Sukta 18
Sukta 5.18
Vasiṣṭha (Book 5 attribution)
Agni (as Atithi, the Guest)
Triṣṭubh (likely)
ਇਹ ਛੋਟਾ ਸੂਕਤ ਉਸ਼ਾ ਵੇਲੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਅਤਿਥੀ—ਦਿਵਯ ਮਹਿਮਾਨ—ਵਜੋਂ ਸਲਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਅਤੇ ਹਵਿਸ਼ ਦੀ ਅਰਪਣਾ ਰਾਹੀਂ ਸਵਾਗਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਅਮਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਮਰਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਰਥ ਵਾਂਗ ਬਿਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਦਾਰ ਯਜਮਾਨਾਂ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
प्रातरग्निः पुरुप्रियो विशः स्तवेतातिथिः । विश्वानि यो अमर्त्यो हव्या मर्तेषु रण्यति ॥
ਸਵੇਰੇ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਿਯ ਅਗਨੀ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ‘ਅਤਿਥਿ’ ਵਜੋਂ ਸਤੁਤ ਹੋਵੇ। ਅਮਰ ਉਹ ਮਰਤਿਆਂ ਵਿਚਲੇ ਸਭ ਹਵਿਆਂ ਵਿਚ ਰਮਦਾ ਹੈ; ਮਨੁੱਖੀ ਘਰ ਵਿਚ ਯਜ੍ਞ-ਵਿਨਿਮਯ ਦਾ ਆਨੰਦ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 2
द्विताय मृक्तवाहसे स्वस्य दक्षस्य मंहना । इन्दं। स धत्त आनुषक्स्तोता चित्ते अमर्त्य ॥
ਮੁੜ ਮੁੜ, ਹੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹਵਿਸ਼ ਨੂੰ ਵਾਹਣ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਵਿਵੇਕਮਈ ਦਕਸ਼ ਦੇ ਉਦਾਰ ਬਲ ਨਾਲ, ਸਤੋਤਾ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸੋਮ-ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਧਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਅਮਰ—ਤਾਂ ਜੋ ਅਗਨੀ ਤ ਦਾ ਰਸ ਪੀਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਧਾਵੇ।
Mantra 3
तं वो दीर्घायुशोचिषं गिरा हुवे मघोनाम् । अरिष्टो येषां रथो व्यश्वदावन्नीयते ॥
ਉਸ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀ, ਤੇਜਸਵੀ ਜ੍ਵਾਲਾ ਨੂੰ—ਚਮਕਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ—ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ, ਹੇ ਮਘੋਨੋ (ਦਾਨਵੀਰੋ), ਮੈਂ ਗਿਰਾ (ਸਤੁਤੀ-ਵਚਨ) ਨਾਲ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਥ ਬਿਨਾ ਹਾਨੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਬਲਵਾਨ ਅਸ਼ਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਤੀ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 4
चित्रा वा येषु दीधितिरासन्नुक्था पान्ति ये । स्तीर्णं बर्हिः स्वर्णरे श्रवांसि दधिरे परि ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁ-ਰੰਗੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਝਲਕਾਂ ਟਿਕੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਉਕਥਾ—ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸਤੁਤੀਆਂ—ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਰ੍ਹਿਃ (ਪਵਿੱਤਰ ਆਸਨ) ਵਿਛਾਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਸ੍ਵਰਨਰ (ਜ੍ਯੋਤਿਮਾਨ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਸੁਆਮੀ), ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼੍ਰਵਾਂਸਿ—ਸੁਣਨ-ਯਸ਼—ਨੂੰ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਪਰਿ ਵਾਂਗ ਧਰਿਆ ਹੈ।
Mantra 5
ये मे पञ्चाशतं ददुरश्वानां सधस्तुति । द्युमदग्ने महि श्रवो बृहत्कृधि मघोनां नृवदमृत नृणाम् ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਲਵਾਨ ਅਸ਼ਵਾਂ ਦੇ ਪੰਜਾਹ ਦਾਨ ਕੀਤੇ—ਸਤੁਤੀ-ਸਭਾ ਦੇ ਸਾਥੀ! ਹੇ ਦਿਉਤੀਮਾਨ ਅਗਨੀ, ਦਾਤਿਆਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰਵਃ (ਕੀਰਤੀ-ਸ਼੍ਰਵਣ-ਯਸ਼) ਵਧਾ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥੀ, ਹੇ ਅਮ੍ਰਿਤ, ਨਰਾਂ ਦਾ ਨ੍ਰਿਵਤ् (ਵੀਰੋਚਿਤ) ਯਸ਼ ਮਹਾਨ ਕਰ।
Frequently Asked Questions
Because the sacred fire is welcomed into the home like an honored guest. Through kindling and offering, Agni ‘arrives,’ is praised, and receives hospitality in the form of oblations.
Protection and successful forward movement, along with increased splendor and lasting fame (śravas) for those who give generously and support the rite.
At dawn, when lighting or renewing the fire for morning worship, since the hymn explicitly invokes Agni “in the morning” and frames him as the first guest of the day’s sacrifice.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.