Mantra 6
Sukta 10.127
Devata: Rātrī (as protective warder)
Samhita Patha (Devanagari)
यावया वृक्यं वृकं यवय स्तेनमूर्म्ये । अथा नः सुतरा भव ॥
Samhita Patha (IAST)
या॒वया॑ वृ॒क्यं१॒॑ वृकं॑ य॒वय॑ स्ते॒नमू॑र्म्ये । अथा॑ नः सु॒तरा॑ भव ॥
Transliteration
yāvayá vṛkyáṃ vṛkáṃ yāvayá sténam ūrmyé | áthā naḥ sutárā bhava ||
Translation
ਹੇ ਊਰਮ੍ਯੇ ਰਾਤ੍ਰੀ (ਹਿਲਦੀ-ਚਲਦੀ ਰਾਤ), ਭੇੜੀਏ ਵਰਗੇ ਭੇੜੀਏ ਨੂੰ ਦੂਰ ਹੰਕਾ ਦੇ; ਚੋਰ ਨੂੰ ਵੀ ਦੂਰ ਹੰਕਾ ਦੇ। ਫਿਰ ਸਾਡੇ ਲਈ ‘ਸੁਤਰਾ’—ਸੌਖਾ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਾਹਦਾਰੀ—ਬਣ ਜਾ।
Padapatha (Word Analysis)
य॒वय॑ । वृ॒क्य॑म् । वृक॑म् । य॒वय॑ । स्ते॒नम् । ऊ॒र्म्ये॒ । अथ॑ । नः॒ । सु॒ऽतरा॑ । भ॒व॒ ॥यवय । वृक्यम् । वृकम् । यवय । स्तेनम् । ऊर्म्ये । अथ । नः । सुतरा । भव ॥yavaya | vṛkyam | vṛkam | yavaya | stenam | ūrmye | atha | naḥ | su-tarā | bhava
Word by Word
यावयdrive away!
यावय:
(अध्याहृत) कर्ता: त्वम् (रात्रि/देवी)
TypeVerb
Rootयावय (यु/यौ-धातु का णिच्-प्रयोग; causative) अथवा यावय- (प्रातिपदिक/क्रियापद-रूप)
वृक्यम्the wolfish one / wolf-like (harm)
वृक्यम्:
कर्म
TypeAdjective/Noun
Rootवृक्य- (प्रातिपदिक; ‘वृक’ से व्युत्पन्न, ‘भेड़िया-सम्बन्धी/भेड़िया-सा’)
वृकम्the wolf
वृकम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृक (प्रातिपदिक)
यवयdrive away!
यवय:
(अध्याहृत) कर्ता: त्वम् (रात्रि/देवी)
TypeVerb
Rootयवय (यु/यौ-धातु का णिच्-प्रयोग; causative) अथवा यावय- (क्रियापद-रूप)
स्तेनम्the thief
स्तेनम्:
कर्म
TypeNoun
Rootस्तेन (प्रातिपदिक)
ऊर्म्येin the wave / in the surge (of waters)
ऊर्म्ये:
अधिकारण
TypeNoun
Rootऊर्मि (प्रातिपदिक)
अथthen / thereafter
अथ:
—
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
सुतराvery protective / very saving
सुतरा:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootसु-तरा (प्रातिपदिक; ‘सु’ + तुलनात्मक ‘-तर’)
भवbe! / become!
भव:
(अध्याहृत) कर्ता: त्वम् (देवी)
TypeVerb
Rootभू (धातु)