Sukta 37
Sukta 2.37
Vasiṣṭha (Maṇḍala 2 context)
Draviṇodāḥ (a giving aspect/title, here addressed with Soma drinking; often linked with Indra/Soma-giving function)
Triṣṭubh (probable; needs verification)
ਇਹ ਛੋਟਾ ਸੂਕਤ ਦ੍ਰਵਿਣੋਦਾਃ—“ਧਨ/ਵਰਾਂ ਦਾ ਦਾਤਾ”—ਨੂੰ ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਠੀਕ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਯਾਜਕੀ ਕ੍ਰਿਆ ਅਤੇ ਤੁ (ਉਚਿਤ ਸਮਾਂ) ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀ ਭੇਟ ਨਾਲ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੋਤ੍ਰ, ਪੋਤ੍ਰ, ਨੇਸ਼ਟ੍ਰ, ਅਧਵਰਯੁ ਆਦਿ ਰਿਤਵਿਜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸੋਮ-ਯਾਗ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ “ਚੌਥਾ ਪਿਆਲਾ” ਪੀਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਯਜਮਾਨ ਲਈ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ, ਬਲ ਅਤੇ ਯਾਗ-ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇ।
Mantras
Mantra 1
मन्दस्व होत्रादनु जोषमन्धसोऽध्वर्यवः स पूर्णां वष्ट्यासिचम् । तस्मा एतं भरत तद्वशो ददिर्होत्रात्सोमं द्रविणोदः पिब ऋतुभिः ॥
ਹੋਤ੍ਰ ਦੇ ਸੱਦੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦਿਆਂ, ਸੋਮ-ਰਸ ਦੇ ਸਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ; ਹੇ ਅਧਵਰਿਉਓ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਨ ਲੱਭਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਹ ਉਸ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਓ—ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ। ਹੇ ਦ੍ਰਵਿਣੋਦਾ (ਧਨ-ਦਾਤਾ), ਹੋਤ੍ਰ ਤੋਂ ਸੋਮ ਪੀ, ਤੁਭਿਃ—ਤ ਦੇ ਯੋਗ ਰਿਤੂਆਂ/ਲਯਾਂ ਵਿੱਚ।
Mantra 2
यमु पूर्वमहुवे तमिदं हुवे सेदु हव्यो ददिर्यो नाम पत्यते । अध्वर्युभिः प्रस्थितं सोम्यं मधु पोत्रात्सोमं द्रविणोदः पिब ऋतुभिः ॥
ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਹੁਣ ਫਿਰ ਬੁਲਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਉਹੀ ਹਵ੍ਯ ਦਾ ਯੋਗ ਹੈ—ਦਧਿਰ੍ਯ, ਨਾਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਤੀ (ਅਧਿਪਤੀ)। ਅਧਵਰਿਉਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸਥਿਤ ਸੋਮ੍ਯ ਮਧੁ ਹੈ; ਹੇ ਦ੍ਰਵਿਣੋਦਾ, ਪੋਤ੍ਰ ਤੋਂ ਸੋਮ ਪੀ, ਤੁਭਿਃ—ਤ ਦੇ ਲਯਾਂ ਵਿੱਚ।
Mantra 3
मेद्यन्तु ते वह्नयो येभिरीयसेऽरिषण्यन्वीळयस्वा वनस्पते । आयूया धृष्णो अभिगूर्या त्वं नेष्ट्रात्सोमं द्रविणोदः पिब ऋतुभिः ॥
ਤੇਰੇ ਵਾਹਕ ਤਿਆਰ ਹੋਣ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਤੂੰ ਚਲਦਾ ਹੈਂ; ਅਹਿੰਸ੍ਯ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧ, ਹੇ ਵਨਸਪਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ। ਹੇ ਧ੍ਰਿਸ਼੍ਣੁ, ਰੱਖਿਆ ਬਣ ਕੇ ਨੇੜੇ ਆ, ਅਭਿਗੂਰ੍ਯ ਹੋ ਕੇ। ਹੇ ਦ੍ਰਵਿਣੋਦਾ, ਨੇਸ਼੍ਟ੍ਰ ਤੋਂ ਸੋਮ ਪੀ, ਤੁਭਿਃ—ਤ ਦੇ ਲਯਾਂ ਵਿੱਚ।
Mantra 4
अपाद्धोत्रादुत पोत्रादमत्तोत नेष्ट्रादजुषत प्रयो हितम् । तुरीयं पात्रममृक्तममर्त्यं द्रविणोदाः पिबतु द्राविणोदसः ॥
ਹੋਤ੍ਰ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਪਾਨ ਕੀਤਾ; ਪੋਤ੍ਰ ਤੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ; ਨੇਸ਼ਟ੍ਰ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹਿਤਕਾਰੀ ਭੇਟ (ਹਵਿ) ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਦ੍ਰਵਿਣੋਦਾਃ ਚੌਥਾ ਪਾਤ੍ਰ ਪੀਵੇ—ਅਮਿਸ਼੍ਰਿਤ, ਅਮ੍ਰਿਤ, ਅਮਰ; ਅਤੇ ਦ੍ਰਵਿਣੋਦਸਃ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਦਾਤੇ, ਵੀ ਪਾਨ ਕਰਨ।
Mantra 5
अर्वाञ्चमद्य यय्यं नृवाहणं रथं युञ्जाथामिह वां विमोचनम् । पृङ्क्तं हवींषि मधुना हि कं गतमथा सोमं पिबतं वाजिनीवसू ॥
ਅੱਜ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ, ਮਨੁੱਖ-ਵਾਹਕ ਰਥ—ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਮੋਚਨ ਅਤੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਕਰਤੱਬ ਲਈ—ਤੁਸੀਂ ਜੋਤੋ। ਮਧੁਰ ਮਧੂ ਨਾਲ ਹਵੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਓ; ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਸਾਡੇ ਇਸ ਸੱਦੇ ਵੱਲ ਆਓ; ਅਤੇ ਫਿਰ, ਹੇ ਵਾਜਿਨੀਵਸੂ, ਸੋਮ ਪਾਨ ਕਰੋ।
Mantra 6
जोष्यग्ने समिधं जोष्याहुतिं जोषि ब्रह्म जन्यं जोषि सुष्टुतिम् । विश्वेभिर्विश्वाँ ऋतुना वसो मह उशन्देवाँ उशतः पायया हविः ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਮਿਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ; ਆਹੁਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ; ਸਾਡੇ ਅਸਤਿਤਵ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਬ੍ਰਹਮ-ਵਾਣੀ (ਮੰਤ੍ਰ) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ; ਸੁਗਠਿਤ ਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਵਸੁ, ਰਿਤ ਦੇ ਲਯ ਵਿੱਚ ਸਭ ਦੇਵਾਂ ਨਾਲ—ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਇੱਛ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਵਿ ਪਾਨ ਕਰਾ।
Frequently Asked Questions
Draviṇodāḥ is a Vedic divine title meaning “giver of wealth/abundance.” In RV 2.37 it is addressed as a Soma-drinking power that, when satisfied, grants prosperity and success to the sacrificer.
It means the offering should be made at the correct ritual moments and in harmony with ṛta (right order). The hymn teaches that prosperity comes when timing, speech, and action in the sacrifice are properly aligned.
It is a specific Soma cup in the ritual sequence, highlighted as a decisive draught for Draviṇodāḥ. By inviting the deity to drink this cup, the hymn marks the point where the rite is expected to yield its fruit—plenitude and well-being.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.