Rig Veda Sukta 38
Mandala 1Sukta 3815 Mantras

Sukta 38

Sukta 1.38

Rishi

Kaṇva (Kaṇva lineage)

Devata

Marutaḥ

Chandas

Gāyatrī/Anuṣṭubh-like? (uncertain; requires metrical verification)

ਇਹ ਸੂਕਤ ਇੰਦਰ ਦੇ ਤੇਜ਼, ਗੱਜਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀਆਂ ਮਰੁਤ-ਗਣ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਆਹੁਤੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੂਫ਼ਾਨੀ ਚਮਕ—ਬਿਜਲੀ, ਵਰਖਾ ਅਤੇ ਗੱਜਦੀ ਤਾਕਤ—ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਪਾਸਕਾਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ, ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਬਲਵਰਧਨ ਦੀ ਯਾਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੂਕਤ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿੱਧੀ ਪੁਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ “ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਵਧੇ।”

Mantras

Mantra 1

कद्ध नूनं कधप्रियः पिता पुत्रं न हस्तयोः । दधिध्वे वृक्तबर्हिषः ॥

ਹੇ ‘ਕਧ’ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਮਰੁਤੋ, ਹੁਣ ਤੁਹਾਡਾ ਆਨੰਦ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਵੀ—ਵ੍ਰੁਕਤਬਰ੍ਹਿਸ਼ਃ, ਯਜ੍ਞ-ਆਸਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ—ਸਾਡੀ ਆਹੁਤੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਧਾਰਨ ਕਰੋ।

Mantra 2

क्व नूनं कद्वो अर्थं गन्ता दिवो न पृथिव्याः । क्व वो गावो न रण्यन्ति ॥

ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ, ਕਿਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਜਾਵੋਗੇ—ਦਿਵ ਤੋਂ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਤੋਂ? ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਹਨ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਤੇਜਸਵੀ ‘ਗਾਵੋ’—ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਤੇ ਰਣਕਦੀਆਂ ਹਨ—ਉਹ ਕਿਰਨਾਂ ਦਾ ਝੁੰਡ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਖੋਜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ?

Mantra 3

क्व वः सुम्ना नव्यांसि मरुतः क्व सुविता । क्वो विश्वानि सौभगा ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਨਵੀਂਆਂ ਕਿਰਪਾਵਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਤੁਹਾਡੀ ਸੁਵਿਤਾ—ਸਹੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਗਤੀਆਂ? ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਹਨ ਤੁਹਾਡੇ ਸਭ ਸੌਭਾਗ੍ਯ—ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਕਲਿਆਣਮਈ ਭਾਗ੍ਯ ਦਿੰਦੇ ਹੋ?

Mantra 4

यद्यूयं पृश्निमातरो मर्तासः स्यातन । स्तोता वो अमृतः स्यात् ॥

ਹੇ ਪૃਸ਼ਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰੋ! ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਸਾਡੇ ਵਾਂਗ ਮਰਤ੍ਯ ਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸਤੋਤਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਅਮ੍ਰਿਤ (ਅਮਰ) ਹੋ ਜਾਂਦਾ; ਤੁਹਾਡੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਵਾਣੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਲੰਘ ਕੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Mantra 5

मा वो मृगो न यवसे जरिता भूदजोष्यः । पथा यमस्य गादुप ॥

ਤੁਹਾਡਾ ਸਤੋਤਾ ਚਰਾਗਾਹ ਲਈ ਭਟਕਦੇ ਜੰਗਲੀ ਮ੍ਰਿਗ ਵਾਂਗ ਨਾ ਬਣੇ—ਸੱਚੇ ਅਰਪਣ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਸ ਨਾ ਆਵੇ ਉਹ ਅਜੋਸ਼੍ਯ ਨਾ ਰਹੇ; ਯਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਿਘਟਨ ਦੀ ਥੱਲੇ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਨਾ ਜਾਵੇ।

Mantra 6

मो षु णः परापरा निॠतिर्दुर्हणा वधीत् । पदीष्ट तृष्णया सह ॥

ਆਗੇ-ਪਿੱਛੇ ਡੋਲਦੀ, ਜਿੱਤਣ ਨੂੰ ਔਖੀ ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ (ਵਿਨਾਸ਼) ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਡਾਹੇ; ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ—ਸਾੜਨ ਵਾਲੀ ਘਾਟ—ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ਸਾਡੇ ਕਦਮਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਨਾ ਧਰੇ।

Mantra 7

सत्यं त्वेषा अमवन्तो धन्वञ्चिदा रुद्रियासः । मिहं कृण्वन्त्यवाताम् ॥

ਸੱਚ ਹੈ: ਤੇਜਸਵੀ, ਬਲ-ਭਰੇ ਰੁਦ੍ਰਿਯਾ ਸੁੱਕੇ ਬੰਜਰ ਮੈਦਾਨ ਉੱਤੇ ਵੀ ਮੇਘ-ਵਰਖਾ ਕਰਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਢੱਕਣ ਵਰਗੇ ਜਲ ਹੇਠਾਂ ਉਤਾਰਦੇ ਹਨ।

