Rig Veda Sukta 36
Mandala 10Sukta 3614 Mantras

Sukta 36

Sukta 10.36

Devata

Viśvedevāḥ (enumerative invocation of many deities/powers)

Chandas

Jagatī or Triṣṭubh (uncertain; requires metrical verification due to long enumerations)

ਇਹ ਸੂਕਤ ਵਿਸ਼੍ਵਦੇਵਾਃ ਦੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਅਹ੍ਵਾਨ-ਵੰਦਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ਼ਾ ਅਤੇ ਰਾਤ, ਦ੍ਯਾਵਾ-ਪ੍ਰਿਥਿਵੀ, ਆਦਿਤ੍ਯ, ਇੰਦਰ, ਮਰੁਤ-ਗਣ, ਆਪਃ (ਜਲ) ਆਦਿ ਅਨੇਕ ਬ੍ਰਹਿਮਾਂਡੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੋ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਋ਤ (ਸੱਚਾ ਕ੍ਰਮ) ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗਿਣਤੀਵਾਰ ਸਤੁਤੀ ਅਤੇ ਬੇਨਤੀ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਯਜ੍ਞ ਲਈ, ਪ੍ਰਾਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਲਈ ਦਿਵ੍ਯ ‘ਸਹਾਇਤਾ’ (ਅਵਃ) ਮੰਗਦੀ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਘੇਰਦੀ ਸਮਗ੍ਰ ਅਪੀਲ ਵਜੋਂ ਸਵਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ‘ਸਰਵਤਾਤਿ’ (ਸੰਪੂਰਨਤਾ/ਸਰਬਾਂਗੀ ਭਲਾਈ) ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦਿਰਘ ਆਯੁ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Mantras

Mantra 1

उषासानक्ता बृहती सुपेशसा द्यावाक्षामा वरुणो मित्रो अर्यमा । इन्द्रं हुवे मरुतः पर्वताँ अप आदित्यान्द्यावापृथिवी अपः स्वः ॥

ਉਸ਼ਾ ਅਤੇ ਨਕਤਾ—ਵਿਸ਼ਾਲ, ਸੁਪੇਸ਼ਸਾ (ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ)—ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਹਵਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਦ੍ਯਾਵਾ-ਕ੍ਸ਼ਾਮਾ (ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ), ਵਰੁਣ, ਮਿਤ੍ਰ, ਅਰ੍ਯਮਨ ਨੂੰ। ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਹੂਂਦਾ ਹਾਂ; ਮਰੁਤ-ਗਣਾਂ ਨੂੰ, ਪਰਬਤਾਂ ਨੂੰ, ਅਪਃ (ਜਲਾਂ) ਨੂੰ, ਆਦਿਤ੍ਯਾਂ ਨੂੰ; ਦ੍ਯਾਵਾ-ਪ੍ਰਿਥਿਵੀ ਨੂੰ, ਅਪਃ ਨੂੰ, ਸ੍ਵਃ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਯ ਲੋਕ) ਨੂੰ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਸ਼ਵ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਡੇ ਬਣਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਋ਤ-ਰੂਪ ਵਿਵਸਥਾ ਬਣਨ।

Mantra 2

द्यौश्च नः पृथिवी च प्रचेतस ऋतावरी रक्षतामंहसो रिषः । मा दुर्विदत्रा निॠतिर्न ईशत तद्देवानामवो अद्या वृणीमहे ॥

ਦਿਉਸ ਅਤੇ ਪૃਥਵੀ—ਪ੍ਰਚੇਤਸ (ਗਿਆਨਵਾਨ, ਚੇਤਨ), ਋ਤਾਵਰੀ (਋ਤ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ)—ਸਾਨੂੰ ਅੰਹਸ (ਸੰਕਟ/ਪਾਪ) ਅਤੇ ਰਿਸ਼ (ਹਾਨੀ) ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ। ਦੁರ್ವਿਦਤ੍ਰਾ (ਕੁ-ਵੰਡ ਕਰਨ ਵਾਲੀ) ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਨਾ ਕਰੇ। ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਉਹ ਅਵੋ (ਰੱਖਿਆ) ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 3

