Sukta 43
Sukta 1.43
Kutsa Āṅgirasa (traditional for RV 1.43)
Rudra
Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables; typical for concise invocations)
ਗਵੇਦ 1.43 ਰੁਦ੍ਰ ਲਈ ਇਕ ਸੰਖੇਪ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਸਤੁਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਹੀ, ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਠਹਿਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸਤੁਤਿ-ਵਚਨ ਮੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਦਾ ਸਰੋਤ ਬਣਾ ਦੇਵੇ। ਇਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਉਪਕਾਰਕ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਰੂਪ ਨੂੰ (ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ) ਉਭਾਰਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਭੈ-ਜਨਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪਰੋਖ ਤੌਰ ਤੇ ਮੰਨਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਪਾਸਕ ਅਤੇ ਸਮੁਦਾਇ ਲਈ ਚੰਗਿਆਈ, ਆਰੋਗਤਾ ਅਤੇ ਮੰਗਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
कद्रुद्राय प्रचेतसे मीळ्हुष्टमाय तव्यसे । वोचेम शंतमं हृदे ॥
ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਚੇਤਸ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਾਤਾ, ਮਹਾਬਲਵਾਨ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕਿਹੜਾ ਬਚਨ ਆਖੀਏ—ਜੋ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਆਪ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣ ਜਾਵੇ?
Mantra 2
यथा नो अदितिः करत्पश्वे नृभ्यो यथा गवे । यथा तोकाय रुद्रियम् ॥
ਜਿਵੇਂ ਅਦਿਤੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਰੇ—ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਾਣਬਲਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਲਈ ਕਲਿਆਣ, ਸਾਡੇ ਗਾਵਾਂ/ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਪਸ਼ੁਧਨ ਲਈ ਕਲਿਆਣ; ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਵੀ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਚੰਗਿਆਈ ਭਰੀ ਕਿਰਪਾ ਹੋਵੇ।
Mantra 3
यथा नो मित्रो वरुणो यथा रुद्रश्चिकेतति । यथा विश्वे सजोषसः ॥
ਜਿਵੇਂ ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਸਾਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਹੋਵੇ; ਜਿਵੇਂ ਰੁਦ੍ਰ ਸਹੀ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੋਵੇ; ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਸਭ ਦੇਵ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਇਕਸੁਰ ਹੋ ਕੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਮਿਲਜੁਲ ਕੇ ਕਰਮ ਕਰਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੋਵੇ।
Mantra 4
गाथपतिं मेधपतिं रुद्रं जलाषभेषजम् । तच्छंयोः सुम्नमीमहे ॥
ਗਾਥਾਪਤੀ, ਮੇਧਾਪਤੀ—ਜਿਸ ਦੀ ਦਵਾ ਜੀਵਨ-ਰਸ ਦਾ ਤਾਜ਼ਗੀ ਭਰਿਆ ਪ੍ਰਵਾਹ ਹੈ, ਉਸ ਚਿਕਿਤਸਕ ਰੁਦ੍ਰ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਕਿਰਪਾ (ਸੁਮਨ) ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 5
यः शुक्र इव सूर्यो हिरण्यमिव रोचते । श्रेष्ठो देवानां वसुः ॥
ਜੋ ਚਮਕਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਝਲਮਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਉਹੀ ਦੇਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਸੁ, ਪਰਮ ਧਨ ਹੈ: ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਸਾਰ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੇਜਸਵੀ ਸ਼ਕਤੀ।
Mantra 6
शं नः करत्यर्वते सुगं मेषाय मेष्ये । नृभ्यो नारिभ्यो गवे ॥
ਸਾਡੇ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਉਹ (ਸੋਮ) ਹੋਵੇ; ਸਾਡੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਅਸ਼ਵ ਲਈ ਸੁਗਮ ਰਾਹ ਬਣਾਵੇ; ਮੇਸ਼ ਅਤੇ ਮੇਸ਼ੀ ਲਈ, ਨਰਾਂ ਅਤੇ ਨਾਰੀਆਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਗਾਂ (ਗਵੇ) ਲਈ ਭੀ—ਸਭ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਗਤੀ ਅਤੇ ਠੀਕ ਚਾਲ ਰਹੇ।
Mantra 7
अस्मे सोम श्रियमधि नि धेहि शतस्य नृणाम् । महि श्रवस्तुविनृम्णम् ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਸ਼੍ਰੀ—ਪੂਰਣਤਾ ਦੀ ਦਿਪਤ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ—ਟਿਕਾ ਦੇ; ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਸੌ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਚੁਰਤਾ ਕਰ; ਮਹਾਨ ਸ਼੍ਰਵਸ, ਆਤਮਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਮਹਿਮਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ।
Mantra 8
मा नः सोमपरिबाधो मारातयो जुहुरन्त । आ न इन्दो वाजे भज ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਕੋਈ ਪਰਿਬਾਧਾ ਸਾਨੂੰ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਕੇ ਨਾ ਫੜੇ; ਵੈਰੀ ਤਾਕਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਦੂਰ ਨਾ ਹੰਕਾ ਦੇਣ। ਹੇ ਇੰਦੂ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ; ਵਾਜ ਵਿੱਚ—ਬਲ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਵਾਲੀ ਪੂਰਣਤਾ ਵਿੱਚ—ਸਾਨੂੰ ਭਾਗੀਦਾਰ ਕਰ।
Mantra 9
यास्ते प्रजा अमृतस्य परस्मिन्धामन्नृतस्य । मूर्धा नाभा सोम वेन आभूषन्तीः सोम वेदः ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਤੇਰੀਆਂ ਉਹ ਪ੍ਰਜਾ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਪਰਮ ਧਾਮ ਵਿੱਚ, ਤ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ—ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਖਰਿਤ, ਨਾਭੀ-ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਜੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ—ਹੇ ਸੋਮ, ਹੇ ਵੇਨ (ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਇੱਛਾ), ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ; ਉਹ ਸ਼ੋਭਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸੱਤਾ ਨੂੰ ਘੜਦੀਆਂ ਹਨ।
Frequently Asked Questions
It is a short hymn to Rudra asking for the right kind of praise—words that bring peace into the heart and draw Rudra’s protective, healing favor.
The imagery emphasizes Rudra’s beneficent and auspicious side: not only a fearsome power, but a radiant presence that enriches and safeguards life.
It is commonly used as a peace-and-protection prayer, recited in a fire offering or personal recitation—especially in times of illness, anxiety, or when seeking spiritual steadiness.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.