Rig Veda Sukta 12
Mandala 8Sukta 1233 Mantras

Sukta 12

Sukta 8.12

Devata

Indra

Chandas

Gayatri (likely; needs confirmation by metrical count)

ਇਹ ਸੂਕਤ ਇੰਦਰ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਸੋਮ-ਆਹਵਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਮਦਕ ‘ਮਦ’ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਿਗਲਣ ਵਾਲੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਵੀ ਵਾਰ ਵਾਰ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਨਿਚੋੜੇ ਸੋਮ ਵੱਲ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ “ਦੂਰ” ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਠੀਕ ਅਰਪਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯਾਜਕ-ਅੰਤਰਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਖੈਰ-ਖੁਸ਼ੀ—ਵੀਰ ਬਲ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਗਾਂ-ਧਨ—ਦੀ ਯਾਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Mantras

Mantra 1

य इन्द्र सोमपातमो मदः शविष्ठ चेतति । येना हंसि न्यत्रिणं तमीमहे ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸੋਮਪਾਨ ਵਿੱਚ ਪਰਮੋੱਤਮ, ਉਹ ਮਦ (ਉੱਲਾਸ-ਸ਼ਕਤੀ) ਜਿਸ ਨਾਲ, ਹੇ ਅਤਿਸ਼ਕਤਿਮਾਨ, ਤੇਰੀ ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਭੱਖਕ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ—ਉਹੀ ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਸੀਂ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 2

येना दशग्वमध्रिगुं वेपयन्तं स्वर्णरम् । येना समुद्रमाविथा तमीमहे ॥

ਜਿਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਤੂੰ ਦਸ਼ਗਵ ਨੂੰ—ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਧਾਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ੍ਵਰ੍ਣਰ ਨੂੰ—ਕੰਬਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਮੁੰਦਰ-ਸਮਾਨ ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ—ਉਹੀ ਤੇਰਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਅਸੀਂ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 3

येन सिन्धुं महीरपो रथाँ इव प्रचोदयः । पन्थामृतस्य यातवे तमीमहे ॥

ਜਿਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਿੰਧੂ ਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਜਲਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਥਾਂ ਵਾਂਗ ਧੱਕਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਛਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਰਿਆ, ਅਤੇ ਋ਤ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਿਆ—ਉਹੀ ਤੇਰਾ ਬਲ ਅਸੀਂ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 4

इमं स्तोममभिष्टये घृतं न पूतमद्रिवः । येना नु सद्य ओजसा ववक्षिथ ॥

ਸਾਡੀ ਅਭੀਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਲਈ, ਹੇ ਅਦ੍ਰਿਵಃ (ਪੇਸ਼ਣ-ਪੱਥਰ ਧਾਰਕ), ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ—ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤੇ ਘਿਉ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ; ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਓਜਸ ਵਿੱਚ ਵਧੇਂ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਾਹ ਕੇ ਲੈ ਜਾਵੇਂ।

Mantra 5

इमं जुषस्व गिर्वणः समुद्र इव पिन्वते । इन्द्र विश्वाभिरूतिभिर्ववक्षिथ ॥

ਹੇ ਗਿਰਵਣ ਇੰਦਰ! ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ; ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਉੱਛਲ ਕੇ ਭਰ ਜਾਣੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੂੰ ਸਭ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ-ਰੂਪ ‘ਊਤੀ’ਆਂ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ ਹੋ ਕੇ ਵਧ।

Mantra 6

यो नो देवः परावतः सखित्वनाय मामहे । दिवो न वृष्टिं प्रथयन्ववक्षिथ ॥

ਜਿਸ ਦੇਵ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਦੂਰਲੇ ਪਰਾਵਤ ਤੋਂ ਮਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ—ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਾਂਗ ਫੈਲਦਾ ਹੋਇਆ—ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਬਲਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵਧੇ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰੇ।