विश्वस्मान्नो अदितिः पात्वंहसो माता मित्रस्य वरुणस्य रेवतः । स्वर्वज्ज्योतिरवृकं नशीमहि तद्देवानामवो अद्या वृणीमहे ॥

ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਅੰਹਸ (ਹਰ ਸੰਕਟ/ਪਾਪ) ਤੋਂ ਅਦਿਤੀ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਵੇ—ਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਰੇਵਤ (ਸਮ੍ਰਿੱਧ, ਦਿਪਤਿਮਾਨ) ਵਰੁਣ ਦੀ ਮਾਤਾ। ਸਵਰਵਤ ਜੋਤਿ—ਸਵਰ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਅਵ੍ਰਕ (ਵ੍ਰਕ/ਭੱਖਣ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਅਸਪਰਸ਼) ਰੌਸ਼ਨੀ—ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ। ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਉਹ ਅਵੋ (ਰੱਖਿਆ) ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 4

ग्रावा वदन्नप रक्षांसि सेधतु दुष्ष्वप्न्यं निॠतिं विश्वमत्रिणम् । आदित्यं शर्म मरुतामशीमहि तद्देवानामवो अद्या वृणीमहे ॥

ਗ੍ਰਾਵਾ (ਪੇਸ਼ਣ-ਪੱਥਰ) ਨਾਦ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਰਕਸ਼ਾਂਸਿ (ਵੈਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਨੂੰ ਦੂਰ ਧਕੇਲੇ; ਦੁਸ਼ਸਵਪਨ੍ਯ (ਮੰਦੇ ਸੁਪਨੇ), ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵ ਅਤ੍ਰਿਣ (ਭੱਖਣ ਵਾਲੀ/ਵਿਨਾਸ਼ਕ) ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਰੋਕੇ। ਆਦਿਤਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਰਮ (ਸ਼ਾਂਤੀ/ਆਸਰਾ) ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਆਸਰਾ-ਦਾਤੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ। ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਉਹ ਅਵੋ (ਰੱਖਿਆ) ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 5

एन्द्रो बर्हिः सीदतु पिन्वतामिळा बृहस्पतिः सामभिॠक्वो अर्चतु । सुप्रकेतं जीवसे मन्म धीमहि तद्देवानामवो अद्या वृणीमहे ॥

ਇੰਦਰ ਪਵਿੱਤਰ ਬਰ੍ਹਿਸ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ; ਇਲਾ ਪੂਰਨ ਹੋਵੇ। ਵਾਣੀ ਦਾ ਰਿਸ਼ੀ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਸਾਮ-ਗਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਗਾਵੇ। ਜੀਵਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਸੁਪ੍ਰਕੇਤ—ਸਪਸ਼ਟ ਮਾਰਗ-ਦਰਸ਼ਕ ਪ੍ਰਜ್ಞਾ ਵਿੱਚ—ਮਨ ਧਰਦੇ ਹਾਂ; ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਉਹ ਅਵੋ (ਰੱਖਿਆ) ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 6

दिविस्पृशं यज्ञमस्माकमश्विना जीराध्वरं कृणुतं सुम्नमिष्टये । प्राचीनरश्मिमाहुतं घृतेन तद्देवानामवो अद्या वृणीमहे ॥

ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਸਾਡਾ ਯਜ੍ਞ ਦਿਵਿਸਪ੍ਰਿਸ਼—ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲਾ—ਬਣਾਓ; ਅਧ੍ਵਰ (ਵਿਧੀ) ਨੂੰ ਤੇਜ਼-ਗਤੀ ਵਾਲਾ ਕਰੋ, ਇਸ਼ਟੀ ਲਈ ਕਿਰਪਾ ਬਣੇ। ਘ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀ ਅਰਪਿਤ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਚੀਨਰਸ਼ਮੀ—ਅੱਗੇ ਵਧਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ; ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਉਹ ਅਵੋ (ਰੱਖਿਆ) ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 7

