Sukta 44
Sukta 3.44
Viśvāmitra Gāthina (Mandala 3 Indra cycle; RV 3.44)
Indra
Gāyatrī (probable for RV 3.44; shorter pādas consistent with Gāyatrī-stotra style)
ਇਹ ਸੰਖੇਪ ਗਾਇਤ੍ਰੀ-ਛੰਦ ਵਾਲਾ ਸੂਕਤ ਸੋਮ-ਪੇੜਨ ਵੇਲੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਪਿਲ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਆ ਕੇ ਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਆਸਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਧਾਰਕ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੁਰ ਪੋਸ਼ਣ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਕਪਿਲ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਜਿੱਤ ਵਾਲੇ ਕਰਤੱਬ ਲਈ ਵਜ੍ਰ ਧਾਰ ਕੇ ਸਜਜ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
अयं ते अस्तु हर्यतः सोम आ हरिभिः सुतः । जुषाण इन्द्र हरिभिर्न आ गह्या तिष्ठ हरितं रथम् ॥
ਇਹ ਸੋਮ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੈ—ਹਰ੍ਯਤ (ਹਰਿਤ-ਤੇਜਸਵੀ, ਮਨੋਹਰ)—ਹਰਿਭਿਃ (ਤੇਰੇ ਹਰਿਤ/ਤਾਮ੍ਰ ਅਸ਼ਵ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ) ਸੁਤ (ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੋਇਆ)। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਇਸ ਨੂੰ ਜੁਸ਼ਾਣ (ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਸ ਲੈ ਕੇ) ਹਰਿਭਿਃ ਸਮੇਤ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ; ਯਜ੍ਞ-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਹਰਿਤੰ ਰਥਮ੍ (ਹਰਿਤ-ਸੁਵਰਨ ਰਥ) ਉੱਤੇ ਠਹਿਰ।
Mantra 2
हर्यन्नुषसमर्चयः सूर्यं हर्यन्नरोचयः । विद्वाँश्चिकित्वान्हर्यश्व वर्धस इन्द्र विश्वा अभि श्रियः ॥
ਹਰ੍ਯਨ (ਹਰਿਤ-ਤੇਜ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਹੋ ਕੇ) ਤੂੰ ਉਸ਼ਸ (ਉਸ਼ਾ) ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਹਰ੍ਯਨ ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਵਿਦ੍ਵਾਨ, ਚਿਕਿਤ੍ਵਾਨ (ਜਾਣਕਾਰ, ਵਿਵੇਕੀ), ਹਰ੍ਯਸ਼ਵ (ਹਰਿਤ ਅਸ਼ਵਾਂ ਵਾਲੇ) ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਿਯਃ (ਸਭ ਦਿਪਤਿਮਾਨ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀਆਂ) ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈਂ।
Mantra 3
द्यामिन्द्रो हरिधायसं पृथिवीं हरिवर्पसम् । अधारयद्धरितोर्भूरि भोजनं ययोरन्तर्हरिश्चरत् ॥
ਇੰਦਰ ਨੇ ਦ੍ਯਾਮ् (ਆਕਾਸ਼) ਨੂੰ ਹਰਿਧਾਯਸੰ (ਹਰਿਤ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ) ਅਤੇ ਪૃਥਿਵੀṃ ਨੂੰ ਹਰਿਵਰ੍ਪਸੰ (ਹਰਿਤ ਰੂਪ-ਵਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ) ਧਾਰਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਹਰਿਤੋਃ (ਦੋ ਹਰਿਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ/ਅਸ਼ਵਾਂ) ਲਈ ਭੂਰੀ ਭੋਜਨੰ (ਪ੍ਰਚੁਰ ਪੋਸ਼ਣ) ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਵਿੱਚ ਹਰਿਸ਼ਚਰਤ् (ਹਰਿਤ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਯ ਊਰਜਾ) ਚਲਦੀ ਤੇ ਕਰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Mantra 4
जज्ञानो हरितो वृषा विश्वमा भाति रोचनम् । हर्यश्वो हरितं धत्त आयुधमा वज्रं बाह्वोर्हरिम् ॥
ਹਰਿਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਵਜੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਸਾਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਲੋਕ ਚਮਕ ਉਠਦਾ ਹੈ। ਹਰਿਆਸ਼ਵ ਇੰਦਰ ਹਰਿਤ ਆਯੁਧ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਤ ਦੇ ਕਰਮ ਲਈ ਉਹ ਵਜ੍ਰ—ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਪਰਾਕ੍ਰਮ—ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
It invites Indra to come to the soma offering with his tawny horses, take his seat at the ritual, and bring strength, victory, and nourishment to the worshippers.
The ‘hari’ imagery points to Indra’s tawny horses and radiant power—his shining energy that moves between Heaven and Earth and turns the offering into effective, life-giving force.
The vajra symbolizes decisive power that breaks obstacles—an inner courage and clarity that protects, stabilizes one’s world, and wins the needed victory for growth and well-being.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.