Rig Veda Sukta 11
Mandala 2Sukta 1121 Mantras

Sukta 11

Sukta 2.11

Rishi

Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata

Indra

Chandas

Triṣṭubh (common for Indra hymns in Mandala 2; verse-level confirmation requires scan)

ਗ੍ਰਿਤ੍ਸਮਦ ਰਚਿਤ ਇਸ ਇੰਦਰ-ਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਸੁਣਨ, ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਬਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੋਮ ਪਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀਰ ਦਾਤਾ ਅਤੇ ਰਖਿਅਕ ਵਜੋਂ ਸਲਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਨ, ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਅਣਸੜਿਆ (ਅਦਹਿਤ) ਹਿੱਸਾ ਮੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਪਾਸਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸਭਾ ਵਿੱਚ “ਵਿਸ਼ਾਲ” ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰ ਸਕਣ।

Mantras

Mantra 1

श्रुधी हवमिन्द्र मा रिषण्यः स्याम ते दावने वसूनाम् । इमा हि त्वामूर्जो वर्धयन्ति वसूयवः सिन्धवो न क्षरन्तः ॥

ਇੰਦਰ, ਸਾਡੀ ਪੁਕਾਰ ਸੁਣ; ਸਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾ। ਸੱਤਾ ਦੇ ਧਨਾਂ ਦੇ ਤੇਰੇ ਦਾਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਯੋਗ ਬਣੀਏ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੋਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਤੈਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ—ਸੱਚੇ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀਆਂ—ਜਿਵੇਂ ਨਦੀਆਂ ਬਿਨਾ ਰੁਕੇ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ।

Mantra 2

सृजो महीरिन्द्र या अपिन्वः परिष्ठिता अहिना शूर पूर्वीः । अमर्त्यं चिद्दासं मन्यमानमवाभिनदुक्थैर्वावृधानः ॥

ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ (ਜਲ/ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ—ਜੋ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰੋਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਹੇ ਸ਼ੂਰ, ਅਹਿ (ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ) ਵੱਲੋਂ ਘੇਰੀਆਂ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਮਰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਦਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਤੂੰ ਡਾਹ ਦਿੱਤਾ; ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ ਤੂੰ ਰੁਕਾਵਟ ਨੂੰ ਭੇਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 3

उक्थेष्विन्नु शूर येषु चाकन्त्स्तोमेष्विन्द्र रुद्रियेषु च । तुभ्येदेता यासु मन्दसानः प्र वायवे सिस्रते न शुभ्राः ॥

ਉਕਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਹੇ ਸ਼ੂਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਰਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ—ਸਤੋਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰਿਯ ਉੱਚੇ ਉਦਘੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ—ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਇਹ (ਧਾਰਾਂ) ਦੌੜਦੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਮਦਮੱਤ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਯੁ ਲਈ ਚਮਕਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਅੱਗੇ ਵਗਾਂਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 4

शुभ्रं नु ते शुष्मं वर्धयन्तः शुभ्रं वज्रं बाह्वोर्दधानाः । शुभ्रस्त्वमिन्द्र वावृधानो अस्मे दासीर्विशः सूर्येण सह्याः ॥

ਤੇਰਾ ਚਮਕਦਾ ਸ਼ੁਸ਼ਮ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਵਜ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ—ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ, ਬਲ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਹੈਂ। ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਜਿੱਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਹਨੇਰੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਵੱਸ ਕਰ।

Mantra 5

गुहा हितं गुह्यं गूळ्हमप्स्वपीवृतं मायिनं क्षियन्तम् । उतो अपो द्यां तस्तभ्वांसमहन्नहिं शूर वीर्येण ॥

ਗੁਹਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ, ਗੁਹ੍ਯ ਅਤੇ ਗੂੜ੍ਹ, ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ—ਮਾਯਿਨ ਸ਼ਕਤੀ ਉੱਥੇ ਵੱਸਦੀ ਸੀ। ਹੇ ਸ਼ੂਰ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵੀਰ੍ਯ ਨਾਲ ਅਹਿ (ਸਰਪ) ਨੂੰ ਮਾਰ ਡਾਲਿਆ; ਤੂੰ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਛੁਡਾਇਆ ਅਤੇ ਦ੍ਯੌ (ਆਕਾਸ਼) ਨੂੰ ਥੰਮ੍ਹ ਕੇ ਰੱਖਿਆ।

