Sukta 52

Mantra 1

प्र श्यावाश्व धृष्णुयार्चा मरुद्भिॠक्वभिः । ये अद्रोघमनुष्वधं श्रवो मदन्ति यज्ञियाः ॥

ਹੇ ਸ਼ਿਆਵਾਸ਼ਵ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਣੂ ਬਲ ਨਾਲ ਮਰੁਤਾਂ ਲਈ ਰਿਚਾ ਗਾ—ਵਚਨ ਦੇ ਗਾਇਕ ਰਿਕਵਾਂ ਨਾਲ। ਜੋ ਯਜ੍ਞਯ ਹਨ, ਉਹ ਅਦ੍ਰੋਘ (ਦ੍ਰੋਹ-ਰਹਿਤ) ਸ਼੍ਰਵ (ਕੀਰਤੀ) ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸ੍ਵਭਾਵਿਕ ਮਧੁਰ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Mantra 2

ते हि स्थिरस्य शवसः सखायः सन्ति धृष्णुया । ते यामन्ना धृषद्विनस्त्मना पान्ति शश्वतः ॥

ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਥਿਰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸਖੇ ਹਨ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਣੂ ਬਲ ਦੇ ਸਾਥੀ ਹਨ। ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਉਹ—ਵੇਗਵਾਨ—ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਵਰੂਪ ਨਾਲ ਸਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Mantra 3

ते स्यन्द्रासो नोक्षणोऽति ष्कन्दन्ति शर्वरीः । मरुतामधा महो दिवि क्षमा च मन्महे ॥

ਉਹ—ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਪ੍ਰੇਰਕ ਇੰਦਰਾਸੋ—ਤਾਕਤਵਰ ਬਲਦਾਂ ਵਾਂਗ ਰਾਤਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਛਾਲ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਤਦ ਅਸੀਂ ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰਦੇ ਹਾਂ—ਉਪਰਲੇ ਦਿਵਿ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਹੇਠਲੀ ਖ਼ਮਾ (ਪ੍ਰਿਥਵੀ) ਵਿੱਚ ਵੀ।

Mantra 4

मरुत्सु वो दधीमहि स्तोमं यज्ञं च धृष्णुया । विश्वे ये मानुषा युगा पान्ति मर्त्यं रिषः ॥

ਮਰੁਤਾਂ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਤੋਮ ਅਤੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਣੂ (ਨਿਡਰ) ਬਲ ਨਾਲ ਟਿਕਾਉਂਦੇ ਹਾਂ—ਉਹ ਸਭ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਹਰ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਮਰਤ੍ਯ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ਃ (ਹਾਨੀ) ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।

Mantra 5

अर्हन्तो ये सुदानवो नरो असामिशवसः । प्र यज्ञं यज्ञियेभ्यो दिवो अर्चा मरुद्भ्यः ॥

ਅਰਹੰਤ ਹਨ ਉਹ ਸੁਦਾਨਵ, ਉਦਾਰ ਨਰ-ਵੀਰ—ਅਸਾਮਿਸ਼ (ਅਮਿਸ਼੍ਰ) ਸ਼ਵਸ ਵਾਲੇ। ਯਜ੍ਞਿਯਾਂ ਲਈ ਯਜਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਆਓ; ਦਿਵੋ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਉਚਾਈ ਤੋਂ ਮਰੁਦ੍ਭ੍ਯਃ ਲਈ ਅਰਚਾ (ਸਤੁਤੀ) ਗਾਓ।

Mantra 6

आ रुक्मैरा युधा नर ऋष्वा ऋष्टीरसृक्षत । अन्वेनाँ अह विद्युतो मरुतो जज्झतीरिव भानुरर्त त्मना दिवः ॥

ਸੁਵਰਨ-ਦੀਪਤ ਤੇਜ ਨਾਲ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉੱਚੇ ਭਾਲੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਬਿਜਲੀਆਂ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ—ਚਰਚਰਾਉਂਦੀਆਂ ਜਵਾਲਾਂ ਵਾਂਗ—ਅਤੇ ਦਯੌ ਦਾ ਭਾਨੁ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬਲ ਨਾਲ ਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Mantra 7

ये वावृधन्त पार्थिवा य उरावन्तरिक्ष आ । वृजने वा नदीनां सधस्थे वा महो दिवः ॥

ਜੋ ਪਾਰਥਿਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਬਲਵਾਨ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਦਯੌ ਦੇ ਸਧਸਥਾਨ ਵਿੱਚ—ਉੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹਨ।

