
Sukta 5.82
Savitṛ (with Bhaga invoked as his power of felicity/distribution)
ਇਹ ਸੂਕਤ ਦਿਵ੍ਯ ਪ੍ਰੇਰਕ ਸਵਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਪੋਸ਼ਣ, ਠੀਕ ਗਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਭਾਗ੍ਯ ਬਖ਼ਸ਼ੇ; ਭਗ ਨੂੰ ਸਵਿਤ੍ਰ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਆਹਵਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਦੁਰਿਤ (ਦੁਰਿਤਾਨਿ) ਦੂਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਭਲਾ ਹੈ (ਭਦ੍ਰੰ) ਉਹ ਉਪਾਸਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਵੇ। ਸੂਕਤ ਸਵਿਤ੍ਰ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ-ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਜਨਮਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਵਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ “ਸੁਣਨਯੋਗ” ਬਣਾਂਦੀ ਹੈ।
Mantra 1
तत्सवितुर्वृणीमहे वयं देवस्य भोजनम् । श्रेष्ठं सर्वधातमं तुरं भगस्य धीमहि ॥
ਅਸੀਂ ਸਵਿਤਰ ਦਾ ਉਹ—ਦੇਵ ਦਾ ਭੋਜਨ (ਭੋਜਨ), ਪਾਲਣਹਾਰ ਅਨੁਭਵ—ਆਪਣੇ ਲਈ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ। ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਰਵਧਾਤਮ (ਸਭ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ), ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤਿਮਾਨ ਭਗ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ—ਉਸ ਉੱਤੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਧੀ/ਚਿੰਤਨ ਟਿਕਾਉਂਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 2
अस्य हि स्वयशस्तरं सवितुः कच्चन प्रियम् । न मिनन्ति स्वराज्यम् ॥
ਸਵਯੰ-ਯਸ਼ਸਵੀ ਸਵਿਤ੍ਰ ਦਾ ਜੋ ਕੁਝ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਘਟਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਉਸ ਦਾ ਸਵਰਾਜ, ਉਸ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਸਰਬਭੌਮ ਸੱਤਾ, ਅਖੰਡ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
Mantra 4
अद्या नो देव सवितः प्रजावत्सावीः सौभगम् । परा दुष्ष्वप्न्यं सुव ॥
ਅੱਜ, ਹੇ ਦੇਵ ਸਵਿਤ੍ਰ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਪ੍ਰਜਾਵਾਨ ਅਤੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੁਭਾਗ ਪ੍ਰੇਰ; ਅਤੇ ਦੁੱਸਵਪਨ ਰੂਪ ਅਸ਼ੁਭ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਹੰਕਾ ਦੇ।
Mantra 5
विश्वानि देव सवितर्दुरितानि परा सुव । यद्भद्रं तन्न आ सुव ॥
ਹੇ ਦੇਵ ਸਵਿਤਰ, ਸਭ ਦੁਰਿਤਾਂ ਨੂੰ—ਅਪਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਵਿਪਥਾਂ ਨੂੰ—ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਪ੍ਰੇਰ; ਅਤੇ ਜੋ ਭਦ੍ਰ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਰ ਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ।
Mantra 8
य इमे उभे अहनी पुर एत्यप्रयुच्छन् । स्वाधीर्देवः सविता ॥
ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਅਹਨੀ (ਦਿਨ-ਰਾਤ) ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਅਥੱਕ, ਅਟੁੱਟ ਗਤੀ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ—ਸਵਾਧੀ (ਸਵ-ਨਿਯਮਿਤ ਪ੍ਰਜ್ಞਾ) ਵਾਲਾ ਦੇਵ ਸਵਿਤ੍ਰ।
Mantra 9
य इमा विश्वा जातान्याश्रावयति श्लोकेन । प्र च सुवाति सविता ॥
ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਜਨਮਾਂ ਅਤੇ ਭਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਲੋਕ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬਾਣੀ) ਨਾਲ ਸੁਣਨਯੋਗ/ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਟਤਾ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਧੱਕਦਾ ਹੈ—ਸਵਿਤ੍ਰ।
Savitṛ is the divine “Impeller”—the power that awakens life and thought, sets things in right motion, and guides beings toward what is beneficial and true.
Bhaga represents the power of fortunate allotment—prosperity, share, and felicity—so the hymn asks Savitṛ to distribute the best portion of well-being and support.
It asks Savitṛ to drive away all wrong turnings (duritāni) and to impel and establish whatever is truly good (bhadram) in the worshippers’ lives.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.