Sukta 84
Sukta 10.84
Manyu-cycle voice (traditional attribution uncertain)
Manyu with Marut/Agni associations
Triṣṭubh (probable)
ਇਹ ਸੂਕਤ ਮਨ੍ਯੁ—ਯੁੱਧੀ ਜੋਸ਼, ਧਰਮਯੁਕਤ ਤਪਸ਼ ਅਤੇ ਅਜਿੱਤ ਇਰਾਦੇ—ਨੂੰ ਦਿਵਿਆ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਰੁਤ-ਸਮਾਨ ਯੁੱਧ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਰਥ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹੰਕਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਬੀਲੇ-ਕਬੀਲੇ (viśaṃ-viśam) ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਅਟੁੱਟ ਯੁੱਧ-ਨਾਅਰੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਕੱਠੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ ਕਿ ਵੈਰੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਡਰ ਨਾਲ ਜਕੜੇ ਜਾ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਣ।
Mantras
Mantra 1
त्वया मन्यो सरथमारुजन्तो हर्षमाणासो धृषिता मरुत्वः । तिग्मेषव आयुधा संशिशाना अभि प्र यन्तु नरो अग्निरूपाः ॥
ਹੇ ਮਨ੍ਯੁ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਰਥ ਵਿੱਚ ਜੁੜ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ, ਮਰੁਤ-ਸਮਾਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਆਪਣੇ ਤਿੱਖੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਅਗਨੀ-ਰੂਪ ਇਹ ਵੀਰ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅਭਿਮੁਖ ਅੱਗੇ ਵਧਣ।
Mantra 2
अग्निरिव मन्यो त्विषितः सहस्व सेनानीर्नः सहुरे हूत एधि । हत्वाय शत्रून्वि भजस्व वेद ओजो मिमानो वि मृधो नुदस्व ॥
ਹੇ ਮਨ੍ਯੁ, ਅਗਨੀ ਵਾਂਗ ਭੜਕ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ; ਹੇ ਅਜਿੱਤ, ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਸਾਡਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਬਣ ਕੇ ਪ੍ਰਬਲ ਹੋ। ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਕਰ ਅਤੇ ਪਛਾਣ; ਬਲ ਨੂੰ ਮਾਪ ਕੇ, ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਧੱਕ ਦੇ।
Mantra 3
सहस्व मन्यो अभिमातिमस्मे रुजन्मृणन्प्रमृणन्प्रेहि शत्रून् । उग्रं ते पाजो नन्वा रुरुध्रे वशी वशं नयस एकज त्वम् ॥
ਹੇ ਮਨ੍ਯੁ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਹੋ ਰਹੇ ਵੈਰੀ ਹਮਲੇ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ—ਤੋੜ ਕੇ, ਕੁਚਲ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਚਲ ਕੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧ। ਤੇਰਾ ਉਗ੍ਰ ਤੇਜ ਹੁਣ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਵਸ਼ੀ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈਂ—ਏਕ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਤੂੰ।
Mantra 4
एको बहूनामसि मन्यवीळितो विशंविशं युधये सं शिशाधि । अकृत्तरुक्त्वया युजा वयं द्युमन्तं घोषं विजयाय कृण्महे ॥
ਹੇ ਮਨ੍ਯੁ, ਬਹੁਆਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਏਕ ਹੈਂ, ਸੱਦਣ-ਯੋਗ; ਯੁੱਧ ਲਈ ਹਰ ਵਿਸ਼ੰ-ਵਿਸ਼ੰ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖਾ ਤੇ ਤਿਆਰ ਕਰ। ਅਖੰਡ ਬਚਨ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਜਿੱਤ ਲਈ ਦਿਉਮੰਤ (ਦੀਪਤ) ਘੋਸ਼ ਉਠਾਂਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 5
विजेषकृदिन्द्र इवानवब्रवोऽस्माकं मन्यो अधिपा भवेह । प्रियं ते नाम सहुरे गृणीमसि विद्मा तमुत्सं यत आबभूथ ॥
ਜਿੱਤ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਬਚਨ ਵਿੱਚ ਅਚੂਕ—ਹੇ ਮਨ੍ਯੁ, ਇੱਥੇ ਸਾਡਾ ਅਧਿਪਤੀ ਬਣ। ਹੇ ਅਪਰਾਜਿਤ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਿਯ ਨਾਮ ਦਾ ਗੁਣਗਾਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਜਿਸ ਉਤਸ (ਮੂਲ-ਸਰੋਤ) ਤੋਂ ਤੂੰ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈਂ, ਉਹ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 6
आभूत्या सहजा वज्र सायक सहो बिभर्ष्यभिभूत उत्तरम् । क्रत्वा नो मन्यो सह मेद्येधि महाधनस्य पुरुहूत संसृजि ॥
ਜਿੱਤ ਵਾਲੀ ਅਭੂਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਜ੍ਰ, ਹੇ ਸਾਯਕ (ਤੀਰ), ਤੂੰ ਉਹ ਬਲ ਧਾਰਦਾ ਹੈਂ ਜੋ ਅਭਿਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਦਾ ਹੋਰ ਉੱਚਾ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਨ੍ਯੁ, ਆਪਣੇ ਕ੍ਰਤੁ (ਸੰਕਲਪ-ਸ਼ਕਤੀ) ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਹ-ਮੇਧ੍ਯ (ਪੋਸ਼ਕ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਪੂਰਨਤਾ) ਵਿੱਚ ਵਧ; ਹੇ ਪੁਰੁਹੂਤ (ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਆਹ੍ਵਾਨਿਤ), ਸਾਨੂੰ ਮਹਾਧਨ (ਮਹਾਨ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ) ਨਾਲ ਸੰਸ੍ਰਜਿ—ਜੋੜ, ਇਕੱਠਾ ਕਰ।
Mantra 7
संसृष्टं धनमुभयं समाकृतमस्मभ्यं दत्तां वरुणश्च मन्युः । भियं दधाना हृदयेषु शत्रवः पराजितासो अप नि लयन्ताम् ॥
ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਮਨ੍ਯੁ—ਦੋਵੇਂ—ਸਾਨੂੰ ਸੰਸ੍ਰਿਸ਼ਟ (ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ) ਧਨ ਬਖ਼ਸ਼ਣ: ਉਭਯ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਮਿਲ ਕੇ ਸਮਾਕ੍ਰਿਤ (ਇੱਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਘੜੀ) ਪੂਰਨਤਾ ਬਣਨ। ਵੈਰੀ ਹਿਰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਯ ਧਾਰ ਕੇ, ਪਰਾਜਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਅਤੇ ਲੁਕ ਜਾਣ।
Frequently Asked Questions
In RV 10.84, Manyu is treated as a divine power: fierce ardour that can be invoked, guided, and used to overcome obstruction. It is not uncontrolled rage, but disciplined force aligned with victory and protection.
The hymn links Manyu with Marut-like storm-power (collective heroic energies) and Agni-like fire-form (agnirūpāḥ), showing Manyu as both the surge of force and the burning clarity that drives action.
It suggests power joined with order: Varuṇa represents ṛta (law, restraint, truth), and Manyu represents drive and courage. Together they yield a complete prosperity—strength that is effective and ethically steady.
Ask anything about Sukta 84 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.