Sukta 121

Mantra 1

हिरण्यगर्भः समवर्तताग्रे भूतस्य जातः पतिरेक आसीत् । स दाधार पृथिवीं द्यामुतेमां कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥

ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਹਿਰਣ੍ਯਗਰਭ ਚਲਣ ਵਿੱਚ ਆਇਆ; ਭੂਤ-ਭਵ ਦਾ ਇਕੋ ਪਤੀ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦ੍ਯੌ (ਆਕਾਸ਼) ਨੂੰ ਧਾਰਿਆ; ਅਸੀਂ ਕਿਹੜੇ ਦੇਵ ਨੂੰ ਹਵਿਸ਼ਾ ਅਰਪਣ ਕਰੀਏ?

Mantra 2

य आत्मदा बलदा यस्य विश्व उपासते प्रशिषं यस्य देवाः । यस्य छायामृतं यस्य मृत्युः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥

ਜੋ ਆਤਮਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਬਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਸਭ ਪ੍ਰਾਣੀ ਉਪਾਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵ ਵੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਇਆ ਋ਤ (ਸੱਤ-ਕ੍ਰਮ) ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਇਆ ਹੀ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ ਹੈ—ਅਸੀਂ ਕਿਹੜੇ ਦੇਵ ਨੂੰ ਹਵਿਸ਼ਾ ਅਰਪਣ ਕਰੀਏ?

Mantra 3

यः प्राणतो निमिषतो महित्वैक इद्राजा जगतो बभूव । य ईशे अस्य द्विपदश्चतुष्पदः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥

ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ, ਚਲਦੇ ਅਤੇ ਪਲਕਾਂ ਝਪਕਦੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਇਕੋ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ; ਜੋ ਇਸ ਦ੍ਵਿਪਦ ਅਤੇ ਚਤੁਸ਼ਪਦ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ—ਅਸੀਂ ਕਿਹੜੇ ਦੇਵ ਨੂੰ ਹਵਿਸ਼ ਅਰਪਣ ਕਰੀਏ?

Mantra 4

यस्येमे हिमवन्तो महित्वा यस्य समुद्रं रसया सहाहुः । यस्येमाः प्रदिशो यस्य बाहू कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥

ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਇਹ ਹਿਮਵੰਤ ਚੋਟੀਆਂ ਹਨ; ਜਿਸ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਜਲਾਂ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਸਹਿਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਇਹ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹੀ ਬਾਂਹਾਂ ਹਨ—ਅਸੀਂ ਕਿਹੜੇ ਦੇਵ ਨੂੰ ਹਵਿਸ਼ ਅਰਪਣ ਕਰੀਏ?

Mantra 5

येन द्यौरुग्रा पृथिवी च दृळ्हा येन स्व स्तभितं येन नाकः । यो अन्तरिक्षे रजसो विमानः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥

ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਗ੍ਰ ਦ੍ਯੌ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਪૃਥਵੀ ਸਥਿਰ ਹੋਈ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ੍ਵ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਯ ਲੋਕ) ਟਿਕਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਾਕ (ਸ਼ਿਖਰ) ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ; ਜੋ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਜਸ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਮਾਪਦਾ ਹੈ—ਅਸੀਂ ਕਿਹੜੇ ਦੇਵ ਨੂੰ ਹਵਿਸ਼ ਅਰਪਣ ਕਰੀਏ?

Mantra 6

यं क्रन्दसी अवसा तस्तभाने अभ्यैक्षेतां मनसा रेजमाने । यत्राधि सूर उदितो विभाति कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥

ਜਿਸ ਦੀ ਅਵਸਾ (ਸਹਾਇਤਾ) ਨਾਲ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਦੋ ਲੋਕ—ਦਿਉ ਅਤੇ ਪૃਥਵੀ—ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ ਹਨ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਉੱਤੇ ਉਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੂਰਜ ਚਮਕਦਾ ਹੈ—ਅਸੀਂ ਕਿਸ ਦੇਵ ਨੂੰ ਹਵਿਸ਼ ਅਰਪਣ ਕਰੀਏ?

Mantra 7

आपो ह यद्बृहतीर्विश्वमायन्गर्भं दधाना जनयन्तीरग्निम् । ततो देवानां समवर्ततासुरेकः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥

ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਆਪಃ (ਜਲ) ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਲੈ ਕੇ ਆਏ, ਗਰਭ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ—ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਇਕ ਪ੍ਰਾਣ (ਸਾਹ) ਪੂਰੀ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਰਤ ਹੋਇਆ; ਅਸੀਂ ਕਿਸ ਦੇਵ ਨੂੰ ਹਵਿਸ਼ ਅਰਪਣ ਕਰੀਏ?

Mantra 8

यश्चिदापो महिना पर्यपश्यद्दक्षं दधाना जनयन्तीर्यज्ञम् । यो देवेष्वधि देव एक आसीत्कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥

ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਆਪಃ (ਜਲਾਂ) ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ—ਜੋ ਦਕ੍ਸ਼ (ਸ੍ਰਿਜਨ-ਕੌਸ਼ਲ) ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਯਜ੍ਞ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿ ਇਕੋ ਦੇਵ ਸੀ—ਅਸੀਂ ਕਿਸ ਦੇਵ ਨੂੰ ਹਵਿਸ਼ ਅਰਪਣ ਕਰੀਏ?

Mantra 9

मा नो हिंसीज्जनिता यः पृथिव्या यो वा दिवं सत्यधर्मा जजान । यश्चापश्चन्द्रा बृहतीर्जजान कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥

ਜੋ ਪਿਤਾ ਪૃਥਵੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਤ੍ਯ-ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋ ਕੇ ਦ੍ਯੌ (ਆਕਾਸ਼) ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਪਃ (ਜਲਾਂ) ਨੂੰ ਵੀ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ—ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਨਾ ਕਰੇ। ਅਸੀਂ ਕਿਸ ਦੇਵ ਨੂੰ ਹਵਿਸ਼ਾ ਅਰਪਣ ਕਰੀਏ?

Mantra 10

प्रजापते न त्वदेतान्यन्यो विश्वा जातानि परि ता बभूव । यत्कामास्ते जुहुमस्तन्नो अस्तु वयं स्याम पतयो रयीणाम् ॥

ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਜਨਮਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਘੇਰ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਜੁਹੁਮ (ਆਹੁਤੀ) ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਸਾਡੀਆਂ ਹੋਣ; ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਰਯਿ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਦੇ ਮਾਲਕ ਬਣੀਏ।