Sukta 50
Sukta 3.50
Viśvāmitra Gāthina (hymn-level attribution assumed for Mandala 3)
Indra (Marutvat Indra)
Triṣṭubh (probable)
ਇਹ ਸੰਖੇਪ ਸੂਕਤ ਮਰੁਤਵਤ ਇੰਦਰ ਨੂੰ—ਉਤਾਵਲੇ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ-ਵਿਆਪਕ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਸੋਮ ਪੀਣ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਬਲ ਦੇਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਰਪਣਾਂ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਤ੍ਰਿਪਤ/ਪਰਿਪੂਰਣ ਹੋਵੇ, ਪਰਿਪੂਰਣਤਾ ਦੀਆਂ “ਗਾਂਵਾਂ” (ਕਿਰਣਾਂ/ਧਨ) ਬਖ਼ਸ਼ੇ, ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਸਮਾਨ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਤੇ ਕਲਿਆਣ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰੇ।
Mantras
Mantra 1
इन्द्रः स्वाहा पिबतु यस्य सोम आगत्या तुम्रो वृषभो मरुत्वान् । ओरुव्यचाः पृणतामेभिरन्नैरास्य हविस्तन्वः काममृध्याः ॥
ਇੰਦਰಃ ਸ੍ਵਾਹਾ—ਜਿਸ ਦਾ ਸੋਮ ਉਹ ਆਗਤ੍ਯ (ਬੁਲਾਵੇ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ) ਪੀਵੇ, ਮਰੁਤਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਤੁਮ੍ਰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਵਾਂਗ ਆਵੇ। ਓਰੁਵ੍ਯਚਾਃ (ਵਿਆਪਕ) ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਨੈಃ (ਆਹੁਤੀ-ਪੋਸ਼ਕ ਪਦਾਰਥਾਂ) ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ; ਅਤੇ ਇਸ ਹਵਿਸ ਨਾਲ ਤਨੁ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਦਾ ਕਾਮ (ਇੱਛਾ) ਸਿੱਧ ਹੋਵੇ।
Mantra 2
आ ते सपर्यू जवसे युनज्मि ययोरनु प्रदिवः श्रुष्टिमावः । इह त्वा धेयुर्हरयः सुशिप्र पिबा त्वस्य सुषुतस्य चारोः ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ! ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੈਂ ਦੋ ਸੇਵਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਗ ਵਾਸਤੇ ਜੋੜਦਾ ਹਾਂ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤੂੰ ਦੂਰਲੇ ਦਿਵ੍ਯ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਆਗਿਆਪਾਲਨ (ਸ਼੍ਰੁਸ਼ਟੀ) ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈਂ। ਇੱਥੇ, ਹੇ ਸੁਸ਼ਿਪ੍ਰ (ਸੁੰਦਰ ਹੋਠਾਂ ਵਾਲੇ), ਤੇਰੇ ਹਰੀ (ਤਾਮ੍ਰਵਰਨ ਘੋੜੇ) ਤੈਨੂੰ ਥਾਂ ਤੇ ਟਿਕਾਉਣ; ਇਸ ਸੁਸੁਤ (ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਚੋੜੇ) ਮਨੋਹਰ ਸੋਮ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਪਾਨ ਕਰ।
Mantra 3
गोभिर्मिमिक्षुं दधिरे सुपारमिन्द्रं ज्यैष्ठ्याय धायसे गृणानाः । मन्दानः सोमं पपिवाँ ऋजीषिन्त्समस्मभ्यं पुरुधा गा इषण्य ॥
ਗੋਭਿਃ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ) ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਪਾਰ (ਸੁਗਮ ਗਤੀ ਵਾਲੇ) ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪਰਮ ਅਧਿਕਾਰ ਲਈ ਟਿਕਾਇਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਤੁਤੀ-ਗਾਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਹੇ ਜੀਸ਼ਿਨ (ਤਾਮ੍ਰ ਬਲ ਦੇ ਧਾਰਕ)! ਸੋਮ ਪੀ ਕੇ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਪੁਰੁਧਾ—ਬਹੁਤੀਆਂ ਗੋਆਂ, ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਕਿਰਣਾਂ—ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰ।
Mantra 4
इमं कामं मन्दया गोभिरश्वैश्चन्द्रवता राधसा पप्रथश्च । स्वर्यवो मतिभिस्तुभ्यं विप्रा इन्द्राय वाहः कुशिकासो अक्रन् ॥
ਸਾਡੇ ਇਸ ਕਾਮ ਨੂੰ ਗੋਆਂ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਕਿਰਣਾਂ) ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਚੰਦਰਵਤ (ਚਮਕਦਾਰ) ਰਾਧਸ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ; ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰ ਦੇ। ਸ੍ਵਰ੍ਯਵਃ—ਸੂਰਜ-ਲੋਕ ਦੇ ਖੋਜੀ—ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮਤੀਆਂ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਾਹਨ ਘੜਿਆ; ਕੁਸ਼ਿਕਾਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਲਈ ਵਹਨ-ਸ਼ਕਤੀ (ਵਾਹਃ) ਬਣਾਈ।
Mantra 5
शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥
ਸਾਡੇ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਅਸੀਂ ਮਘਵਾਨ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ—ਇਸ ਭਰੇ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਪੀੜਨ-ਸੰਗਰਾਮ ਵਿੱਚ, ਵਾਜਸਾਤਿ (ਵਿਜੈ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ) ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੀਰ ਨ੍ਰਤਮ ਨੂੰ। ਸਮਤਸੁ (ਯੁੱਧਾਂ) ਵਿੱਚ ਊਤਯੇ (ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ) ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ, ਉਗ੍ਰ ਸਹਾਇਕ—ਵ੍ਰਤ੍ਰਾਣਿ (ਰੁਕਾਵਟਾਂ) ਨੂੰ ਘਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਧਨਾਂ ਦਾ ਪੂਰਨ ਜੇਤੂ—ਉਹ ਇੰਦਰ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ।
Frequently Asked Questions
The hymn invokes Indra, specifically “Marutvat Indra,” Indra accompanied by the Maruts (storm-gods), asking him to come, drink Soma, and help the worshipper.
It asks Indra to accept Soma and offerings, grant fullness and prosperity (including the “cows” as wealth and rays of light), and remove obstacles like Vṛtra so victory is gained.
“Cows” can mean actual cattle as wealth, but the verse also uses the common Vedic symbolism of cows as rays of light—powers of illumination and increase that Indra gathers for the devotees.
Ask anything about Sukta 50 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.