
Sukta 10.32
Unknown/varied traditions for RV 10.32; commonly treated as Indra hymn with late book attributions uncertain
Indra
Jagatī (likely; 12-syllable tendency in 10.32; requires full metrical verification)
ਰਿਗਵੇਦ 10.32 ਅੰਤਿਮ ਮੰਡਲ ਦਾ ਇੰਦਰ-ਸਤੁਤਿ ਸੂਕਤ ਹੈ: ਦਾਤਾਰ ਮਘਵਾਨ ਨੂੰ ਸੋਮ-ਪੇੜਨ ਦੇ ਯਜਨ-ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪੇੜੇ ਹੋਏ ਰਸ ਵੱਲ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਕੇ “ਦੋਵੇਂ”—ਭੇਟ ਦੀ ਸਵੀਕਾਰਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉਪਜਣ ਵਾਲੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ—ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੇਵ-ਖੋਜੀ ਮਾਰਗ, ਰੱਖਿਆ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦੀ ਪ੍ਰਚੁਰਤਾ ਦੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦਿਆਂ, ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਯਜਨ-ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਸੋਮ ਨੂੰ “ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ” ਅੰਦਰੋਂ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਬਾਹਰੀ ਯਾਗ ਨੂੰ ਅੰਦਰਲੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
Mantra 1
प्र सु ग्मन्ता धियसानस्य सक्षणि वरेभिर्वराँ अभि षु प्रसीदतः । अस्माकमिन्द्र उभयं जुजोषति यत्सोम्यस्यान्धसो बुबोधति ॥
ਹੇ (ਦੇਵੋ), ਧਿਆਸਾਨ—ਚਿੰਤਕ ਦੇ ਕਰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ—ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਵਰਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਆਓ; ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੱਲ ਮੁਖ ਕਰਕੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਬੈਠੋ। ਜਦੋਂ ਸੋਮ੍ਯ ਅੰਧਸ—ਸੋਮ ਦਾ ਪੀੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸਾਰ—ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਸਾਡਾ ਇੰਦਰ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ—ਅਰਪਣ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉਪਜਦੀ ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਨੂੰ—ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Mantra 2
वीन्द्र यासि दिव्यानि रोचना वि पार्थिवानि रजसा पुरुष्टुत । ये त्वा वहन्ति मुहुरध्वराँ उप ते सु वन्वन्तु वग्वनाँ अराधसः ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਬਹੁ-ਸਤੁਤ, ਤੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਰੋਚਨਾਵਾਂ—ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਯ ਲੋਕਾਂ—ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪਾਰਥਿਵ ਰਜਸ—ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰਾਂ—ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਤੇਜਸਵੀ ਬਲ ਨਾਲ ਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਜੋ ਲੋਕ ਮੁੜ ਮੁੜ ਅਧ੍ਵਰਾਂ—ਯਜ੍ਞ-ਅਰਪਣਾਂ—ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਗ੍ਵਨ—ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਗਾਇਕਾਂ—ਦੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਅਸਫਲਤਾ ਦੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ।
Mantra 3
तदिन्मे छन्त्सद्वपुषो वपुष्टरं पुत्रो यज्जानं पित्रोरधीयति । जाया पतिं वहति वग्नुना सुमत्पुंस इद्भद्रो वहतुः परिष्कृतः ॥
ਇਹੀ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਰੂਪ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਪਰਿਪੂਰਨ ਰੂਪ—ਜਦੋਂ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ-ਮਾਤਾ ਦੀ ਵੰਸ਼-ਪਰੰਪਰਾ (ਜਾਨੰ) ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਤਨੀ ਸੁਮਨ ਨਾਲ, ਸਵੈਚੱਛਾ-ਭਰੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਆਤਮ-ਪੁਰੁਸ਼ ਲਈ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਵਿਵਾਹ-ਯਾਤਰਾ ਸੁਸਜਜਿਤ ਅਤੇ ਸੁਘੜ ਬਣਦੀ ਹੈ।
Mantra 4
तदित्सधस्थमभि चारु दीधय गावो यच्छासन्वहतुं न धेनवः । माता यन्मन्तुर्यूथस्य पूर्व्याभि वाणस्य सप्तधातुरिज्जनः ॥
