ਦੋ ਹਰੀ ਅਸ਼ਵ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਹਿਣ ਲਈ ਸਮਰਥ ਹਨ। ਉਹ ਦਾਸ਼ੁ ਦੇ ਘਰ—ਨਮਸ੍ਵਿਨ ਦੇ—ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

Mantra 11

तूतुजानो महेमतेऽश्वेभिः प्रुषितप्सुभिः । आ याहि यज्ञमाशुभिः शमिद्धि ते ॥

ਹੇ ਤੂਤੁਜਾਨ (ਅਤਿ-ਵੇਗਵਾਨ) ਦੇਵ! ਮਹਾਨ ਪਰਿਮਾਣ/ਮਹਿਮਾ ਲਈ, ਓਸ ਦੀਆਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਤਪਤ-ਤੇਜ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ—ਝੱਟ ਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ ਆ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸ਼ਮ (ਸ਼ਾਂਤੀ) ਅਤੇ ਸਿੱਧੀ ਹੋਵੇ।

Mantra 12

इन्द्र शविष्ठ सत्पते रयिं गृणत्सु धारय । श्रवः सूरिभ्यो अमृतं वसुत्वनम् ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਅਤਿ-ਸ਼ਵਿਸ਼ਠ, ਸਤਪਤੇ! ਗਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਯਿ (ਧਨ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰੱਖ। ਸੂਰੀਆਂ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ) ਨੂੰ ਅਮ੍ਰਿਤ-ਸਮ ਸ਼੍ਰਵਃ (ਅਖੰਡ ਯਸ਼) ਅਤੇ ਵਸੁਤ੍ਵਨ (ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਅਵਸਥਾ) ਬਖ਼ਸ਼।

Mantra 13

हवे त्वा सूर उदिते हवे मध्यंदिने दिवः । जुषाण इन्द्र सप्तिभिर्न आ गहि ॥

ਸੂਰਜ ਦੇ ਉਗਣ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹਵਾਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਦਿਉਸ ਦੇ ਮੱਧੰਦੀਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹਵਾਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਇੰਦਰ! ਸਪ੍ਤਿਭਿਃ (ਸੱਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ/ਸੱਤ ਘੋੜੇ) ਨਾਲ ਰਸ ਲੈਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ।

Mantra 14

आ तू गहि प्र तु द्रव मत्स्वा सुतस्य गोमतः । तन्तुं तनुष्व पूर्व्यं यथा विदे ॥

ਇੱਥੇ ਆ; ਅੱਗੇ ਦੌੜ—ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪੀੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮ ਰਸ ਮਾਣ। ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਉਹ ਪੁਰਾਤਨ ਤੰਤੂ ਤਾਣ ਦੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਾਣ ਸਕੀਏ।

Mantra 15

यच्छक्रासि परावति यदर्वावति वृत्रहन् । यद्वा समुद्रे अन्धसोऽवितेदसि ॥

ਹੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਨ, ਤੂੰ ਦੂਰ ਹੋਵੇਂ ਜਾਂ ਨੇੜੇ; ਜਾਂ ਆਨੰਦ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਂ—ਤਾਂ ਵੀ ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਸਹਾਇਕ ਹੈਂ।

Mantra 16

इन्द्रं वर्धन्तु नो गिर इन्द्रं सुतास इन्दवः । इन्द्रे हविष्मतीर्विशो अराणिषुः ॥

ਸਾਡੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਗੀਤ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ; ਪੀੜੇ ਹੋਏ ਸੋਮ ਦੇ ਬੂੰਦ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ। ਇੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹਵਿਸ਼-ਭਰੇ ਲੋਕ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਅਤੇ ਸੁਮੇਲ ਨਾਲ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ।

Mantra 17

तमिद्विप्रा अवस्यवः प्रवत्वतीभिरूतिभिः । इन्द्रं क्षोणीरवर्धयन्वया इव ॥

ਉਹੀ ਇੰਦਰ ਨੂੰ—ਉੱਚੇ ਨਿਵਾਸ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਪ੍ਰ—ਉਸ ਦੀ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਵਧਾਉਂਦੇ ਰਹੇ; ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਅੰਦਰਲੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਧਰਤੀ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਡਾਣ ਲਈ ਪਰ ਫੈਲਦੇ ਹਨ।

Mantra 18

त्रिकद्रुकेषु चेतनं देवासो यज्ञमत्नत । तमिद्वर्धन्तु नो गिरः सदावृधम् ॥

ਤ੍ਰਿਕਦ੍ਰੁਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਚੇਤਨ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ; ਸਦਾ ਵਧਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਡੀਆਂ ਗਿਰಃ—ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬਾਣੀਆਂ—ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਵਧਾਉਣ।

