Sukta 162
Sukta 10.162
Late Maṇḍala 10 protective/healing tradition; specific r̥ṣi uncertain in common catalogs.
Agni (rakṣohā) empowered by brahman; protective exorcistic-healing frame.
Likely Tr̥ṣṭubh; requires scansion confirmation.
ਇਹ ਛੋਟਾ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਸੂਕਤ ਬ੍ਰਹਮਣ ਨਾਲ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਕਸ਼ੋਹਾ (ਵੈਰੀ ਤਾਕਤਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰਕ) ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਗਰਭਧਾਰਣ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਖ਼ਪਤ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ, ਬਦਨਾਮ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਘੁਸਪੈਠ ਦੇ ਕਈ ਢੰਗ ਗਿਣਦਾ ਹੈ—ਸਰੀਰ ਕੋਲ ਲੁਕ ਕੇ ਰਹਿਣਾ, ਯੋਨੀ ਅੰਦਰ ਰੇਂਗ ਕੇ ਘੁਸਣਾ, ਅਤੇ ਸੁਪਨੇ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਭਰਮ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ—ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਸੂਕਤ ਉਰਵਰਤਾ, ਗਰਭਾਵਸਥਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਭੂਤ-ਉਚਾਟਨਾਤਮਕ ਤੇ ਚਿਕਿਤਸਾਤਮਕ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
ब्रह्मणाग्निः संविदानो रक्षोहा बाधतामितः । अमीवा यस्ते गर्भं दुर्णामा योनिमाशये ॥
ਬ੍ਰਹਮਣ ਨਾਲ—ਮੰਤ੍ਰ-ਬਲ ਨਾਲ—ਸੰਵਿਦਾਨ ਅਗਨੀ, ਰਕ੍ਸ਼ੋਹਾ, ਇੱਥੋਂ ਦੂਰ ਹਟਾਵੇ; ਜੋ ਦੁਰਨਾਮੀ ਅਮੀਵਾ ਤੇਰੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਯਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Mantra 2
यस्ते गर्भममीवा दुर्णामा योनिमाशये । अग्निष्टं ब्रह्मणा सह निष्क्रव्यादमनीनशत् ॥
ਜੋ ਤੇਰੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ—ਦੁਰਨਾਮੀ ਅਮੀਵਾ—ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਪਈ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਗਨੀ ਬ੍ਰਹਮਣਾ (ਮੰਤ੍ਰ-ਸ਼ਕਤੀ) ਸਮੇਤ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਕੱਚੇਪਣ ਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਭੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Mantra 3
यस्ते हन्ति पतयन्तं निषत्स्नुं यः सरीसृपम् । जातं यस्ते जिघांसति तमितो नाशयामसि ॥
ਜੋ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਾਲੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰਿਸ੍ਰਪ (ਰੈਂਗਦੀ) ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਆਕਰਮਣ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਅਤੇ ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਇਥੋਂ ਹੀ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 4
यस्त ऊरू विहरत्यन्तरा दम्पती शये । योनिं यो अन्तरारेळ्हि तमितो नाशयामसि ॥
ਜੋ ਤੇਰੇ ਊਰੂਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫਿਰਦਾ ਹੈ, ਦੰਪਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਯਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਯੋਨੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਦਰੋਂ ਹੀ ਰੇਂਗ ਕੇ ਘੁੱਸਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਇੱਥੋਂ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 5
यस्त्वा भ्राता पतिर्भूत्वा जारो भूत्वा निपद्यते । प्रजां यस्ते जिघांसति तमितो नाशयामसि ॥
ਜੋ ਛਲ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—‘ਭਰਾ’ ਬਣ ਕੇ, ‘ਪਤੀ’ ਬਣ ਕੇ, ‘ਜਾਰ’ ਬਣ ਕੇ—ਅਤੇ ਜੋ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਘਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਇੱਥੋਂ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 6
यस्त्वा स्वप्नेन तमसा मोहयित्वा निपद्यते । प्रजां यस्ते जिघांसति तमितो नाशयामसि ॥
ਜੋ ਸੁਪਨੇ ਅਤੇ ਤਮਸ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰ ਕੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਘਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਇੱਥੋਂ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
Frequently Asked Questions
It is a protective healing hymn that calls on Agni, strengthened by sacred speech (brahman), to drive away a wasting affliction or hostile presence thought to have entered the womb and to safeguard future offspring.
Because the ritual aim is fertility and safe continuation of the family line. The sukta treats threats to conception and pregnancy as something that can be expelled through Agni and mantra.
Typically alongside a fire rite: the household fire is kindled, oblations like ghee are offered, and the verses are recited as a banishing prayer to remove harm and re-establish protection around the couple and the womb.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.