ਤਦੋਂ ਉਹ ਸਧਸਥ (ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਆਸਨ-ਭੂਮੀ) ਉੱਤੇ ਸੁੰਦਰ ਧਿਆਨ ਟਿਕਾਂਦਾ ਹੈ—ਜਦੋਂ ਗਾਵੋ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਕਿਰਣਾਂ) ਦੁੱਧਾਰੂ ਗਾਂਵਾਂ ਵਾਂਗ ਹੁਕਮ ਮੰਨਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵਹਤੁ (ਭਾਰ/ਯਾਤਰਾ) ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਝੁੰਡ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਾਤਾ (ਮੰਤੁಃ) ਵਾਣੀ ਵੱਲ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਸਪਤਧਾਤੁ-ਆਧਾਰਿਤ ਮਨੁੱਖ-ਜਨ ਆਪਣੀ ਯੋਗ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Mantra 5
प्र वोऽच्छा रिरिचे देवयुष्पदमेको रुद्रेभिर्याति तुर्वणिः । जरा वा येष्वमृतेषु दावने परि व ऊमेभ्यः सिञ्चता मधु ॥
ਪ੍ਰ ਵੋऽਚ್ಛਾ ਦੇਵਯੁਸ਼ਪਦੰ ਰਿਰਿਚੇ—ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ ਦੇਵ-ਖੋਜੀ ਪਥ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਇਕ ਤੁਰਵਣਿ ਸ਼ਕਤੀ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਜਰਾ ਵੀ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਊਮੇਭ੍ਯਃ (ਰੱਖਿਆਵਾਂ) ਵਿਚੋਂ ਸਾਡੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਮਧੁਮਯ ਆਨੰਦ ਢਾਲੋ।
Mantra 6
निधीयमानमपगूळ्हमप्सु प्र मे देवानां व्रतपा उवाच । इन्द्रो विद्वाँ अनु हि त्वा चचक्ष तेनाहमग्ने अनुशिष्ट आगाम् ॥
ਜਦੋਂ ਤੈਨੂੰ ਨਿਧਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਤੂੰ ਅਪਸੁ (ਜਲਾਂ) ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਸੀ, ਤਦ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਦਾ ਪਾਲਕ (ਵ੍ਰਤਪਾ) ਮੈਨੂੰ ਬੋਲਿਆ। ਗਿਆਨੀ ਇੰਦਰ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਿਆ ਹੈ; ਉਸੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਅੰਦਰੋਂ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।
Mantra 7
अक्षेत्रवित्क्षेत्रविदं ह्यप्राट् स प्रैति क्षेत्रविदानुशिष्टः । एतद्वै भद्रमनुशासनस्योत स्रुतिं विन्दत्यञ्जसीनाम् ॥
ਜੋ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਉਹ ਖੇਤਰ-ਵਿਦ (ਖੇਤਰ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ; ਖੇਤਰ-ਵਿਦ ਦੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਸੱਚੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਭਲਾ ਹੈ: ਸਿੱਧੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੌਖੀ, ਸਿੱਧੀ ਪਗਡੰਡੀ ਵੀ ਉਹ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 8
अद्येदु प्राणीदममन्निमाहापीवृतो अधयन्मातुरूधः । एमेनमाप जरिमा युवानमहेळन्वसुः सुमना बभूव ॥
ਅੱਜ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਾਣ ਉਚਾਰਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਦਿਨ ਰਚੇ; ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਸ ਨੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ਊਧ (ਸਤਨ) ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਿਆ। ਇਉਂ ਜਰਿਮਾ (ਬੁਢਾਪਾ) ਯੁਵਕ ਉੱਤੇ ਵੀ ਆ ਪਈ; ਤਾਂ ਵੀ ਸੁਦਾਤਾ, ਅਕ੍ਰੋਧਿਤ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
Mantra 9
एतानि भद्रा कलश क्रियाम कुरुश्रवण ददतो मघानि । दान इद्वो मघवानः सो अस्त्वयं च सोमो हृदि यं बिभर्मि ॥
ਹੇ ਕਲਸ਼, ਇਹ ਭਲੇ ਕਰਮ ਅਸੀਂ ਪੂਰੇ ਕਰੀਏ; ਹੇ ਕੁਰੂਸ਼੍ਰਵਣ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਦਾਨ ਰੂਪ ਮਘਾਂ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਮਘਵਨ, ਤੇਰਾ ਦਾਨ ਐਸਾ ਹੀ ਰਹੇ; ਅਤੇ ਇਹ ਸੋਮ ਵੀ—ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰਦਾ ਹਾਂ—ਉਸ ਲਈ ਵੀ।
It invites Indra (Maghavan) to come to the Soma sacrifice, take his seat, and be awakened by the pressed Soma so he grants protection and generous gifts.
Because the setting is the Soma-pressing ritual: Soma is prepared and offered to Indra, and the kalaśa is the vessel that holds the pressed juice central to the rite.
Alongside the external offering, it suggests an inner practice: keeping the inspired joy/clarity (Soma) within oneself as steady devotion and strength while seeking Indra’s help.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.