Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 10.139

Devata: Viśvāvasu Gandharva (speaker/revealer), with emphasis on dhī (inspiration)
Chandas: Trishtubh (probable)

विश्वावसुरभि तन्नो गृणातु दिव्यो गन्धर्वो रजसो विमानः । यद्वा घा सत्यमुत यन्न विद्म धियो हिन्वानो धिय इन्नो अव्याः ॥

वि॒श्वाव॑सुर॒भि तन्नो॑ गृणातु दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वो रज॑सो वि॒मान॑: । यद्वा॑ घा स॒त्यमु॒त यन्न वि॒द्म धियो॑ हिन्वा॒नो धिय॒ इन्नो॑ अव्याः ॥

viśvā́vasur abhí tán no gṛṇātu divyó gandharvó rájaso vimā́naḥ | yád vā ghā satyám utá yán na vidmá dhíyo hinvānáḥ dhiyá ín no avyāḥ ||

ਰਜਸ (ਮੱਧਲੋਕ) ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਵਾਲਾ ਦਿਵ੍ਯ ਗੰਧਰਵ ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ, ਉਸ ‘ਤਤ੍’ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਉਚਾਰੇ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਤ੍ਯ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਹਾਲੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ—ਸਾਡੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਾਡੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦੀ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।

वि॒श्वऽव॑सुः । अ॒भि । तत् । नः॒ । गृ॒णा॒तु॒ । दि॒व्यः । ग॒न्ध॒र्वः । रज॑सः । वि॒ऽमानः । यत् । वा॒ । घ॒ । स॒त्यम् । उ॒त । यत् । न । वि॒द्म । धियः॑ । हि॒न्वा॒नः । धियः॑ । इत् । नः॒ । अ॒व्याः॒ ॥विश्ववसुः । अभि । तत् । नः । गृणातु । दिव्यः । गन्धर्वः । रजसः । विमानः । यत् । वा । घ । सत्यम् । उत । यत् । न । विद्म । धियः । हिन्वानः । धियः । इत् । नः । अव्याः ॥viśva-vasuḥ | abhi | tat | naḥ | gṛṇātu | divyaḥ | gandharvaḥ | rajasaḥ | vi-mānaḥ | yat | vā | gha | satyam | uta | yat | na | vidma | dhiyaḥ | hinvānaḥ | dhiyaḥ | it | naḥ | avyāḥ

विश्वावसु:Viśvāvasu (a Gandharva)
विश्वावसु::
कर्तृ
TypeNoun (proper name)
Rootविश्वावसु (प्रातिपदिक) < विश्व- + वसु-
अभिtowards, unto
अभि:
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootअभि
तत्that (this hymn/utterance)
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun (enclitic)
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
गृणातुlet (him) praise/sing
गृणातु:
क्रिया
TypeVerb
Rootगृ (गृणाति) स्तुति-करणे
दिव्यःheavenly, divine
दिव्यः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक) < दिव्
गन्धर्वःthe Gandharva
गन्धर्वः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
रजसःof the mid-air/space (rajas)
रजसः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
विमानःmeasuring out / traversing (the spaces)
विमानः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootविमान (प्रातिपदिक) < वि- + मान
यत्what(ever)
यत्:
कर्म
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
indeed, surely (emphatic)
:
TypeIndeclinable (particle)
Root
सत्यम्truth, the true (thing)
सत्यम्:
कर्म (यत्-सम्बद्धम्)
TypeNoun/Adjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक) < सत्
उतand also, moreover
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
यत्what(ever)
यत्:
कर्म
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
not
:
TypeIndeclinable (negation)
Root
विद्मwe know
विद्म:
क्रिया
TypeVerb
Rootविद् (वेद) ज्ञाने
धियःthoughts, insights
धियः:
कर्म
TypeNoun
Rootधि/धी (प्रातिपदिक)
हिन्वानःimpelling, setting in motion
हिन्वानः:
कर्तृ (गन्धर्वस्य)
TypeParticiple
Rootहिव्/हिन्व् (हिनोति) प्रेरणे
धियःthoughts, inspirations
धियः:
कर्म
TypeNoun
Rootधि/धी (प्रातिपदिक)
इत्just, indeed
इत्:
TypeIndeclinable (particle)
Rootइत्
नःto us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun (enclitic)
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अव्याःmay (he) help/protect; be a protection
अव्याः:
प्रयोजन/फल (आशीः)
TypeNoun/Adjective
Rootअव्य (प्रातिपदिक) < अव् (रक्षणे) / अव्य- ‘help, protection’