Mantra 8

वाश्रेव विद्युन्मिमाति वत्सं न माता सिषक्ति । यदेषां वृष्टिरसर्जि ॥

ਗਾਂ ਦੀ ਰੰਭ ਵਾਂਗ, ਬਿਜਲੀ ਆਪਣੇ ਵਾਰ ਮਾਪਦੀ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ ਵੱਛੇ ਨੂੰ ਚੰਬੜਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਚੰਬੜਦੀ ਤੇ ਇਕੱਠੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਛੁੱਟਦੀ ਹੈ।

Mantra 9

दिवा चित्तमः कृण्वन्ति पर्जन्येनोदवाहेन । यत्पृथिवीं व्युन्दन्ति ॥

ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਹਨੇਰਾ ਕਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਵਰਖਾ-ਵਾਹਕ ਝੋਕੇ ਨਾਲ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹੜ੍ਹ ਵਾਂਗ ਭਿੱਜਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜਮੀਨ ਨੂੰ ਉਲਟ ਪਲਟ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

Mantra 10

अध स्वनान्मरुतां विश्वमा सद्म पार्थिवम् । अरेजन्त प्र मानुषाः ॥

ਤਦ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸ੍ਵਨ (ਗਰਜ) ਤੋਂ ਸਾਰਾ ਪਾਰਥਿਵ ਸਦਮ—ਧਰਤੀ ਦਾ ਹਰ ਨਿਵਾਸ-ਸਥਾਨ—ਹਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਕੰਬ ਉਠਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਹਧਾਰੀ ਜਗਤ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ ਹੋਵੇ।

Mantra 11

मरुतो वीळुपाणिभिश्चित्रा रोधस्वतीरनु । यातेमखिद्रयामभिः ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਆਪਣੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ-ਗ੍ਰਾਹੀ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਚਿਤ੍ਰਾ, ਰੋਧਸਵਤੀ (ਅਵਰੋਧ-ਧਾਰਣ ਵਾਲੀਆਂ) ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੋ; ਅਖੰਡ ਗਤਿ-ਮਾਰਗਾਂ ਨਾਲ ਆਓ—ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਅਵਿਫਲ ਤੇਜ।

Mantra 12

स्थिरा वः सन्तु नेमयो रथा अश्वास एषाम् । सुसंस्कृता अभीशवः ॥

ਤੁਹਾਡੇ ਨੇਮਿ (ਚੱਕਰ ਦੀਆਂ ਫੇਲੀਆਂ) ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰਹਿਣ; ਤੁਹਾਡੇ ਰਥ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵ ਅਚਲ ਰਹਿਣ; ਤੁਹਾਡੇ ਅਭੀਸ਼ਵ (ਲਗਾਮ/ਰਾਸ਼) ਸੁਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਹੋਣ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇਜ ਬਿਨਾ ਡੋਲ੍ਹੇ ਚਲਣ, ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ।

Mantra 13

अच्छा वदा तना गिरा जरायै ब्रह्मणस्पतिम् । अग्निं मित्रं न दर्शतम् ॥

ਅੰਦਰਲੇ ਸੁਰ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਬਾਣੀ ਬੋਲ; ਜਰਾ (ਸਤੁਤਿਕਾਰ) ਦੀ ਵਧੋਤਰੀ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਣਸਪਤੀ ਨੂੰ ਸੱਦ—ਮਿੱਤਰ ਵਰਗਾ ਦਰਸ਼ਨੀ ਅਗਨਿ ਨੂੰ।

Mantra 14

मिमीहि श्लोकमास्ये पर्जन्य इव ततनः । गाय गायत्रमुक्थ्यम् ॥

ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਮਾਪ ਕੇ ਰਚ, ਜਿਵੇਂ ਪਰਜਨ੍ਯ ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਫੈਲਾਂਦਾ ਹੈ; ਗਾ—ਗਾਇਤ੍ਰ ਛੰਦ ਦਾ ਉਕਥ੍ਯ ਸਤੋਤ੍ਰ, ਯਜਨੀ ਪਾਠ ਲਈ ਯੋਗ।

Mantra 15

वन्दस्व मारुतं गणं त्वेषं पनस्युमर्किणम् । अस्मे वृद्धा असन्निह ॥

ਮਾਰੁਤ ਗਣ ਨੂੰ ਵੰਦਨ ਕਰ—ਉਗ੍ਰ, ਵਧੋਤਰੀ ਲਈ ਉਤਸੁਕ, ਋ਕ-ਜ੍ਵਾਲਾ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ; ਉਹ ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਬਲਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵਧਣ।

Frequently Asked Questions

The Maruts are a powerful group of storm deities—roaring like thunder and shining like lightning—who move together as a host and are closely associated with Indra.

It invites them to come to the sacrifice, accept the prepared offering, release life-giving rain, and grant protection, strength, and growth to the worshippers.

They represent intense, collective energy that can be frightening in nature but becomes a protective inner power when guided by prayer, order, and right intention.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App