Mantra 6

स्तवा नु त इन्द्र पूर्व्या महान्युत स्तवाम नूतना कृतानि । स्तवा वज्रं बाह्वोरुशन्तं स्तवा हरी सूर्यस्य केतू ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਪੁਰਾਤਨ ਮਹਿਮਿਆਂ ਦਾ ਸਤਵਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਕੀਤੇ ਨਵੇਂ ਕਰਤੱਬਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸਤਵਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਤੇਰੇ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਛਿਤ ਵਜ੍ਰ ਦਾ ਸਤਵਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਿਪਤ ਕੇਤੂਆਂ ਵਰਗੇ ਤੇਰੇ ਦੋ ਹਰੀ ਅਸ਼ਵਾਂ ਦਾ ਸਤਵਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 7

हरी नु त इन्द्र वाजयन्ता घृतश्चुतं स्वारमस्वार्ष्टाम् । वि समना भूमिरप्रथिष्टारंस्त पर्वतश्चित्सरिष्यन् ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਦੋ ਹਰੀ (ਅਸ਼ਵ/ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਜਿੱਤ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਜਿੱਤਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਟਪਕਦਾ ਸੁਰ—ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਨਾਦ—ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਮਤਲ ਧਰਤੀ ਵਿਸਤਾਰ ਹੋ ਗਈ; ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੇਰਾ ਬਲ ਜਗਤ ਨੂੰ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਹਾੜ ਵੀ ਜਿਵੇਂ ਵਹਿਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 8

नि पर्वतः साद्यप्रयुच्छन्त्सं मातृभिर्वावशानो अक्रान् । दूरे पारे वाणीं वर्धयन्त इन्द्रेषितां धमनिं पप्रथन्नि ॥

ਪਹਾੜ ਬੈਠ ਗਿਆ—ਹੁਣ ਰੋਕਦਾ ਨਾ ਰਿਹਾ; ਮਾਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਤਸੁਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਦੂਰ, ਉਸ ਪਾਰਲੇ ਕੰਢੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਣੀ ਦਾ ਵਰਧਨ ਕੀਤਾ; ਇੰਦਰ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਾਣ/ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੀ ਧਮਨੀ (ਵਾਹਿਨੀ) ਨੂੰ ਫੈਲਾ ਕੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ।

Mantra 9

इन्द्रो महां सिन्धुमाशयानं मायाविनं वृत्रमस्फुरन्निः । अरेजेतां रोदसी भियाने कनिक्रदतो वृष्णो अस्य वज्रात् ॥

ਇੰਦਰ ਨੇ ਮਹਾਨ ਸਿੰਧੂ ਨੂੰ—ਜੋ ਦਬਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ—ਮਾਇਆ-ਰਚਨਹਾਰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਵਜ੍ਰ ਦੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਨਾਲ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਵਰਗੇ ਉਸ ਦੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਗੱਜਣ ਵਾਲੇ ਨਾਦ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਦਿਆਵਾ-ਪ੍ਰਿਥਵੀ (ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ) ਕੰਬ ਉੱਠੇ।

Mantra 10

अरोरवीद्वृष्णो अस्य वज्रोऽमानुषं यन्मानुषो निजूर्वात् । नि मायिनो दानवस्य माया अपादयत्पपिवान्त्सुतस्य ॥

ਇਸ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਦਾ ਵਜ੍ਰ ਗੱਜਿਆ—ਮਨੁੱਖੀ ਨਹੀਂ, ਅਤਿਮਾਨਵੀ ਬਲ ਵਾਲਾ—ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਬਲ ਥੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਤ ਸੋਮ ਪੀ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦਾਨਵ ਦੇ ਮਾਇਆਵੀ ਦੀਆਂ ਮਾਇਆਵਾਂ—ਛਲ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ—ਡਾਹ ਦਿੱਤੀਆਂ।

Mantra 11

पिबापिबेदिन्द्र शूर सोमं मन्दन्तु त्वा मन्दिनः सुतासः । पृणन्तस्ते कुक्षी वर्धयन्त्वित्था सुतः पौर इन्द्रमाव ॥

ਪੀ, ਪੀ ਹੀ, ਹੇ ਇੰਦਰ ਸ਼ੂਰ, ਸੋਮ ਨੂੰ; ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸੁਤ ਰਸ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ। ਤੇਰੀ ਕੁੱਖ ਭਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਵਧਾਉਣ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੀੜਿਆ ਹੋਇਆ ਆਨੰਦ ਸਾਡੇ ਮਨੁੱਖੀ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Mantra 12