Mantra 19

स्तोता यत्ते अनुव्रत उक्थान्यृतुथा दधे । शुचिः पावक उच्यते सो अद्भुतः ॥

ਜਦੋਂ ਸਤੋਤਾ ਤੇਰੇ ਅਨੁਵ੍ਰਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਿਤੁ ਅਨੁਸਾਰ ਉਕਥਾਂ ਨੂੰ ਠਹਿਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਉਹ ਸ਼ੁਚਿ ਅਤੇ ਪਾਵਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 20

तदिद्रुद्रस्य चेतति यह्वं प्रत्नेषु धामसु । मनो यत्रा वि तद्दधुर्विचेतसः ॥

ਉਹੀ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਚੇਤਨ ਤੱਤ—ਯਹ੍ਵ, ਪ੍ਰਚੰਡ ਸ਼ਕਤੀ—ਪੁਰਾਤਨ ਧਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਵਿਵੇਕੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਸ ਵੱਲ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਕੇ ਟਿਕਾਇਆ ਹੈ।

Mantra 21

यदि मे सख्यमावर इमस्य पाह्यन्धसः । येन विश्वा अति द्विषो अतारिम ॥

ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਖ਼ੀਭਾਵ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਪਿਸ਼ਿਤ ਸੋਮ-ਆਨੰਦ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਇਸ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸਭ ਦ੍ਵੈਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਵਾਂ।

Mantra 22

कदा त इन्द्र गिर्वणः स्तोता भवाति शंतमः । कदा नो गव्ये अश्व्ये वसौ दधः ॥

ਹੇ ਗਿਰਵਣ ਇੰਦਰ, ਕਦੋਂ ਮੇਰਾ ਸਤੋਤ੍ਰ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤਿਦਾਇਕ ਬਣੇਗਾ? ਕਦੋਂ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਗਵ੍ਯ ਅਤੇ ਅਸ਼੍ਵ੍ਯ ਵਸੂ—ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਗਤੀ ਦਾ ਧਨ—ਧਰ ਦੇਵੇਂਗਾ?

Mantra 23

उत ते सुष्टुता हरी वृषणा वहतो रथम् । अजुर्यस्य मदिन्तमं यमीमहे ॥

ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਸੁਸ਼ਟੁਤ (ਸੁ-ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ) ਦੋ ਹਰੀ (ਤਾਮ੍ਰਵਰਨ) ਅਸ਼ਵ—ਬਲਵਾਨ—ਅਜੁਰ੍ਯ (ਅਖੰਡ) ਸੁਆਮੀ ਦਾ ਰਥ ਵਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਦਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਖਿੱਚ ਕੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 24

तमीमहे पुरुष्टुतं यह्वं प्रत्नाभिरूतिभिः । नि बर्हिषि प्रिये सददध द्विता ॥

ਉਸੇ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਯਾਚਦੇ ਹਾਂ—ਪੁਰੁਸ਼ਟੁਤ (ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ), ਯਹ੍ਵ (ਵੇਗਵਾਨ)—ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਊਤੀਆਂ (ਸਹਾਇਤਾਵਾਂ) ਨਾਲ; ਪ੍ਰਿਯ ਬਰ੍ਹਿਸਿ (ਪਵਿੱਤਰ ਆਸਨ) ਉੱਤੇ ਉਹ ਬੈਠੇ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਅੰਦਰ ਹੀ ਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।

Mantra 25

वर्धस्वा सु पुरुष्टुत ऋषिष्टुताभिरूतिभिः । धुक्षस्व पिप्युषीमिषमवा च नः ॥

ਹੇ ਪੁਰੁਸ਼ਟੁਤ (ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ), ਰਿਸ਼ਿਸ਼ਟੁਤ ਊਤੀਆਂ (ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤੁਤ ਸਹਾਇਤਾਵਾਂ) ਨਾਲ ਤੂੰ ਵਧ; ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪਿਪ੍ਯੁਸ਼ੀ (ਉੱਭਰਦੀ) ਇਸ਼ (ਪੋਸ਼ਕ ਆਹਾਰ) ਨੂੰ ਦੋਹ ਕੇ ਕੱਢ, ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।

Mantra 26

इन्द्र त्वमवितेदसीत्था स्तुवतो अद्रिवः । ऋतादियर्मि ते धियं मनोयुजम् ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਰੱਖਿਆਕਰਤਾ ਹੈਂ—ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਹੇ ਅਦ੍ਰਿਵಃ (ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ)। ਋ਤ ਤੋਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ (ਮਨੋਯੁਜ) ਧੀ/ਚਿੰਤਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Mantra 27