Mantra 9

उत स्म ते परुष्ण्यामूर्णा वसत शुन्ध्यवः । उत पव्या रथानामद्रिं भिन्दन्त्योजसा ॥

ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ, ਹੇ ਸ਼ੁੱਧ ਜਨੋ, ਤੁਸੀਂ ਪਰੁਸ਼ਣੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹ ਵਰਗੀਆਂ (ਬੱਦਲ-ਸਮਾਨ) ਢੱਕਣਾਂ ਵਾਂਗ ਵੱਸਦੇ ਹੋ; ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਪਵਿਆ (ਚੱਕਰ ਦੀ ਫੈਲੀ) ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਬਲ ਨਾਲ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ।

Mantra 10

आपथयो विपथयोऽन्तस्पथा अनुपथाः । एतेभिर्मह्यं नामभिर्यज्ञं विष्टार ओहते ॥

ਆਪਥਯਃ, ਵਿਪਥਯਃ, ਅੰਤਃਪਥਾਃ ਅਤੇ ਅਨੁਪਥਾਃ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ‘ਵਿਸ਼ਟਾਰ’ (ਵਿਸਤਾਰਕ) ਮੇਰੇ ਲਈ ਯਜਨ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰਦਾ ਹੈ।

Mantra 11

अधा नरो न्योहतेऽधा नियुत ओहते । अधा पारावता इति चित्रा रूपाणि दर्श्या ॥

ਫਿਰ ਨਰੋ (ਵੀਰ) ਨੇੜੇ ਖਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਨਿਯੁਤ (ਜੁਤੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਸਮੇਤ ਨੇੜੇ ਖਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ‘ਪਾਰਾਵਤ’—ਜਿਵੇਂ ਦੂਰੋਂ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਤ੍ਰ (ਵਿਭਿੰਨ) ਰੂਪ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।

Mantra 13

य ऋष्वा ऋष्टिविद्युतः कवयः सन्ति वेधसः । तमृषे मारुतं गणं नमस्या रमया गिरा ॥

ਜੋ ਉੱਚੇ ਹਨ, ਋ਸ਼ਟੀ-ਵਿਦ੍ਯੁਤ (ਭਾਲੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ), ਕਵਯਃ (ਦ੍ਰਸ਼ਟਾ) ਅਤੇ ਵੇਧਸਃ (ਜਾਣਕਾਰ ਵਿਧਾਤਾ) ਹਨ—ਹੇ ਰਿਸ਼ੇ, ਉਸ ਮਾਰੁਤ ਗਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ; ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਭਰੀ ਗਿਰਾ (ਵਾਣੀ) ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਮਾਵ।

Mantra 14

अच्छ ऋषे मारुतं गणं दाना मित्रं न योषणा । दिवो वा धृष्णव ओजसा स्तुता धीभिरिषण्यत ॥

ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਮਰੁਤ-ਗਣ ਵੱਲ ਆਓ—ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮਿੱਤਰ ਸਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਪ੍ਰਿਯਾ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰੇ। ਉਹ ਦਿਵ ਤੋਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਓਜ ਨਾਲ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟ; ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸਤੁਤ ਹੋ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਅੱਗੇ ਧੱਕਦੇ ਹਨ।

Mantra 15

नू मन्वान एषां देवाँ अच्छा न वक्षणा । दाना सचेत सूरिभिर्यामश्रुतेभिरञ्जिभिः ॥

ਹੁਣ, ਜਾਗਰੂਕ ਖੋਜ ਨਾਲ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਓ; ਰੁਕੋ ਨਾ। ਸੂਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ—ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸੱਚੀ ਪੁਕਾਰ ਸੁਣਨ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਅੰਜੀਆਂ ਦੁਆਰਾ—ਦਾਨ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ।

Mantra 16

प्र ये मे बन्ध्वेषे गां वोचन्त सूरयः पृश्निं वोचन्त मातरम् । अधा पितरमिष्मिणं रुद्रं वोचन्त शिक्वसः ॥

ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਬੰਧੁਤਾ ਲੱਭਣ ਵਾਲੇ ਸੂਰੀ ਮੈਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ‘ਗੋ’—ਇਉਂ ਉਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪૃਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ‘ਮਾਤਾ’ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ‘ਪਿਤਾ’—ਪ੍ਰੇਰਕ ਰੁਦ੍ਰ—ਨੂੰ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬਾਣੀ ਦੇ ਬਲਵਾਨ ਸ਼ਿਕਵਾਸ।

Mantra 17

सप्त मे सप्त शाकिन एकमेका शता ददुः । यमुनायामधि श्रुतमुद्राधो गव्यं मृजे नि राधो अश्व्यं मृजे ॥

ਸੱਤ ਅਤੇ ਸੱਤ ਬਲਵਾਨਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ—ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਸੌ ਗੁਣਾ। ਯਮੁਨਾ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਵਜੋਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਮੈਂ ਦਿਪਤ ਗਵ੍ਯ (ਗੋ-ਧਨ) ਦਾ ਵਰ ਉੱਚਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਅਤੇ ਅਸ਼੍ਵ੍ਯ ਬਲ ਦਾ ਵਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕਾਂਦਾ ਹਾਂ।