Mantra 7

ववक्षुरस्य केतवो उत वज्रो गभस्त्योः । यत्सूर्यो न रोदसी अवर्धयत् ॥

ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਵਧੀਆਂ, ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚਲਾ ਵਜ੍ਰ ਵੀ; ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਲੋਕਾਂ—ਰੋਦਸੀ—ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰ ਦੇ ਕੇ ਵਧਾਇਆ।

Mantra 8

यदि प्रवृद्ध सत्पते सहस्रं महिषाँ अघः । आदित्त इन्द्रियं महि प्र वावृधे ॥

ਹੇ ਸਤਪਤੇ, ਮਹਾ-ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ! ਜੇ ਤੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਉਗਰ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਹਾਰਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੇਰਾ ਇੰਦ੍ਰਿਯ—ਤੇਰੀ ਸਰਬਭੌਮ ਅਧਿਕਾਰ-ਸ਼ਕਤੀ—ਅਤਿ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਮਹਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵਧਿਆ ਹੈ।

Mantra 9

इन्द्रः सूर्यस्य रश्मिभिर्न्यर्शसानमोषति । अग्निर्वनेव सासहिः प्र वावृधे ॥

ਇੰਦ੍ਰ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਰਸ਼ਮੀਆਂ ਨਾਲ ਰੇਂਗਦੀ ਅੰਧਕਾਰ-ਛਾਂ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਕੇ ਮੁਰਝਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤੂ ਬਲ ਵਾਂਗ ਮਹਾਬਲ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ।

Mantra 10

इयं त ऋत्वियावती धीतिरेति नवीयसी । सपर्यन्ती पुरुप्रिया मिमीत इत् ॥

ਇਹ ਤੇਰੀ ਋ਤ੍ਵਿਯਾਵਤੀ—ਰਿਤੁ ਅਤੇ ਯਜ੍ਞ-ਵਿਧੀ-਋ਤ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ—ਸਦਾ ਨਵੀਂ ਧੀਤੀ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ; ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ, ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਰਤ; ਅਤੇ ਉਹੀ (ਸਾਡੇ ਲਈ) ਸੱਚੇ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਮਾਪ ਕੇ ਵੰਡਦੀ ਹੈ।

Mantra 11

गर्भो यज्ञस्य देवयुः क्रतुं पुनीत आनुषक् । स्तोमैरिन्द्रस्य वावृधे मिमीत इत् ॥

ਯਜ्ञ ਦਾ ਦੇਵਯੁ (ਦੇਵ ਨੂੰ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ) ਗਰਭ ਕਰਤੂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸਤੋਤਰਾਂ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਦੀ ਹੈ—ਅਤੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਹ ਠੀਕ ਮਾਪ-ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਮਾਪ ਕੇ ਠਹਿਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 12

सनिर्मित्रस्य पप्रथ इन्द्रः सोमस्य पीतये । प्राची वाशीव सुन्वते मिमीत इत् ॥

ਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਸੌਹਾਰਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਫੈਲ ਗਈ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਸੋਮ ਪੀਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ—ਸੁਨਵਤ (ਸੋਮ ਨਿਚੋੜਨ ਵਾਲੇ) ਵੱਲ ਪ੍ਰਾਚੀ ਵਾਸ਼ੀ (ਆਹਵਾਨ-ਧੁਨੀ) ਵਾਂਗ ਧੱਕ ਕੇ; ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਹ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਮਾਪ ਕੇ ਵੰਡਦਾ ਹੈ।

Mantra 13

यं विप्रा उक्थवाहसोऽभिप्रमन्दुरायवः । घृतं न पिप्य आसन्यृतस्य यत् ॥

ਜਿਸ ਵੱਲ ਵਿਪ੍ਰ—ਉਕਥਵਾਹਸ (ਉੱਚੀ ਵਾਣੀ ਦੇ ਵਾਹਕ), ਰਾਹ ਖੋਜਦੇ—ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਅਭਿਪ੍ਰਮੰਦੁਰ ਬਣ ਕੇ ਧੱਕਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਨੇ ਘ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਪੀਤਾ ਹੈ—਋ਤ ਦਾ ਵਜ੍ਰਾਸਨ, ਉਹ ਸੱਚ-ਕ੍ਰਮ ਦੀ ਨੀਂਹ।

