Sukta 8
Sukta 6.8
Bharadvāja (Bārhaspatya) (traditional for RV 6.8)
Agni Vaiśvānara / Jātavedas
Triṣṭubh
ਇਹ ਸੂਕਤ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਅਤੇ ਜਾਤਵੇਦਸ ਵਜੋਂ ਸਲਾਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਅੱਗ ਜੋ ਸਭ ਜਨਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਯਜ੍ਞ ਨੂੰ ਵਾਹ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਲਾਲੀਮਾਯੁਕਤ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਯਜ੍ਞ-ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਤੇਜ਼ੀ ਦਾ ਗੁਣਗਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਨ ਵੱਲੋਂ ਦੂਰਲੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੌਰਾਣਿਕ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਅਗਨੀਦੇਵ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਮੁਦਾਇ, ਉਸ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦਾਤਾ-ਪੋਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੰਘਾ ਦੇਵੇ।
Mantras
Mantra 1
पृक्षस्य वृष्णो अरुषस्य नू सहः प्र नु वोचं विदथा जातवेदसः । वैश्वानराय मतिर्नव्यसी शुचिः सोम इव पवते चारुरग्नये ॥
ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਾਤਵੇਦਸ ਲਈ ਵਿਦਥਾ—ਜਾਗਰਣ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ—ਵਿੱਚ ਅਰੁਸ਼, ਜਵਲੰਤ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਉਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਲਈ ਨਵੀਂ, ਸ਼ੁਚਿ ਮਤਿ-ਧਾਰਾ ਨਿਸ਼ਚੋੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਸੋਮ ਵਾਂਗ ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਮਨੋਹਰ ਹੋ ਕੇ ਅਗਨੀ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।
Mantra 2
स जायमानः परमे व्योमनि व्रतान्यग्निर्व्रतपा अरक्षत । व्यन्तरिक्षममिमीत सुक्रतुर्वैश्वानरो महिना नाकमस्पृशत् ॥
ਪਰਮ ਵ੍ਯੋਮ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਿਆਂ, ਵ੍ਰਤਪਾ ਅਗਨੀ ਨੇ ਵ੍ਰਤਾਂ—ਧਰਮ-ਨਿਯਮਾਂ—ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਸੁਕ੍ਰਤੁ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਪ ਕੇ ਠਹਿਰਾਇਆ; ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਨੇ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਨਾਕ—ਸਵਰਗ-ਸ਼ਿਖਰ—ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਿਆ।
Mantra 3
व्यस्तभ्नाद्रोदसी मित्रो अद्भुतोऽन्तर्वावदकृणोज्ज्योतिषा तमः । वि चर्मणीव धिषणे अवर्तयद्वैश्वानरो विश्वमधत्त वृष्ण्यम् ॥
ਮਿਤ੍ਰ ਵਰਗਾ ਅਦਭੁਤ ਉਹ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਜੋਤਿ ਨਾਲ ਅੰਦਰਲੇ ਤਮਸ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕੀਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਚਮੜੇ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾਣ, ਤਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਧਿਸ਼ਣਾਂ (ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ) ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰਿਆ; ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ੍ਯ—ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਸਮ ਬਲ-ਪਰਾਕ੍ਰਮ—ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
Mantra 4
अपामुपस्थे महिषा अगृभ्णत विशो राजानमुप तस्थुॠग्मियम् । आ दूतो अग्निमभरद्विवस्वतो वैश्वानरं मातरिश्वा परावतः ॥
ਅਪਾਂ (ਜਲਾਂ) ਦੇ ਉਪਸਥ ਵਿੱਚ ਮਹਿਸ਼ਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ; ਮੰਤ੍ਰ-ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਆਪਣੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਲੋਕ ਨੇੜੇ ਆਏ। ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਨ ਵਿਵਸਵਤ ਤੋਂ—ਪਰਾਵਤ, ਦੂਰਲੇ ਪਾਰੋਂ—ਅਗਨੀ, ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਇਆ।
Mantra 5
युगेयुगे विदथ्यं गृणद्भ्योऽग्ने रयिं यशसं धेहि नव्यसीम् । पव्येव राजन्नघशंसमजर नीचा नि वृश्च वनिनं न तेजसा ॥
ਯੁਗੋਂ ਯੁਗ, ਵਿਦਥਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਯਸ਼ਸਵੀਂ ਨਵੀਂ ਤੋਂ ਨਵੀਂ ਰਯਿ—ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ—ਧਾਰਨ ਕਰ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਵਿ (ਕੁਹਾੜੀ) ਵਾਂਗ ਅਘਸ਼ੰਸ—ਦੁਰਬਚਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ—ਨੂੰ ਕੱਟ ਦੇ; ਹੇ ਅਜਰ, ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਡਾਹ ਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਕੱਟ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 6
अस्माकमग्ने मघवत्सु धारयानामि क्षत्रमजरं सुवीर्यम् । वयं जयेम शतिनं सहस्रिणं वैश्वानर वाजमग्ने तवोतिभिः ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਮਘਵਤਸੁ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਵਾਨਾਂ ਵਿਚ) ਸਾਡਾ ਛਤ੍ਰ—ਅਜਰ, ਅਖੰਡ, ਸੁਵੀਰਯ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ—ਤੂੰ ਧਾਰਣ ਕਰ। ਹੇ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰੀਆਂ ਓਤੀਆਂ (ਸਹਾਇਤਾਵਾਂ) ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸ਼ਤਗੁਣੀ ਤੇ ਸਹਸ੍ਰਗੁਣੀ ਵਾਜ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਜਿੱਤ ਲਈਏ।
Mantra 7
अदब्धेभिस्तव गोपाभिरिष्टेऽस्माकं पाहि त्रिषधस्थ सूरीन् । रक्षा च नो ददुषां शर्धो अग्ने वैश्वानर प्र च तारीः स्तवानः ॥
ਹੇ ਇਸ਼ਟ (ਇੱਛਿਤ) ਦੇਵ, ਤੇਰੇ ਅਦੱਬਧ ਗੋਪਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਸੂਰੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਤ੍ਰਿਸਧਸਥ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਦਦੁਸ਼ਾਂ (ਦਾਤਿਆਂ) ਦੀ ਸਾਡੀ ਸ਼ਰਧ (ਟੋਲੀ) ਨੂੰ ਵੀ ਬਚਾ। ਹੇ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਅਗਨੀ, ਸਤੁਤ ਹੋਏ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਕ੍ਰਮਣਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਚੱਲ।
Frequently Asked Questions
Agni, especially as Vaiśvānara (the universal fire) and Jātavedas (the fire who knows all births and origins).
It recalls that Agni was brought from a distant, divine realm associated with Vivasvat, carried as a messenger by Mātariśvan—so the human ritual fire is linked to a cosmic source.
To kindle and honor Agni for clarity and power in the sacrifice, and to ask for protection of the community—especially its leaders and patrons—and for safe passage through dangers and obstacles.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.