
Sukta 1.97
Agni
Gāyatrī-like refrain structure (short, repetitive; exact metrical classification may vary by recension)
ਇਹ ਛੋਟਾ ਅਗਨੀ-ਸੂਕਤ ਇੱਕ ਦੁਹਰਾਈ ਜਾਂਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੇ ਗਿਰਦ ਬਣਿਆ ਹੈ: “ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਚਿਮੜੀ ਹੋਈ ਬੁਰਾਈ (ਅਘਮ) ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰ।” ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸਭ-ਮੁਖੀ, ਸਭ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੁੱਧਿਕਰਤਾ ਵਜੋਂ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਨਾ ਕੇਵਲ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ (ਰਯਿ) ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹ ਉੱਤੇ ਨੌਕਾ ਵਾਂਗ ਉਪਾਸਕ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਕਤ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਪਾਯ-ਨਿਵਾਰਕ ਅਤੇ ਪੁਨਰ-ਸਥਾਪਕ ਹੈ—ਪਾਪ/ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਦਾ ਨਿਵਾਰਣ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ (ਸਵਸਤੀ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ।
Mantra 1
अप नः शोशुचदघमग्ने शुशुग्ध्या रयिम् । अप नः शोशुचदघम् ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਚਿਮੜਿਆ ਅਘ (ਪਾਪ-ਦੋਸ਼) ਸਾੜ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰ; ਆਪਣੀ ਜਵਲੰਤ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਰਯਿ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਕਰ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਚਿਮੜਿਆ ਅਘ ਦੂਰ ਕਰ।
Mantra 4
प्र यत्ते अग्ने सूरयो जायेमहि प्र ते वयम् । अप नः शोशुचदघम् ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਤੇਜਸਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਵਾਂ—ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧੀਏ—ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਚੰਬੜਿਆ ਅਘ (ਪਾਪ/ਅਨਿਸ਼ਟ) ਸਾੜ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰ।
Mantra 5
प्र यदग्नेः सहस्वतो विश्वतो यन्ति भानवः । अप नः शोशुचदघम् ॥
ਜਦੋਂ ਬਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬਲ ਅਗਨੀ ਤੋਂ ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਲ ਕਿਰਣਾਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਦ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਚੰਬੜਿਆ ਅਘ (ਪਾਪ/ਅਨਿਸ਼ਟ) ਸਾੜ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰ।
Mantra 6
त्वं हि विश्वतोमुख विश्वतः परिभूरसि । अप नः शोशुचदघम् ॥
ਹੇ ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਲ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਪਰਿਭੂ—ਸਭ ਨੂੰ ਘੇਰਨ ਵਾਲਾ ਅਧਿਪਤੀ ਹੈਂ; ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਚੰਬੜਿਆ ਅਘ (ਪਾਪ/ਅਨਿਸ਼ਟ) ਸਾੜ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰ।
Mantra 7
द्विषो नो विश्वतोमुखाति नावेव पारय । अप नः शोशुचदघम् ॥
ਹੇ ਸਰਵਮੁਖ ਅਗਨੀ! ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਨੌਕਾ ਵਾਂਗ ਪਾਰ ਲੰਘਾ; ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਚੰਬੜਿਆ ਪਾਪ ਸਾੜ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰ।
Mantra 8
स नः सिन्धुमिव नावयाति पर्षा स्वस्तये । अप नः शोशुचदघम् ॥
ਜਿਵੇਂ ਨੌਕਾ ਰਾਹੀਂ ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਵਾਹ ਸਿੰਧੂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਸਾਡੀ ਸਵਸਤੀ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾਵੇ; ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਚੰਬੜਿਆ ਪਾਪ ਸਾੜ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰੇ।
It repeatedly asks Agni to burn away “agham” (clinging evil/impurity/ill-luck) and to kindle “rayi” (prosperity), bringing safety and well-being (svasti).
The refrain makes the prayer easy to recite in ritual and intensifies its protective power—like a sustained petition for purification and removal of obstacles.
It means Agni is asked to guide and protect the worshipper through dangers and crises, carrying them across hardship into safety and steadiness.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.