Mantra 14

उत स्वराजे अदितिः स्तोममिन्द्राय जीजनत् । पुरुप्रशस्तमूतय ऋतस्य यत् ॥

ਅਤੇ ਸ੍ਵਰਾਜ (ਆਪ-ਸ਼ਾਸਕ) ਲਈ ਅਦਿਤੀ ਨੇ ਇੰਦਰ ਲਈ ਸਤੋਤ੍ਰ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ—ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ, ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ—ਜੋ ਋ਤ (ਸੱਚੇ ਕ੍ਰਮ) ਦਾ ਹੈ, ਉਹ।

Mantra 15

अभि वह्नय ऊतयेऽनूषत प्रशस्तये । न देव विव्रता हरी ऋतस्य यत् ॥

ਵਹਨਯ (ਅਗਨੀ-ਵਾਹਕ) ਸਹਾਇਤਾ ਵੱਲ, ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਵੱਲ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਦੇਵ, ਤੇਰੇ ਦੋ ਹਰੀ (ਤਾਮ੍ਰਵਰਨ) ਅਸ਼ਵ ਵ੍ਰਤ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਿਗਦੇ—਋ਤ ਦੇ ਯਤ ਵਿੱਚ (ਚਲਦੇ ਹਨ)।

Mantra 16

यत्सोममिन्द्र विष्णवि यद्वा घ त्रित आप्त्ये । यद्वा मरुत्सु मन्दसे समिन्दुभिः ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਸੋਮ ਵਿੱਚ ਰਮਦਾ ਹੈਂ, ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਦ-ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਤ੍ਰਿਤ ਆਪਤ੍ਯ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਮਰੁਤਾਂ ਵਿਚ—ਇੱਥੇ ਇੰਦੂ-ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇਕੱਠਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ।

Mantra 17

यद्वा शक्र परावति समुद्रे अधि मन्दसे । अस्माकमित्सुते रणा समिन्दुभिः ॥

ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ! ਜੇ ਤੂੰ ਦੂਰ ਪਰਾਵਤਿ ਵਿੱਚ, ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਵੀ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈਂ—ਤਾਂ ਵੀ ਸਾਡੇ ਪੀੜੇ ਹੋਏ ਸੋਮ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਣਵੀਰ, ਬਿੰਦੂਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਹರ್ಷ ਕਰ।

Mantra 18

यद्वासि सुन्वतो वृधो यजमानस्य सत्पते । उक्थे वा यस्य रण्यसि समिन्दुभिः ॥

ਅਥਵਾ, ਹੇ ਸਤਪਤੇ, ਤੂੰ ਸੋਮ ਪੀੜਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਵੀ; ਜਾਂ ਜਿਸ ਦੇ ਉਕਥ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਰਮਦਾ ਹੈਂ—ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਬਿੰਦੂਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਹರ್ಷ ਕਰ।

Mantra 19

देवंदेवं वोऽवस इन्द्रमिन्द्रं गृणीषणि । अधा यज्ञाय तुर्वणे व्यानशुः ॥

ਤੁਹਾਡੇ ਅਵਸ (ਸਹਾਇਤਾ) ਲਈ ਅਸੀਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ—ਦੇਵ ਨੂੰ ਸਦਾ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ—ਵਾਰ ਵਾਰ ਗਾਵਾਂਗੇ; ਫਿਰ ਤੁਰਵਣ (ਵੇਗਵਾਨ) ਯਜ ਲਈ ਉਹ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ।

Mantra 20

यज्ञेभिर्यज्ञवाहसं सोमेभिः सोमपातमम् । होत्राभिरिन्द्रं वावृधुर्व्यानशुः ॥

ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਯਜ੍ਞਵਾਹਕ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਉਹ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਸੋਮਾਂ ਨਾਲ ਸੋਮਪਾਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਪਾਨੀਏ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਹੋਤ੍ਰਾਂ—ਆਹਵਾਨ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਦੁਆਰਾ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਟਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ।

