Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 10.114

Devata: Suparṇa / the One Reality expressed manifoldly; Soma as delight-essence

सुपर्णं विप्राः कवयो वचोभिरेकं सन्तं बहुधा कल्पयन्ति । छन्दांसि च दधतो अध्वरेषु ग्रहान्त्सोमस्य मिमते द्वादश ॥

सु॒प॒र्णं विप्रा॑: क॒वयो॒ वचो॑भि॒रेकं॒ सन्तं॑ बहु॒धा क॑ल्पयन्ति । छन्दां॑सि च॒ दध॑तो अध्व॒रेषु॒ ग्रहा॒न्त्सोम॑स्य मिमते॒ द्वाद॑श ॥

suparṇáṃ viprā́ḥ kaváyo vácobhir ékaṃ sántam bahudhā́ kalpayanti | chándāṃsi ca dádhato adhvaréṣu grahā́nt sómasya mimate dvā́daśa ||

ਵਿਪ੍ਰ—ਕਵੀ ਰਿਸ਼ੀ—ਆਪਣੇ ਵਚਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਪਰਨ ਉਸ ਏਕ ਨੂੰ, ਏਕ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬਹੁਤ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਘੜਦੇ ਹਨ। ਅਧਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛੰਦਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸੋਮ ਦੇ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰਹਾਂ (ਪਿਆਲਿਆਂ) ਨੂੰ ਮਾਪਦੇ ਹਨ।

सु॒ऽप॒र्णम् । विप्रा॑ । क॒वयः॑ । वचः॑ऽभिः । एक॑म् । सन्त॑म् । ब॒हु॒धा । क॒ल्प॒य॒न्ति॒ । छन्दां॑सि । च॒ । दध॑तः । अ॒ध्व॒रेषु॑ । ग्रहा॑न् । सोम॑स्य । मि॒म॒ते॒ । द्वाद॑श ॥सुपर्णम् । विप्रा । कवयः । वचःभिः । एकम् । सन्तम् । बहुधा । कल्पयन्ति । छन्दांसि । च । दधतः । अध्वरेषु । ग्रहान् । सोमस्य । मिमते । द्वादश ॥su-parṇam | viprā | kavayaḥ | vacaḥ-bhiḥ | ekam | santam | bahudhā | kalpayanti | chandāṃsi | ca | dadhataḥ | adhvareṣu | grahān | somasya | mimate | dvādaśa

सुपर्णम्the fair-winged (one), the bird
सुपर्णम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootसु-पर्ण (प्रातिपदिक) < पर्ण
विप्राःinspired sages
विप्राः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
कवयःseers/poets
कवयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
वचोभिःwith words (hymns)
वचोभिः:
करण
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
एकम्one
एकम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
सन्तम्being, existing
सन्तम्:
कर्म
TypeParticiple
Rootअस् (धातु) → सत् (वर्तमान कृदन्त/शतृ)
बहुधाin many ways
बहुधा:
TypeIndeclinable
Rootबहुधा (अव्यय)
कल्पयन्तिthey arrange/compose, they fashion
कल्पयन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootकॢप्/कल्प् (धातु)
छन्दांसिmetres (chants)
छन्दांसि:
कर्म (दधतः इति क्रियायाः)
TypeNoun
Rootछन्दस् (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
दधतःof (him) who places/holds
दधतः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeParticiple
Rootधा (धातु)
अध्वरेषुin the sacrifices
अध्वरेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)
ग्रहान्the cups/receiving-vessels (Soma-grahas)
ग्रहान्:
कर्म
TypeNoun
Rootग्रह (प्रातिपदिक)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
मिमतेhe measures out
मिमते:
क्रिया
TypeVerb
Rootमा (धातु) ‘मिमि/मिमे’ (मापनार्थ)
द्वादशtwelve
द्वादश:
विशेषण
TypeNumeral
Rootद्वादश (संख्याशब्द, प्रातिपदिक)