उप ह्वये सुहवं मारुतं गणं पावकमृष्वं सख्याय शम्भुवम् । रायस्पोषं सौश्रवसाय धीमहि तद्देवानामवो अद्या वृणीमहे ॥

ਮੈਂ ਸੁਹਵ—ਸੌਖੇ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲੇ—ਮਾਰੁਤ ਗਣ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ: ਪਾਵਕ, ਋ਸ਼ਵ (ਉੱਚੇ), ਸਖ਼ੀ ਲਈ ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੁ (ਕਲਿਆਣ) ਲਈ। ਰਾਯਸਪੋਸ਼—ਰਾਯਸ ਦਾ ਵਾਧਾ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਧਨ ਦੀ ਵਿਕਾਸ—ਉੱਤੇ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਦਿਰਘਕਾਲੀਨ ਸੁਸ਼੍ਰਵਸ (ਸੁਕੀਰਤੀ) ਲਈ, ਅਸੀਂ ਮਨ ਧਰਦੇ ਹਾਂ; ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਉਹ ਅਵੋ (ਰੱਖਿਆ) ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 8

अपां पेरुं जीवधन्यं भरामहे देवाव्यं सुहवमध्वरश्रियम् । सुरश्मिं सोममिन्द्रियं यमीमहि तद्देवानामवो अद्या वृणीमहे ॥

ਅਸੀਂ ਅਪਾਂ ਪੇਰੁੰ—ਜਲਾਂ ਦਾ ਪਾਰਘਾਟ—ਜੀਵਨ-ਪੋਸ਼ਕ, ਦੇਵ-ਗਤੀ ਲਈ ਯੋਗ, ਸੌਖੇ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ, ਅਧਵਰ ਦੀ ਸ਼੍ਰੀ-ਰੂਪ ਚਮਕ—ਅੱਗੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਇੰਦ੍ਰੀਯ ਬਲ ਵਾਲੇ, ਸੂਰ-ਰਸ਼ਮੀ ਸੋਮ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ; ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਉਹ ਰੱਖਿਆਕ ਅਵੋ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 9

सनेम तत्सुसनिता सनित्वभिर्वयं जीवा जीवपुत्रा अनागसः । ब्रह्मद्विषो विष्वगेनो भरेरत तद्देवानामवो अद्या वृणीमहे ॥

ਸੁਸਨਿਤਾ—ਸਹੀ ਲਾਭ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ—ਅਸੀਂ ਉਹ ਸੱਚੀ ਜਿੱਤ ਜਿੱਤ ਲਈਏ; ਅਸੀਂ ਜੀਵਦੇ ਰਹੀਏ, ਜੀਵਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਈਏ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਹੀਏ। ਬ੍ਰਹਮਦ੍ਵਿਸ਼—ਵਾਣੀ/ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਦ੍ਵੈਸ਼ੀ—ਆਪਣਾ ਵੰਕਾ ਪਾਪ ਚੁੱਕ ਕੇ ਦੂਰ ਲੈ ਜਾਣ; ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਉਹ ਰੱਖਿਆਕ ਅਵੋ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 10

ये स्था मनोर्यज्ञियास्ते शृणोतन यद्वो देवा ईमहे तद्ददातन । जैत्रं क्रतुं रयिमद्वीरवद्यशस्तद्देवानामवो अद्या वृणीमहे ॥

ਹੇ ਦੇਵੋ, ਜੋ ਮਨ ਵਿੱਚ ਯਜ੍ਞ-ਯੋਗ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਜੋਂ ਖੜੇ ਹੋ—ਸੁਣੋ। ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਜੋ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਦਿਓ: ਜੈਤ੍ਰ ਕ੍ਰਤੁ (ਸੰਕਲਪ-ਸ਼ਕਤੀ), ਰਯਿ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ), ਵੀਰ-ਬਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਯਸ਼। ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਉਹ ਰੱਖਿਆਕ ਅਵੋ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 11