Mantra 21

महीरस्य प्रणीतयः पूर्वीरुत प्रशस्तयः । विश्वा वसूनि दाशुषे व्यानशुः ॥

ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਣੀਤੀਆਂ—ਉਸ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ—ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਹਨ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੂਰਵ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ; ਮਹਾਨ ਹਨ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸਤੀਆਂ ਵੀ। ਦਾਸ਼ੁਸ਼ੇ—ਦਾਨੀ ਨੂੰ—ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਸੂ, ਸਾਰੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ, ਪ੍ਰਕਟ ਕਰਕੇ ਪਹੁੰਚਾਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 22

इन्द्रं वृत्राय हन्तवे देवासो दधिरे पुरः । इन्द्रं वाणीरनूषता समोजसे ॥

ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ—ਆਵਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ—ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ। ਅਤੇ ਵਾਣੀਆਂ—ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਉਚਾਰਣਾਂ—ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਬਣੇ।

Mantra 23

महान्तं महिना वयं स्तोमेभिर्हवनश्रुतम् । अर्कैरभि प्र णोनुमः समोजसे ॥

ਅਸੀਂ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਉਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੂੰ—ਹਵਨਸ਼੍ਰੁਤ (ਸੱਦੇ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ) ਨੂੰ—ਸਤੋਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਧੱਕਦੇ ਹਾਂ; ਅਰਕ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਸਿਫ਼ਤ) ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮੋਜਸੇ (ਇਕੱਠੀ, ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ) ਵਿੱਚ ਸੰਘਟਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 24

न यं विविक्तो रोदसी नान्तरिक्षाणि वज्रिणम् । अमादिदस्य तित्विषे समोजसः ॥

ਦੋਵੇਂ ਲੋਕ (ਰੋਦਸੀ) ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਨੂੰ ਜੁਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਦਹਕਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਸਮੋਜਸਃ (ਇੱਕੋ ਬਲ) ਵਜੋਂ ਇਕੱਠੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Mantra 25

यदिन्द्र पृतनाज्ये देवास्त्वा दधिरे पुरः । आदित्ते हर्यता हरी ववक्षतुः ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਜਦੋਂ ਜੰਗ ਦੇ ਦਬਾਅ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ, ਤਦੋਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੇਰੇ ਦੋ ਹਰ੍ਯਤ (ਉਤਸੁਕ) ਹਰੀ (ਬੇ ਰੰਗ ਦੇ ਘੋੜੇ) ਤੈਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਾਹ ਕੇ ਲੈ ਗਏ।

Mantra 26

यदा वृत्रं नदीवृतं शवसा वज्रिन्नवधीः । आदित्ते हर्यता हरी ववक्षतुः ॥

ਜਦੋਂ, ਹੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਵਸਾ (ਬਲ) ਨਾਲ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਬੈਠੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਵਧ ਕੀਤਾ, ਤਦੋਂ ਹੀ ਤੇਰੇ ਉਤਸੁਕ ਹਰ੍ਯਤ (ਬੇ) ਅਸ਼ਵ-ਯੁਗਲ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਾਹਿਆ।

Mantra 27

यदा ते विष्णुरोजसा त्रीणि पदा विचक्रमे । आदित्ते हर्यता हरी ववक्षतुः ॥

ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਿਸ਼్ణੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਓਜਸਾ (ਸ਼ਕਤੀ) ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਪਦ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਕੇ ਚੱਲੇ, ਤਦੋਂ ਹੀ ਤੇਰੇ ਉਤਸੁਕ ਹਰ੍ਯਤ (ਬੇ) ਅਸ਼ਵ-ਯੁਗਲ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਾਹਿਆ।