त्वे इन्द्राप्यभूम विप्रा धियं वनेम ऋतया सपन्तः । अवस्यवो धीमहि प्रशस्तिं सद्यस्ते रायो दावने स्याम ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਸੀਂ ਆਸਰਾ ਲੱਭਿਆ ਹੈ; ਋ਤ ਦੇ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਵਾਂਗ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਧੀ (ਧਿਯੰ) ਜਿੱਤ ਲਈਏ। ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਹੋ ਕੇ ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਸਤਿ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ—ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਤੇਰੇ ਰਾਯਸ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਦੇ ਦਾਨ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋਈਏ।

Mantra 13

स्याम ते त इन्द्र ये त ऊती अवस्यव ऊर्जं वर्धयन्तः । शुष्मिन्तमं यं चाकनाम देवास्मे रयिं रासि वीरवन्तम् ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਹੋਈਏ—ਜੋ ਤੇਰੀ ਊਤੀ (ਸਹਾਇਤਾ) ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਹੋ ਕੇ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਊਰਜਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਰਹੀਏ। ਹੇ ਦੇਵ, ਜਿਸ ਅਤਿ-ਸ਼ੁਸ਼ਮਿਨ (ਪਰਮ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ) ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ—ਸਾਨੂੰ ਵੀਰਵੰਤ ਰਯਿ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਬਖ਼ਸ਼।

Mantra 14

रासि क्षयं रासि मित्रमस्मे रासि शर्ध इन्द्र मारुतं नः । सजोषसो ये च मन्दसानाः प्र वायवः पान्त्यग्रणीतिम् ॥

ਸਾਨੂੰ ਖ਼ਸ਼ਯ (ਥਿਰ ਨਿਵਾਸ) ਬਖ਼ਸ਼, ਸਾਨੂੰ ਮੈਤਰ (ਸੌਹਾਰਦ) ਬਖ਼ਸ਼; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਾਨੂੰ ਮਾਰੁਤ ਸ਼ਰਧ (ਮਰੁਤ-ਗਣ) ਬਖ਼ਸ਼। ਅਤੇ ਜੋ ਸਜੋਸ਼ਸ (ਇੱਕ-ਮਨ) ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਨ—ਉਹ ਪ੍ਰ-ਵਾਯਵਃ (ਅੱਗੇ ਧੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਸਾਡੀ ਅਗ੍ਰਣੀਤੀ (ਅਗਵਾਈ) ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

Mantra 15

व्यन्त्विन्नु येषु मन्दसानस्तृपत्सोमं पाहि द्रह्यदिन्द्र । अस्मान्त्सु पृत्स्वा तरुत्रावर्धयो द्यां बृहद्भिरर्कैः ॥

ਹੁਣ ਵਿਖਰ ਜਾਣ ਉਹ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਤੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਉਲ੍ਹਾਸਿਤ ਹੈਂ; ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸੋਮ ਪੀ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧ। ਸਾਡੇ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਰ ਲੰਘਾ, ਹੇ ਤਰੁਤ੍ਰ (ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੇ); ਤੂੰ ਹੀ ਮਹਾਨ ਅਰਕਾਂ ਨਾਲ ਦ੍ਯੌ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।

Mantra 16

बृहन्त इन्नु ये ते तरुत्रोक्थेभिर्वा सुम्नमाविवासान् । स्तृणानासो बर्हिः पस्त्यावत्त्वोता इदिन्द्र वाजमग्मन् ॥

ਵੱਡੇ ਹੀ ਹਨ ਉਹ, ਹੇ ਤਰੁਤ੍ਰ, ਜੋ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਸੁਮਨ (ਕਿਰਪਾ) ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਘਰ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਬਰ੍ਹਿਸ ਵਿਛਾ ਕੇ, ਤੇਰੀ ਓਟ ਹੇਠ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਉਹ ਵਾਜ (ਬਲ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Mantra 17

उग्रेष्विन्नु शूर मन्दसानस्त्रिकद्रुकेषु पाहि सोममिन्द्र । प्रदोधुवच्छ्मश्रुषु प्रीणानो याहि हरिभ्यां सुतस्य पीतिम् ॥

