Sukta 19

Mantra 1

अपाय्यस्यान्धसो मदाय मनीषिणः सुवानस्य प्रयसः । यस्मिन्निन्द्रः प्रदिवि वावृधान ओको दधे ब्रह्मण्यन्तश्च नरः ॥

ਭੇਟ ਦੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਵਿਚੋਂ ਨਿਚੋੜਿਆ (ਸੋਮ) ਆਨੰਦ ਮਦ ਲਈ ਮਨੀਸ਼ੀ (ਵਿਚਾਰਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ) ਨੇ ਪੀ ਲਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਪਰ-ਦਿਵਿ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ ਆਪਣਾ ਓਕਃ—ਨਿਵਾਸ—ਧਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਬ੍ਰਹ್ಮਣ੍ਯੰਤਃ—ਵਾਣੀ/ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਾਲੇ—ਨਰ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Mantra 2

अस्य मन्दानो मध्वो वज्रहस्तोऽहिमिन्द्रो अर्णोवृतं वि वृश्चत् । प्र यद्वयो न स्वसराण्यच्छा प्रयांसि च नदीनां चक्रमन्त ॥

ਇਸ ਮਿਠਾਸ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਵਜ੍ਰਹਸਤ ਇੰਦਰ ਨੇ ਹੜ੍ਹ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਵਾਲੇ ਅਹਿ (ਸੱਪ) ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੋਤਾਂ ਵੱਲ ਉੱਡਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਨਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਚਲ ਪਈਆਂ।

Mantra 3

स माहिन इन्द्रो अर्णो अपां प्रैरयदहिहाच्छा समुद्रम् । अजनयत्सूर्यं विदद्गा अक्तुनाह्नां वयुनानि साधत् ॥

ਉਹ ਮਹਾਨ ਇੰਦਰ—ਅਹਿ (ਸੱਪ) ਦਾ ਸੰਹਾਰਕ—ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਧੱਕ ਕੇ ਚਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਗਾਵਾਂ (ਕਿਰਣਾਂ) ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ; ਅਤੇ ਰਾਤ ਤੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਋ਤ ਦੇ ਵਿਵੇਕਮਈ ਵਿਧਾਨਾਂ ਨਾਲ ਕਰਮ ਸਿਧ ਕੀਤੇ।

Mantra 4

सो अप्रतीनि मनवे पुरूणीन्द्रो दाशद्दाशुषे हन्ति वृत्रम् । सद्यो यो नृभ्यो अतसाय्यो भूत्पस्पृधानेभ्यः सूर्यस्य सातौ ॥

ਉਸ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮਨੂ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਅਪਰਾਜਿਤ ਦਾਤਾਂ ਬਖ਼ਸ਼ੀਆਂ; ਦਾਨੀ ਲਈ ਉਹ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਸਮਰ ਵਿੱਚ, ਵੈਰ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਅਜੈ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 5

स सुन्वत इन्द्रः सूर्यमा देवो रिणङ्मर्त्याय स्तवान् । आ यद्रयिं गुहदवद्यमस्मै भरदंशं नैतशो दशस्यन् ॥

ਸੋਮ ਪੀੜਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਇੰਦਰ ਦੇਵ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਰਤਿਆ ਲਈ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਪਤ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ (ਰਯਿ) ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦਿਆਂ ਏਤਸ਼ਾ ਵਾਂਗ, ਯੋਗ ਅੰਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਢੋ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 6

स रन्धयत्सदिवः सारथये शुष्णमशुषं कुयवं कुत्साय । दिवोदासाय नवतिं च नवेन्द्रः पुरो व्यैरच्छम्बरस्य ॥

ਉਸ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸਾਰਥੀ ਕੁਤਸ ਲਈ, ਸੁਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੁਸ਼ਣ ਨੂੰ ਅਤੇ ਕੁਯਵ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕੀਤਾ। ਦਿਵੋਦਾਸ ਲਈ ਇੰਦਰ ਨੇ ਸ਼ੰਬਰ ਦੇ ਨੱਬੇ ਅਤੇ ਨੌਂ—ਕੁੱਲ ਨੱਬੇ-ਨੌਂ—ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਲ੍ਹੇ (ਪੁਰੋ) ਤੋੜ ਕੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ।

Mantra 7

एवा त इन्द्रोचथमहेम श्रवस्या न त्मना वाजयन्तः । अश्याम तत्साप्तमाशुषाणा ननमो वधरदेवस्य पीयोः ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਸਿਫ਼ਤ ਦਾ ਉਚਾਰ ਕਰੀਏ—ਯਸ਼ ਲਈ; ਆਪਣੇ ਹੀ ਬਲ ਨਾਲ ਜਤਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀਆਂ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਬਣੀਏ। ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਸੱਤਵੇਂ (ਪਦ/ਲੋਕ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ; ਦੇਵ-ਰਹਿਤ ਦਾ ਹਥਿਆਰ—ਫੂਲਿਆ ਹੋਇਆ ਵੈਰੀ-ਬਲ—ਸਾਡੇ ਅੱਗੇ ਨਿਵੇ।

Mantra 8

एवा ते गृत्समदाः शूर मन्मावस्यवो न वयुनानि तक्षुः । ब्रह्मण्यन्त इन्द्र ते नवीय इषमूर्जं सुक्षितिं सुम्नमश्युः ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਸ਼ੂਰ, ਗ੍ਰਿਤ੍ਸਮਦ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ—ਤੇਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ—ਕੁਸ਼ਲ ਕਾਰੀਗਰੀ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਮੰਤ੍ਰ-ਵਿਚਾਰ ਘੜੇ। ਬ੍ਰਹਮ (ਵਾਣੀ) ਨੂੰ ਸਾਧਦੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਨਵੇਂ (ਉੱਚੇ) ਦਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ: ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਅਤੇ ਵਾਧੇ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਸੁਥਿਰ ਨਿਵਾਸ, ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ (ਸੁਮਨ)।

Mantra 9

नूनं सा ते प्रति वरं जरित्रे दुहीयदिन्द्र दक्षिणा मघोनी । शिक्षा स्तोतृभ्यो माति धग्भगो नो बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

ਹੁਣ ਨਿਸਚੇ ਹੀ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਜਰਿਤ੍ਰੇ (ਸਤੁਤਿਕਾਰ) ਲਈ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਉੱਤਰ ਵਜੋਂ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਦਾਤ੍ਰੀ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ (Dakṣiṇā) ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਦੋਹੀ ਜਾਵੇ। ਸਤੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਬਖ਼ਸ਼; ਸਾਡਾ ਭਗ (Bhaga)—ਸੁਖ ਦਾ ਹਿੱਸਾ—ਦਗਧ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਘਟੇ ਨਾ। ਸੁਵੀਰ (ਚੰਗੀ, ਵੀਰ ਬਲ ਵਾਲੇ) ਹੋ ਕੇ ਅਸੀਂ ਵਿਦਥ (ਯਜ੍ਞ-ਸਭਾ) ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਹਤ (Bṛhat)—ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਾਣੀ—ਉਚਾਰਨ ਕਰੀਏ।