महदद्य महतामा वृणीमहेऽवो देवानां बृहतामनर्वणाम् । यथा वसु वीरजातं नशामहै तद्देवानामवो अद्या वृणीमहे ॥

ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਮਹਾਨ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸਹਾਇਤਾ-ਆਸਰਾ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ—ਵਿਸ਼ਾਲ, ਅਨਰਵਣ (ਅਵਿਰਤ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ) ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ—ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਸੱਚੇ ਵਸੁ (ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਲਿਆਣ) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀਏ, ਵੀਰ-ਜਨਮ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਹੋਈਏ। ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਉਹ ਰੱਖਿਆਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 12

महो अग्नेः समिधानस्य शर्मण्यनागा मित्रे वरुणे स्वस्तये । श्रेष्ठे स्याम सवितुः सवीमनि तद्देवानामवो अद्या वृणीमहे ॥

ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਅਗਨੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਰਮ (ਆਸਰੇ) ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਹੀਏ; ਮਿਤ੍ਰ-ਵਰੁਣ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਸਵਸਤੀ (ਖੈਰ-ਖੁਸ਼ੀ) ਲਈ। ਸਵਿਤ੍ਰ ਦੇ ਸੱਚੇ ਪ੍ਰੇਰਣ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀਏ। ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਉਹ ਰੱਖਿਆਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 13

ये सवितुः सत्यसवस्य विश्वे मित्रस्य व्रते वरुणस्य देवाः । ते सौभगं वीरवद्गोमदप्नो दधातन द्रविणं चित्रमस्मे ॥

ਹੇ ਦੇਵੋ! ਤੁਸੀਂ ਸਭ—ਸੱਤ੍ਯਸਵ (ਸੱਚੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ) ਵਾਲੇ ਸਵਿਤ੍ਰ ਦੇ, ਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਨਿਯਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ—ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਧਰੋ: ਵੀਰਵਤ, ਗੋਮਤ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ), ਅਪਨ (ਸਿੱਧੀ/ਪ੍ਰਾਪਤੀ) ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ; ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਚਿਤ੍ਰ (ਵਿਭਿੰਨ-ਵਰਨ) ਦ੍ਰਵਿਣ (ਧਨ-ਸੰਪੱਤੀ) ਸਥਾਪਤ ਕਰੋ।

Mantra 14

सविता पश्चातात्सविता पुरस्तात्सवितोत्तरात्तात्सविताधरात्तात् । सविता नः सुवतु सर्वतातिं सविता नो रासतां दीर्घमायुः ॥

ਸਵਿਤਾ ਪਿੱਛੋਂ, ਸਵਿਤਾ ਅੱਗੋਂ, ਸਵਿਤਾ ਉੱਤਰੋਂ, ਸਵਿਤਾ ਹੇਠੋਂ। ਸਵਿਤਾ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਕਲਿਆਣਮਈ ਪੂਰਨਤਾ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰੇ; ਸਵਿਤਾ ਸਾਨੂੰ ਦੀਰਘ ਆਯੁ ਬਖ਼ਸ਼ੇ।

Frequently Asked Questions

Viśvedevāḥ means “All the Gods.” In this hymn it refers to a gathered assembly of many divine powers—such as Dawn and Night, Heaven and Earth, Varuṇa, Mitra, Aryaman, Indra, the Maruts, the Waters—invoked together for complete protection and support.

The hymn aims at total well-being and ritual success, so it calls the whole cosmic order: different deities represent different functions (law, vitality, rain, light, stability). By invoking them together, the worshipper asks for a unified, all-sided help (avaḥ).

The last verse asks Savitar to protect and guide from every direction—behind, in front, above/north, and below—so that nothing is left uncovered. It ends with two practical blessings: sarvatāti (complete well-being) and dīrgham āyuḥ (long life).

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App