ਹੁਣ ਉਗ੍ਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿਚ, ਹੇ ਸ਼ੂਰ, ਉਲ੍ਹਾਸਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਤ੍ਰਿਕਦ੍ਰੁਕ ਪਿਆਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਮ ਪੀ, ਹੇ ਇੰਦਰ। ਦਾੜ੍ਹੀ ਉੱਤੇ ਝੱਗ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਦੋ ਹਰਿ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਸੁਤ (ਨਿਚੋੜੇ) ਰਸ ਦੇ ਪਾਨ ਵੱਲ ਆ।

Mantra 18

धिष्वा शवः शूर येन वृत्रमवाभिनद्दानुमौर्णवाभम् । अपावृणोर्ज्योतिरार्याय नि सव्यतः सादि दस्युरिन्द्र ॥

ਹੇ ਸ਼ੂਰ ਇੰਦਰ! ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਸ਼ਵ (ਬਲ) ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਧਾਰ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਰੁਕਾਵਟ ਬੁਣਨ ਵਾਲੇ ਦਾਨੁ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ। ਤੂੰ ਆਰਯ ਲਈ ਜੋਤਿ ਉਘਾੜੀ; ਦਸ੍ਯੂ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਹੇ ਇੰਦਰ।

Mantra 19

सनेम ये त ऊतिभिस्तरन्तो विश्वाः स्पृध आर्येण दस्यून् । अस्मभ्यं तत्त्वाष्ट्रं विश्वरूपमरन्धयः साख्यस्य त्रिताय ॥

ਅਸੀਂ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰੀਏ—ਅਸੀਂ, ਜੋ ਤੇਰੀਆਂ ਊਤੀਆਂ (ਰੱਖਿਆਵਾਂ) ਨਾਲ ਸਭ ਟਕਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਕੇ, ਆਰਯ (ਉਦਾਤ) ਜੋਤਿ ਨਾਲ ਦਸ੍ਯੂਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰੀਏ। ਸਾਖ੍ਯ ਲਈ, ਤ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਲਈ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਹਿਤ ਵਾਸਤੇ ਤ੍ਵਸ਼੍ਟ੍ਰ ਦੀ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ ਤਤ੍ਵਾਸ਼੍ਟ੍ਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਅਧੀਨ ਕੀਤਾ।

Mantra 20

अस्य सुवानस्य मन्दिनस्त्रितस्य न्यर्बुदं वावृधानो अस्तः । अवर्तयत्सूर्यो न चक्रं भिनद्वलमिन्द्रो अङ्गिरस्वान् ॥

ਇਸ ਸੋਮ-ਸੁਵਾਨ, ਮੰਦਿਨ (ਉਲ੍ਹਾਸ-ਭਰਪੂਰ) ਤ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ—ਇੰਦਰ ਬਲ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ ਅਰਬੁਦ ਨੂੰ ਢਾਹ ਕੇ ਡਿਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ; ਅਤੇ ਵਲ ਨੂੰ ਭੇਦ ਦਿੱਤਾ—ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਦਾ ਸਾਥੀ ਇੰਦਰ—ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ।

Mantra 21

नूनं सा ते प्रति वरं जरित्रे दुहीयदिन्द्र दक्षिणा मघोनी । शिक्षा स्तोतृभ्यो माति धग्भगो नो बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

ਹੁਣ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਜਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਵਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਉੱਤਰ ਵਜੋਂ ਤੇਰੀ ਉਦਾਰ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੋਹੀ ਜਾਵੇ। ਸਤੋਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਅਤੇ ਦਾਨ ਬਖ਼ਸ਼; ਸਾਡਾ ਹਿੱਸਾ ਦਗਧ ਨਾ ਹੋਵੇ—ਸੁਵੀਰ ਹੋ ਕੇ ਅਸੀਂ ਵਿਦਥ ਵਿੱਚ ‘ਬ੍ਰਿਹਤ’ ਦਾ ਉਚਾਰ ਕਰੀਏ।

Frequently Asked Questions

The hymn asks Indra to hear the worshippers, come to the Soma sacrifice, become strong through the libations, and grant wealth, protection, and a secure share of fortune.

In Vedic ritual language, Soma is the power that ‘gladdens’ and increases Indra’s strength, so his drinking marks the moment he becomes ready to help and to give boons.

It is a closing blessing: “May we speak great, uplifting words in the assembly, and may we be rich in heroic strength (good offspring, courage, and capable allies).”

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App