Mantra 28

यदा ते हर्यता हरी वावृधाते दिवेदिवे । आदित्ते विश्वा भुवनानि येमिरे ॥

ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਉਤਸੁਕ ਹਰ੍ਯਤ (ਬੇ) ਅਸ਼ਵ-ਯੁਗਲ ਦਿਨੋਂਦਿਨ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਤਦੋਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਭੁਵਨ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਧਾਰੇ ਅਤੇ ਵਿਵਸਥਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Mantra 29

यदा ते मारुतीर्विशस्तुभ्यमिन्द्र नियेमिरे । आदित्ते विश्वा भुवनानि येमिरे ॥

ਜਦੋਂ ਮਰੁਤ-ਗਣ—ਤੂਫ਼ਾਨੀ ਬਲ ਦੇ ਲੋਕ-ਸਮੂਹ—ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੋਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਸਾਰੇ ਭੁਵਨ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਸਮਰਸਤਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਦੇ ਹਨ।

Mantra 30

यदा सूर्यममुं दिवि शुक्रं ज्योतिरधारयः । आदित्ते विश्वा भुवनानि येमिरे ॥

ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਉਸ ਸੂਰਜ ਨੂੰ—ਸ਼ੁੱਧ, ਦਿਪਤ ਜ੍ਯੋਤਿ ਨੂੰ—ਦਿਵਿ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਟਿਕਾਇਆ, ਤਦ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੇਰੇ ਅਧੀਨ ਸਾਰੇ ਭੁਵਨ ਅਤੇ ਅਸਤਿਤ੍ਵ ਦੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਠੀਕ ਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ।

Mantra 31

इमां त इन्द्र सुष्टुतिं विप्र इयर्ति धीतिभिः । जामिं पदेव पिप्रतीं प्राध्वरे ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਇਸ ਸੁਘੜ ਸਤੁਤੀ ਨੂੰ ਵਿਪ੍ਰ (਋ਸ਼ੀ) ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਧੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਗਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਸਾਕ ਵਾਂਗ ਕਦਮ ਕਦਮ ਪਾਲਦਾ ਹੋਇਆ—ਅੰਤਰ-ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 32

यदस्य धामनि प्रिये समीचीनासो अस्वरन् । नाभा यज्ञस्य दोहना प्राध्वरे ॥

ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਿਯ ਧਾਮ ਵਿੱਚ, ਠੀਕ ਰੁਖ ਵਾਲੇ (ਰਿਤਵਿਜ) ਇਕੱਠੇ ਸੁਰ ਛੇੜੇ—ਤਦ ਯਜ੍ਞ ਦੀ ਨਾਭੀ ਉੱਤੇ ਦੋਹਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਨੇ ਧਾਰਾਂ ਵਗਾਈਆਂ, ਅਧ੍ਵਰ ਦੀ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਧੱਕਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।

Mantra 33

सुवीर्यं स्वश्व्यं सुगव्यमिन्द्र दद्धि नः । होतेव पूर्वचित्तये प्राध्वरे ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਾਨੂੰ ਸੁਵੀਰ੍ਯ, ਸ੍ਵਸ਼੍ਵ੍ਯ, ਸੁਗਵ੍ਯ—ਵੀਰਤਾ ਦਾ ਬਲ, ਅਸ਼੍ਵ-ਬਲ, ਗੋ-ਸੰਪੱਤਾ—ਬਖ਼ਸ਼; ਪੁਰਾਤਨ ਬੁੱਧ ਵਾਲੇ ਹੋਤ੍ਰ ਵਾਂਗ, ਅਧ੍ਵਰ-ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਾ।

Frequently Asked Questions

It asks Indra to come to the pressed Soma, awaken his victorious power, destroy the forces that “devour light,” and grant strength, protection, and prosperity (especially horses and cattle).

It emphasizes that even if Indra is imagined as distant, the sacrifice and Soma-call can still reach him—inviting him to rejoice with the worshippers’ offerings right now.

Several verses appear Gāyatrī-like (3 lines of ~8 syllables), but meter should be confirmed by counting syllables across all 33 mantras, since Mandala 8 can mix meters within a single hymn.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App