Sukta 16

Mantra 1

प्र वः सतां ज्येष्ठतमाय सुष्टुतिमग्नाविव समिधाने हविर्भरे । इन्द्रमजुर्यं जरयन्तमुक्षितं सनाद्युवानमवसे हवामहे ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ—ਸਤਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜੇਠਾ—ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੈਂ ਸੁੰਦਰ ਸ্তুਤੀ ਅੱਗੇ ਧਰਦਾ ਹਾਂ; ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਮਿਧਾ ਨਾਲ ਹਵਿ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਰ, ਸਦਾ ਨਵ-ਯੌਵਨ, ਬਲ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਯੁਵਾ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਹਵਾਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 2

यस्मादिन्द्राद्बृहतः किं चनेमृते विश्वान्यस्मिन्त्सम्भृताधि वीर्या । जठरे सोमं तन्वी सहो महो हस्ते वज्रं भरति शीर्षणि क्रतुम् ॥

ਵਿਸ਼ਾਲ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵੀ—ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ—ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ; ਸਭ ਵીર੍ਯ (ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਜਠਰ ਵਿੱਚ ਸੋਮ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਤਨੁ ਵਿੱਚ ਸਹੋ ਅਤੇ ਮਹੋ—ਬਲ ਅਤੇ ਮਹਾਨਤਾ—ਹਨ; ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਵਜ੍ਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਤੁ—ਕਾਰਜ-ਸਾਧਕ ਗਿਆਨ-ਸੰਕਲਪ—ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

Mantra 3

न क्षोणीभ्यां परिभ्वे त इन्द्रियं न समुद्रैः पर्वतैरिन्द्र ते रथः । न ते वज्रमन्वश्नोति कश्चन यदाशुभिः पतसि योजना पुरु ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਦ੍ਯੌ—ਦੋਵੇਂ ਲੋਕ—ਤੇਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਯ (ਪਰਾਕ੍ਰਮ) ਨੂੰ ਘੇਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ; ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਵੀ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੇਰੇ ਰਥ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ੁ (ਤੇਜ਼) ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਉੱਡਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਤੇਰੇ ਵਜ੍ਰ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ।

Mantra 4

विश्वे ह्यस्मै यजताय धृष्णवे क्रतुं भरन्ति वृषभाय सश्चते । वृषा यजस्व हविषा विदुष्टरः पिबेन्द्र सोमं वृषभेण भानुना ॥

ਸਾਰੇ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ—ਯਜਨੀਯ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਣੁ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਨੂੰ—ਕ੍ਰਤੁ (ਸੰਕਲਪ-ਸ਼ਕਤੀ) ਲਿਆ ਕੇ ਦੇਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਹਵਿਸ਼ਾ ਨਾਲ ਯਜ; ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਇੰਦਰ, ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਸਮਾਨ ਭਾਨੂ (ਤੇਜ) ਨਾਲ ਸੋਮ ਪੀ।

Mantra 5

वृष्णः कोशः पवते मध्व ऊर्मिर्वृषभान्नाय वृषभाय पातवे । वृषणाध्वर्यू वृषभासो अद्रयो वृषणं सोमं वृषभाय सुष्वति ॥

ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦਾ ਕੋਸ਼ ਮਧੁਰ ਊਰਮੀ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਲਈ ਅੰਨ ਵਾਂਗ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਲਈ ਪਾਨ ਲਈ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਧਵਰਯੂ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਸਮਾਨ ਅਦ੍ਰਿ (ਪੀੜਨ-ਪੱਥਰ), ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਲਈ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ ਸੋਮ ਨੂੰ ਸੁਸ਼ਵਤੀ (ਦਬਾਉਂਦੇ/ਪੀੜਦੇ) ਹਨ।

Mantra 6

वृषा ते वज्र उत ते वृषा रथो वृषणा हरी वृषभाण्यायुधा । वृष्णो मदस्य वृषभ त्वमीशिष इन्द्र सोमस्य वृषभस्य तृप्णुहि ॥

ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਹੈ ਤੇਰਾ ਵਜ੍ਰ, ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਹੈ ਤੇਰਾ ਰਥ; ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਹਨ ਤੇਰੇ ਦੋ ਹਰੀ (ਅਸ਼ਵ), ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਸਮਾਨ ਹਨ ਤੇਰੇ ਆਯੁਧ। ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਮਦ (ਉੱਲਾਸ) ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਸਮਾਨ ਸੋਮ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ।

Mantra 7

प्र ते नावं न समने वचस्युवं ब्रह्मणा यामि सवनेषु दाधृषिः । कुविन्नो अस्य वचसो निबोधिषदिन्द्रमुत्सं न वसुनः सिचामहे ॥

ਹੇ ਧੀਰ (ਡਿੱਠਾ) ਇੰਦਰ! ਜਿਵੇਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਲਈ ਨਾਉਂ, ਤਿਵੇਂ ਉਚਾਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਵਚਨ ਲੈ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮ (ਮੰਤ੍ਰ) ਨਾਲ, ਸੋਮ-ਸਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਕਦਾਚਿਤ ਉਹ ਸਾਡੇ ਇਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਵੇ; ਧਨ ਦੇ ਚਸ਼ਮੇ ਵਾਂਗ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਵਗਾ ਕੇ (ਅਰਪ ਕੇ) ਭਰ ਸਕੀਏ।