HomeRig VedaMandala 7Sukta 66Mantra 13
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 13

Sukta 7.66

Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Ādityas (Mitra–Varuṇa–Aryaman) as embodiments of ṛta and opponents of anṛta
Chandas: Jagatī

ऋतावान ऋतजाता ऋतावृधो घोरासो अनृतद्विषः । तेषां वः सुम्ने सुच्छर्दिष्टमे नरः स्याम ये च सूरयः ॥

ऋ॒तावा॑न ऋ॒तजा॑ता ऋता॒वृधो॑ घो॒रासो॑ अनृत॒द्विष॑: । तेषां॑ वः सु॒म्ने सु॑च्छ॒र्दिष्ट॑मे नर॒: स्याम॒ ये च॑ सू॒रय॑: ॥

ṛtā́vān ṛtájātā ṛtā́vṛdho ghorā́so anṛtádviṣaḥ | téṣāṃ vaḥ sumné succhárdiṣṭame naráḥ syāma yé ca sū́rayaḥ ||

਋ਤਵਾਨ, ਋ਤ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਋ਤ ਨਾਲ ਵਧਣ ਵਾਲੇ—ਅਨ੍ਰਿਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਘੋਰ, ਅਸੱਤ ਦੇ ਦ੍ਵੈਸ਼ੀ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮੰਗਲਮਈ ਸੁਮਨ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਆਸਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਨਰੋ, ਅਸੀਂ ਰਹੀਏ—ਅਸੀਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨੇਤਾ (ਸੂਰਯਃ) ਵੀ।

ऋ॒तऽवा॑नः । ऋ॒तऽजा॑ताः । ऋ॒त॒ऽवृधः॑ । घो॒रासः॑ । अ॒नृ॒त॒ऽद्विषः॑ । तेषा॑म् । वः॒ । सु॒म्ने । सु॒च्छ॒र्दिःऽत॑मे । न॒रः॒ । स्याम॑ । ये । च॒ । सू॒रयः॑ ॥ऋतवानः । ऋतजाताः । ऋतवृधः । घोरासः । अनृतद्विषः । तेषाम् । वः । सुम्ने । सुच्छर्दिःतमे । नरः । स्याम । ये । च । सूरयः ॥ṛta-vānaḥ | ṛta-jātāḥ | ṛta-vṛdhaḥ | ghorāsaḥ | anṛta-dviṣaḥ | teṣām | vaḥ | sumne | succhardiḥ-tame | naraḥ | syāma | ye | ca | sūrayaḥ

ऋतावानःpossessing ṛta (truth/cosmic order)
ऋतावानः:
Kartā
TypeAdjective
Rootऋतावन् (प्रातिपदिक; ऋत + वन्)
ऋतजाताःborn of ṛta / rightly born
ऋतजाताः:
Kartā
TypeAdjective
Rootऋतजात (कृदन्त; √जन् ‘जायते’ + त; उपसर्ग/पूर्वपद ऋत-)
ऋतावृधःincreasing/strengthening ṛta
ऋतावृधः:
Kartā
TypeAdjective
Rootऋतावृध (प्रातिपदिक; ऋत + √वृध् ‘वर्धते’ → वृध)
घोरासःterrible, formidable
घोरासः:
Kartā
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
अनृतद्विषःhating falsehood (untruth-haters)
अनृतद्विषः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअनृतद्विष् (कृदन्त/बहुव्रीहि; अनृत + √द्विष् ‘द्वेष्टि’)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
वःof you / your
वः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
सुम्नेin (your) favor, grace
सुम्ने:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसुम्न (प्रातिपदिक)
सुच्छर्दिष्टमेin the most bounteous/most beneficent (favor)
सुच्छर्दिष्टमे:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootसुच्छर्दिष्टम (कृदन्त/विशेषण; सु- + √छर्द् ‘वमति/क्षरति’ (वेद. ‘वर्षति/प्रस्रवति’ भाव) + इष्ट (superlative base))
नरःmen, heroes
नरः:
Kartā
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
स्यामmay we be
स्याम:
(मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√अस् ‘अस्ति’ (वेद. optative)
येwho
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
सूरयःpatrons, nobles, benefactors
सूरयः:
Kartā
TypeNoun
Rootसूरि (प्रातिपदिक)