Sukta 38
Sukta 6.38
unknown (Book 6 generally Bharadvāja; not specified in input)
Indra (via indra-hūti; hymn is Indra-focused)
likely Triṣṭubh (not verified from input alone)
ਇਹ ਸੰਖੇਪ ਇੰਦਰ-ਸਤੁਤੀ ਚਮਕਦਾਰ “ਇੰਦਰ-ਹੂਤੀ” (ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੱਦਾ/ਪੁਕਾਰ) ਉਠਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੋਚ ਨੂੰ ਵਾਹ ਕੇ ਲੈ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦਾਤਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਿੱਤ ਕੇ ਲਿਆਵੇ। ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ-ਜਨਮਿਆ ਅਤੇ ਅਜਰ ਕਹਿ ਕੇ ਸਲਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੰਤ੍ਰ (ਬ੍ਰਹਮਨ) ਅਤੇ ਗੀਤ (ਗਿਰਹ) ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨਾਮਕ ਬ੍ਰਹਿਮਾਂਡੀ “ਢੱਕਣ ਵਾਲੇ” ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਨਿਯੋਤਾ ਦੇ ਕੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
अपादित उदु नश्चित्रतमो महीं भर्षद्द्युमतीमिन्द्रहूतिम् । पन्यसीं धीतिं दैव्यस्य यामञ्जनस्य रातिं वनते सुदानुः ॥
ਇੱਥੋਂ ਉੱਪਰ ਉਠ ਕੇ, ਅਤਿ-ਚਿਤ੍ਰਤਮ (ਸਭ ਤੋਂ ਅਦਭੁਤ) ਉਹ ਮਹਾਨ, ਦ੍ਯੁਮਤੀ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ) ਇੰਦਰਹੂਤੀ—ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਦਿਪਤ ਆਹਵਾਨ-ਧੁਨੀ—ਸਾਡੇ ਲਈ ਧਾਰੇ। ਮਨੋਹਰ ਧੀ (ਦਿਵ੍ਯ ਦਰਸ਼ਨ-ਵਿਚਾਰ) ਅਤੇ ਦੈਵ੍ਯ ਯਾਮ (ਦੈਵੀ ਗਤੀ/ਮਾਰਗ) ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰਾਤਿ (ਦਾਨ/ਭੇਟ) ਉਹ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ। ਸੁਦਾਨੁ (ਸੁਦਾਤਾ) ਉਹ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਧਾਰ ਵਗਾਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 2
दूराच्चिदा वसतो अस्य कर्णा घोषादिन्द्रस्य तन्यति ब्रुवाणः । एयमेनं देवहूतिर्ववृत्यान्मद्र्यगिन्द्रमियमृच्यमाना ॥
ਦੂਰੋਂ ਵੀ, ਜਦ ਉਹ ਉੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਬੋਲਿਆ ਹੋਇਆ ਵਚਨ ਜਿਵੇਂ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਘੋਸ਼ (ਆਹਵਾਨ-ਧੁਨੀ) ਗਰਜਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਕੰਨ ਉਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤਿਧੁਨਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਵਹੂਤੀ (ਦੇਵ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਤੁਤੀ) ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਮੋੜੇ; ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਇਹ ਚ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਖਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।
Mantra 3
तं वो धिया परमया पुराजामजरमिन्द्रमभ्यनूष्यर्कैः । ब्रह्मा च गिरो दधिरे समस्मिन्महाँश्च स्तोमो अधि वर्धदिन्द्रे ॥
ਉਸ ਨੂੰ—ਪੁਰਾਜਾ (ਪ੍ਰਾਚੀਨ-ਜਨਮ), ਅਜਰ (ਅਜਰਾਅ) ਇੰਦਰ ਨੂੰ—ਪਰਮ ਧੀ (ਸਰਵੋਚ੍ਚ ਦਰਸ਼ਨ-ਵਿਚਾਰ) ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਅਰਕ (ਸਤੁਤੀ-ਗੀਤ)ਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗ ਕੇ ਉਸ ਵੱਲ ਅਭਿਮੁਖ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰੇਰਦੇ ਹਾਂ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ (ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਤ੍ਰ-ਰਚਨਾ) ਅਤੇ ਗਿਰਃ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬਾਣੀ) ਇਕੱਠੇ ਟਿਕੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਉੱਤੇ ਮਹਾਨ ਸਤੋਮ (ਮਹਾਸਤੁਤੀ) ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 4
वर्धाद्यं यज्ञ उत सोम इन्द्रं वर्धाद्ब्रह्म गिर उक्था च मन्म । वर्धाहैनमुषसो यामन्नक्तोर्वर्धान्मासाः शरदो द्याव इन्द्रम् ॥
ਜਿਸ ਨੂੰ ਯਜ੍ਞ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਮ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਇੰਦਰ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹ੍ਮ (ਪਵਿੱਤਰ ਸ্তুਤੀ-ਰਚਨਾ), ਗਿਰਃ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬਾਣੀ), ਉਕ੍ਥ (ਉਚਾਰਿਤ ਸਤੋਤਰ) ਅਤੇ ਮਨਨ (ਚਿੰਤਨ) ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ਼ਸਾਂ ਆਪਣੇ ਗਮਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਰਾਤਾਂ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਮਹੀਨੇ, ਸ਼ਰਦਃ (ਰਿਤੂਆਂ) ਅਤੇ ਦ੍ਯਾਵਃ (ਆਕਾਸ਼) ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।
Mantra 5
एवा जज्ञानं सहसे असामि वावृधानं राधसे च श्रुताय । महामुग्रमवसे विप्र नूनमा विवासेम वृत्रतूर्येषु ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਬਲ ਲਈ ਜਨਮੇ ਸਹਸਵੰਤ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ; ਜੋ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਲਈ ਸਦਾ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਪੁਕਾਰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਨ, ਉਗ੍ਰ—ਰੱਖਿਆ ਲਈ—ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ (ਰਿਸ਼ੀ), ਹੁਣ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਤੂਰ੍ਯੇਸ਼ੁ (ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ) ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਖਿੱਚੀਏ।
Frequently Asked Questions
It raises a strong call to Indra and asks him to bring gifts, protection, and success—especially victory over obstructing forces symbolized by Vṛtra.
It highlights that inspired insight (dhī), sacred formulation (brahman), and praise-hymn (stoma) work together; when aligned, they make the invocation effective and draw Indra’s help.
No. While it can be used for victory and protection in worldly struggles, Vṛtra also represents inner blockage—fear, inertia, and confusion—so the hymn is equally about breaking inner obstruction through awakened strength (Indra).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.