इह त्या सधमाद्या युजानः सोमपीतये । हरी इन्द्र प्रतद्वसू अभि स्वर ॥

ਇੱਥੇ, ਸੋਮ-ਪਾਨ ਲਈ, ਉਸ ਰਸ-ਆਨੰਦ ਦੇ ਦੋ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ—ਹੇ ਇੰਦਰ—ਤੇਰੇ ਦੋ ਹਰੀ (ਤਾਮ੍ਰਵਰਨ ਘੋੜੇ/ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਵਸੂਆਂ ਸਮੇਤ ਅੱਗੇ ਵਧਣ, ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੁਰ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾਉਣ।

Mantra 28

अभि स्वरन्तु ये तव रुद्रासः सक्षत श्रियम् । उतो मरुत्वतीर्विशो अभि प्रयः ॥

ਤੇਰੇ ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ ਹਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਗੂੰਜਣ; ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ/ਐਸ਼ਵਰਯ ਜਿੱਤਣ। ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਪ੍ਰਯਃ (ਅਰਪਣ-ਬਲ) ਵੱਲ ਅਭਿਮੁਖ ਹੋਣ।

Mantra 29

इमा अस्य प्रतूर्तयः पदं जुषन्त यद्दिवि । नाभा यज्ञस्य सं दधुर्यथा विदे ॥

ਇਮਾ ਅਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤੂਰ੍ਤਯਃ—ਅੱਗੇ ਧੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਉਸ ਦੇ ਪਦ (ਕਦਮ) ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਦਿਵਿ (ਸਵਰਗ) ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਯਜ੍ਞ ਦੀ ਨਾਭੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਜੋੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ‘ਵਿਦੇ’—ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ—ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਵੇ।

Mantra 30

अयं दीर्घाय चक्षसे प्राचि प्रयत्यध्वरे । मिमीते यज्ञमानुषग्विचक्ष्य ॥

ਇਹ (ਅਯੰ) ਅਧ੍ਵਰ—ਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ—ਦੂਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ (ਦੀਰ੍ਘਾਯ ਚਕ੍ਸ਼ਸੇ) ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਵਿਚਕ੍ਸ਼੍ਯ—ਵਿਵੇਕੀ—ਮਾਨੁਸ਼ ਅਨੁਸ਼ਕ, ਮਨੁੱਖੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰਤਾ ਵਿੱਚ, ਕਦਮ-ਕਦਮ ਤੇ ਯਜ੍ਞ ਨੂੰ ਮਾਪ ਕੇ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 31

वृषायमिन्द्र ते रथ उतो ते वृषणा हरी । वृषा त्वं शतक्रतो वृषा हवः ॥

ਵ੍ਰਿਸ਼ਾ (ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਸਰੂਪ) ਹੈ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੇਰਾ ਰਥ; ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾ ਹਨ ਤੇਰੇ ਦੋ ਹਰੀ—ਤੇਰੀਆਂ ਤਾਮ੍ਰਵਰਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ/ਅਸ਼ਵ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਾ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਹੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੋ; ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾ ਹੈ ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹਵਃ—ਫਲਦਾਇਕ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਆਹਵਾਨ।

Mantra 32

वृषा ग्रावा वृषा मदो वृषा सोमो अयं सुतः । वृषा यज्ञो यमिन्वसि वृषा हवः ॥

ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਵਰਗਾ ਹੈ ਗ੍ਰਾਵਾ (ਸੋਮ ਪੀਸਣ ਵਾਲਾ ਪੱਥਰ); ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਵਰਗਾ ਹੈ ਮਦ (ਉਮੰਗ); ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਵਰਗਾ ਹੈ ਇਹ ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਵਰਗਾ ਹੈ ਯਜ੍ਞ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈਂ; ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਵਰਗਾ ਹੈ ਹਵਃ (ਆਹਵਾਨ)।

Mantra 33

वृषा त्वा वृषणं हुवे वज्रिञ्चित्राभिरूतिभिः । वावन्थ हि प्रतिष्टुतिं वृषा हवः ॥

ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਬਲਵਾਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ—ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ (ਪਰਮ ਬਲਵਾਨ) ਨੂੰ—ਹੂਵੇ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਵਜ੍ਰੀ, ਤੇਰੀਆਂ ਚਿਤ੍ਰ-ਵਰਨ ਸਹਾਇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ। ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਟੁਤੀ (ਪ੍ਰਤਿਉੱਤਰ ਸਤੁਤੀ) ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈਂ; ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਵਰਗਾ ਹੈ ਹਵਃ (ਆਹਵਾਨ)।