Home›Rig Veda›Mandala 7›Sukta 4›Mantra 2
←Previous Mantra
Next Mantra→

Rig Veda 7.4.2 — Mandala 7, Sukta 4, Mantra 2

Sukta 7.4

Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra; traditional attribution for much of Maṇḍala 7)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 7.4; requires full pada syllable count verification)
Samhita Patha (Devanagari)

स गृत्सो अग्निस्तरुणश्चिदस्तु यतो यविष्ठो अजनिष्ट मातुः । सं यो वना युवते शुचिदन्भूरि चिदन्ना समिदत्ति सद्यः ॥

Transliteration

sa gṛtsó agnístarúṇaś cid astu yáto yáviṣṭho ájaniṣṭa mātúḥ | sáṃ yó vánā yuváte śúci-dam bhū́ri cid ánnā sám íd átti sadyáḥ ||

Translation

ਉਹ ਗ੍ਰਿਤ੍ਸ (ਤੀਖ਼ਾ) ਅਗਨੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਤਰੁਣ—ਯੌਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ—ਬਣੇ; ਜੋ ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਯਵਿਸ਼੍ਠ—ਸਭ ਤੋਂ ਨੌਜਵਾਨ—ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ। ਜੋ ਸ਼ੁਚਿ—ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਨਾਲ—ਵਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਦ੍ਯਃ—ਤੁਰੰਤ—ਪ੍ਰਚੁਰ ਅੰਨ ਨੂੰ ਵੀ ਭਸਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਯੋਗ ਸਭ ਕੁਝ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰੇ।

Word by Word
सःhe; that one
सः:
कर्तृ (अग्निः इत्यस्य विशेषण-सम्बन्धः) / विषय-निर्देशः
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गृत्सःwise, shrewd
गृत्सः:
कर्तृ-विशेषणम् (अग्निः) / गुणवाचकः
TypeAdjective
Rootगृत्स (प्रातिपदिक)
अग्निःAgni; fire
अग्निः:
कर्तृ (अस्तु) / विषयः
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
तरुणःyoung
तरुणः:
कर्तृ-विशेषणम् (अग्निः) / गुणवाचकः
TypeAdjective
Rootतरुण (प्रातिपदिक)
चित्even; indeed
चित्:
सम्बन्ध-निपातः (अपि/एव-भावः)
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
अस्तुlet (him) be
अस्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
यतःfrom where; since
यतः:
अपादान/हेतु-सूचकः
TypeIndeclinable
Rootयतस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
यविष्ठःthe youngest; most youthful
यविष्ठः:
कर्तृ-विशेषणम् (अग्निः)
TypeAdjective
Rootयविष्ठ (प्रातिपदिक; यव-तुल्य/युवा-भावे, अतिशय) अथवा
अजनिष्टwas born; came to be
अजनिष्ट:
क्रिया
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
मातुःof (his) mother
मातुः:
सम्बन्धः (जनन-सम्बन्धे)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
सम्together; completely
सम्:
क्रियाविशेषणम् (युते/सम्यक्-भावे)
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
यःwho
यः:
कर्तृ (युते) / सम्बन्ध-प्रत्यवस्थापनम्
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वनाःwoods; forests
वनाः:
कर्म (युते)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
युवतेjoins; yokes; unites
युवते:
क्रिया
TypeVerb
Rootयु (धातु; युनक्ति/युते)
शुचिbright; pure
शुचि:
कर्म-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
अन्भूःmoisture; water; sap
अन्भूः:
कर्म (युवते)
TypeNoun
Rootअन्भू (प्रातिपदिक; वैदिकः—‘अम्भस्/अम्बु’ सम्बन्धः, ‘जल/आर्द्रता/रस’ अर्थे)
उरिmuch; abundantly
उरि:
विशेषण-निपातः
TypeIndeclinable
Rootउरि (अव्यय/निपात)
चित्even
चित्:
सम्बन्ध-निपातः (अपि/एव-भावः)
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
अन्नाfoods; provisions
अन्ना:
कर्म (समिदत्ति)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
सम्completely
सम्:
क्रियाविशेषणम् (सम्यक्/समन्तात्)
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
इदत्तिeats; consumes
इदत्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootअद् (धातु)
सद्यःimmediately; at once
सद्यः:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootसद्यस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
←Previous Mantra
Next Mantra→

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

App StoreGoogle Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
App StoreGoogle Play