Mantra 15
Sukta 10.66
Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Viśve Devāḥ (immortal Gods presiding over all bhuvanas)
Chandas: Triṣṭubh (likely; confirm by metrical count)
Samhita Patha (Devanagari)
देवान्वसिष्ठो अमृतान्ववन्दे ये विश्वा भुवनाभि प्रतस्थुः । ते नो रासन्तामुरुगायमद्य यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
Transliteration
devā́n vasiṣṭho amṛ́tān vavande ye viśvā́ bhúvanābhi prá-tasthuḥ | te no rāsantām uru-gāyám adyá yūyám pāta svastíbhiḥ sádā naḥ ||
Translation
ਵਸਿਸ਼ਠ ਉਹਨਾਂ ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਭ ਭੁਵਨਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਠਹਿਰੇ ਹਨ। ਉਹ ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਉਰੁਗਾਯ—ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਮਹਿਮਾ—ਬਖ਼ਸ਼ਣ; ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਆਪਣੀਆਂ ਸਵਸਤੀਭਿਃ, ਕਲਿਆਣਮਈ ਸੁਰਤਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
Word by Word
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
कर्तृ
TypeNoun (proper name)
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
अमृतान्the immortals
अमृतान्:
कर्म
TypeAdjective (substantive)
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
ववन्देI have praised / I praise
ववन्दे:
क्रिया
TypeVerb
Root√वन्द् (स्तुतौ/वन्दने)
येwho
ये:
कर्तृ
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वाall
विश्वा:
कर्म
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
भुवनानिworlds; beings; realms
भुवनानि:
कर्म
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक)
अभिtowards; over; upon
अभि:
(क्रियाविशेषण/उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
प्रतस्थुःthey have stood forth / have taken their stations
प्रतस्थुः:
क्रिया
TypeVerb
Root√स्था (तिष्ठति) + प्र (उपसर्ग)
तेthey
ते:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःto us; for us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रासन्ताम्let them grant; may they give
रासन्ताम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√रा (दाने) / √रास् (दाने) (वैदिक)
उरुगायम्the far-famed one (Uru-gāya)
उरुगायम्:
कर्म
TypeAdjective/Epithet
Rootउरुगाय (प्रातिपदिक; उरु- ‘wide’ + गाय ‘song/praise’)
अद्यtoday; now
अद्य:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
यूयम्you (pl.)
यूयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पातprotect!
पात:
क्रिया
TypeVerb
Root√पा (रक्षणे)
स्वस्तिभिःwith well-being; with blessings
स्वस्तिभिः:
करण
TypeNoun
Rootस्वस्ति (प्रातिपदिक)
सदाalways
सदा:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
नःus
नः:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)