Sukta 5
Sukta 6.5
Agni
ਇਹ ਸੰਖੇਪ ਅਗਨੀ-ਸਤੁਤੀ “ਬਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ” ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਨੌਜਵਾਨ, ਸਤਿਆਵਾਨ ਯਜਮਾਨ-ਪੁਰੋਹਿਤ ਵਜੋਂ ਸੱਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਜਾਗ ਕੇ ਸਭ ਇੱਛਿਤ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੂਰਲੇ ਅਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ ਉਪਾਸਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ-ਪੂਰਤੀ, ਵੀਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਧਨ, ਜਿੱਤੂ ਸ਼ਕਤੀ (ਵਾਜ), ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਮਹਿਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਦੁਹਰਾਈਆਂ ਆਕਾਂਖਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
हुवे वः सूनुं सहसो युवानमद्रोघवाचं मतिभिर्यविष्ठम् । य इन्वति द्रविणानि प्रचेता विश्ववाराणि पुरुवारो अध्रुक् ॥
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਹਸ ਦਾ ਯੁਵਕ ਪੁੱਤਰ—ਅਗਨੀ—ਨੂੰ ਹੂਵੇ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਅਦ੍ਰੋਘਵਾਚ (ਧੋਖਾ ਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਬਾਣੀ ਵਾਲਾ), ਯਵਿਸ਼ਠ (ਸਭ ਤੋਂ ਨੌਜਵਾਨ), ਸਾਡੀਆਂ ਮਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਤ। ਉਹ ਪ੍ਰਚੇਤਾ (ਜਾਗਰੂਕ ਗਿਆਤਾ) ਵਿਸ਼ਵਵਾਰ (ਹਰ ਆਨੰਦ ਵਾਲੇ) ਦ੍ਰਵਿਣਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਪੁਰੁਵਾਰ (ਬਹੁ ਦਾਨੀ) ਅਤੇ ਅਧ੍ਰੁਕ (ਅਚੂਕ ਕਰਤਾਰ)।
Mantra 2
त्वे वसूनि पुर्वणीक होतर्दोषा वस्तोरेरिरे यज्ञियासः । क्षामेव विश्वा भुवनानि यस्मिन्त्सं सौभगानि दधिरे पावके ॥
ਹੇ ਬਹੁ-ਰੂਪ ਹੋਤਰ, ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵਸੂ ਚਲ ਪੈਂਦੇ ਹਨ; ਦੋਸ਼ਾ ਅਤੇ ਵਸਤੋਰ ਵੇਲੇ ਯਜਨੀਯ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੇਰੀ ਓਰ ਉੱਠਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਤਿਵੇਂ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਭੁਵਨ ਟਿਕੇ ਹਨ; ਹੇ ਪਾਵਕ, ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸੌਭਾਗ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ।
Mantra 3
त्वं विक्षु प्रदिवः सीद आसु क्रत्वा रथीरभवो वार्याणाम् । अत इनोषि विधते चिकित्वो व्यानुषग्जातवेदो वसूनि ॥
ਹੇ ਜਾਤਵੇਦਸ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਉੱਚਾਈਆਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠਦਾ ਹੈਂ; ਆਪਣੇ ਕ੍ਰਤੁ (ਸੰਕਲਪ-ਸ਼ਕਤੀ) ਨਾਲ ਤੂੰ ਇੱਛਿਤ ਵਰਦਾਨਾਂ ਦਾ ਰਥੀ (ਸਾਰਥੀ) ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਚਿਕਿਤ੍ਵ (ਜਾਗਰੂਕ ਗਿਆਤਾ), ਤੂੰ ਵਿਧਾਤਾ/ਉਪਾਸਕ ਲਈ ਵਸੂਆਂ ਰੂਪ ਧਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਂਦਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਯਥਾਵਿਧਿ ਵੰਡਦਾ ਹੈਂ।
Mantra 4
यो नः सनुत्यो अभिदासदग्ने यो अन्तरो मित्रमहो वनुष्यात् । तमजरेभिर्वृषभिस्तव स्वैस्तपा तपिष्ठ तपसा तपस्वान् ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਜੋ ਕੋਈ ਦੂਰੋਂ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਅੰਦਰੋਂ ਮਹਾਨ-ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇ—ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅਜਰ (ਅਖੰਡ) ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਾਂ ਨਾਲ ਸਾੜ ਦੇ। ਹੇ ਅਤਿ-ਤਪਿਸ਼ਠ, ਤਪਸ (ਤੇਜਸਵੀ ਤਾਪ) ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਤਪਾ; ਹੇ ਤਪਸਵਾਨ, ਆਪਣੇ ਦਹਨ ਨਾਲ ਦਹਨ ਕਰ।
Mantra 5
यस्ते यज्ञेन समिधा य उक्थैरर्केभिः सूनो सहसो ददाशत् । स मर्त्येष्वमृत प्रचेता राया द्युम्नेन श्रवसा वि भाति ॥
ਹੇ ਸਹਸੋ ਦੇ ਸੂਨੁ (ਬਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ), ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਯਜ्ञ ਅਤੇ ਸਮਿਧਾ (ਇੰਧਨ) ਨਾਲ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਕਥ ਅਤੇ ਅਰਕ (ਸਤੁਤੀ-ਗੀਤਾਂ) ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਮਰਤਿਆਂ ਵਿਚ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਹੇ ਅਮ੍ਰਿਤ, ਪ੍ਰਚੇਤਾ (ਜਾਗਰੂਕ ਚੇਤਨਾ) ਬਣ ਕੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ: ਰਾਇਆ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਨਾਲ, ਦਿਉਮਨ (ਪ੍ਰਭਾ-ਸ਼ਕਤੀ) ਨਾਲ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਵਸ (ਵਿਆਪਕ ਸ਼੍ਰਵਣ/ਯਸ਼) ਨਾਲ ਵਿਭਾਤਿ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Mantra 6
स तत्कृधीषितस्तूयमग्ने स्पृधो बाधस्व सहसा सहस्वान् । यच्छस्यसे द्युभिरक्तो वचोभिस्तज्जुषस्व जरितुर्घोषि मन्म ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਉਹ ਕਰਮ ਤੁਰੰਤ ਕਰ; ਬਲ ਨਾਲ ਬਲਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵਿਰੋਧੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰ। ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਲਈ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਿਆ, ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ—ਉਹ ਤੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ; ਜਰਿਤਾ ਦੇ ਮਨਨ ਨੂੰ ਗੂੰਜਦਾ ਕਰ।
Mantra 7
अश्याम तं काममग्ने तवोती अश्याम रयिं रयिवः सुवीरम् । अश्याम वाजमभि वाजयन्तोऽश्याम द्युम्नमजराजरं ते ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰੀ ਓਟ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਉਹ ਕਾਮਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ; ਹੇ ਰਯਿਵಃ, ਸੁਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਯਿ (ਧਨ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ। ਬਲ-ਵਿਜੈ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਵਾਜ (ਵਾਜ) ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ; ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਦ੍ਯੁਮ੍ਨ—ਅਜਰ, ਸਦਾ ਅਜਰ—ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ।
Frequently Asked Questions
Agni, the sacred fire, praised as youthful, truthful, and wide-awake—both the priest of the sacrifice and the protector of the worshippers.
To impel prosperity and desirable riches, and to burn away threats—whether they come from afar or arise from within the community.
It repeats a clear wish: with Agni’s help may we attain our desire, heroic wealth, victorious power (vāja), and Agni’s unaging, lasting glory.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.