Rig Veda Sukta 30
Mandala 1Sukta 3022 Mantras

Sukta 30

Sukta 1.30

Rishi

Vasiṣṭha (often for RV 1.30; verify per Anukramaṇī)

Devata

Indra

Chandas

Gāyatrī (likely; three pādas with shorter cadence—verify exact syllable counts)

ਇਹ ਸੂਕਤ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਆਹਵਾਨ ਹੈ—ਉਸਨੂੰ ਸੋਮ-ਪੀੜਨ ਵਾਲੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਆਉਣ, ਅਰਪਿਤ ਸੋਮ ਪੀਣ ਅਤੇ ਜਿੱਤ, ਬਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਧਨ (ਰਯਿ) ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਵਜ੍ਰ-ਧਾਰੀ, ਸੌ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮਿੱਤਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋੜਦਾ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਇਹ ਸਹਾਇਤਾ, ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਰਮਕਾਂਡ ਦੀ ਸਫ਼ਲ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।

Mantras

Mantra 1

आ व इन्द्रं क्रिविं यथा वाजयन्तः शतक्रतुम् । मंहिष्ठं सिञ्च इन्दुभिः ॥

ਹੇ ਲੋਕੋ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਓ; ਕ੍ਰਿਵੀ ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ ਤਿਵੇਂ—ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕਰੋ। ਮਹਿਸ਼ਠ ਦਾਤੇ ਉੱਤੇ ਸੋਮ ਦੇ ਇੰਦੂ-ਬੂੰਦਾਂ ਢਾਲੋ; ਤਾਂ ਜੋ ਜਿੱਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਜਾਗ ਪਏ।

Mantra 2

शतं वा यः शुचीनां सहस्रं वा समाशिराम् । एदु निम्नं न रीयते ॥

ਉਹ ਸ਼ੁਚਿ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੌ ਲਿਆਵੇ ਜਾਂ ਸੁਸੰਯੁਕਤ ਸਮૃੱਧੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਲਿਆਵੇ—ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਨੀਵੀਂ ਥਾਂ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ; ਦਾਤੇ ਦੀ ਤੇਜਸਵੀ ਤਾਕਤ ਕਦੇ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ, ਹੇਠਾਂ ਨਹੀਂ ਸਰਕਦੀ।

Mantra 3

सं यन्मदाय शुष्मिण एना ह्यस्योदरे । समुद्रो न व्यचो दधे ॥

ਜਦੋਂ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਬਲਵਾਨ (ਇੰਦਰ) ਦੇ ਮਦ/ਉਤਸ਼ਾਹ ਲਈ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ—ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਉਦਰ ਵਿੱਚ ਧਾਰਿਤ ਹਨ; ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਉਹ ਅਪਾਰ ਵਿਸਤਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Mantra 4

अयमु ते समतसि कपोत इव गर्भधिम् । वचस्तच्चिन्न ओहसे ॥

ਸਾਡਾ ਇਹ ਵਚਨ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਕਬੂਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਘੋਂਸਲੇ ਵਿੱਚ; ਅਤੇ ਉਸੇ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਵਧੋਤਰੀ ਲਈ ਪਾਲਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 5

स्तोत्रं राधानां पते गिर्वाहो वीर यस्य ते । विभूतिरस्तु सूनृता ॥

ਹੇ ਰਾਧਾਵਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਗਿਰਵਾਹ (ਸਤੁਤੀ-ਵਾਹਕ), ਹੇ ਵੀਰ—ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਤੋਤਰ ਹੈ; ਤੇਰੀ ਵਿਭੂਤੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੂਨ੍ਰਤਾ—ਸੱਚੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਬਾਣੀ—ਬਣੇ।

Mantra 6

ऊर्ध्वस्तिष्ठा न ऊतयेऽस्मिन्वाजे शतक्रतो । समन्येषु ब्रवावहै ॥

ਹੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ (ਇੰਦਰ), ਸਾਡੀ ਊਤੀ (ਰੱਖਿਆ) ਲਈ ਸਿੱਧਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ; ਇਸ ਵਾਜ (ਬਲ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਵਿੱਚ; ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ (ਇਕਸੁਰ, ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ) ਬੋਲ ਸਕੀਏ।

Mantra 7

योगेयोगे तवस्तरं वाजेवाजे हवामहे । सखाय इन्द्रमूतये ॥

ਹਰ ਯੋਗੇ-ਯੋਗੇ, ਹਰ ਵਾਜੇ-ਵਾਜੇ, ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਤਵਸਤਰ (ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ) ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ—ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ—ਊਤੀ (ਰੱਖਿਆਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ) ਲਈ।

Mantra 8

आ घा गमद्यदि श्रवत्सहस्रिणीभिरूतिभिः । वाजेभिरुप नो हवम् ॥

ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਆਵੇਗਾ, ਜੇ ਉਹ ਸੁਣੇ; ਸਹਸ੍ਰਗੁਣ ਊਤੀਆਂ (ਹਜ਼ਾਰਗੁਣਾ ਸਹਾਇਤਾਵਾਂ) ਅਤੇ ਵਾਜਾਂ (ਬਲ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀਆਂ) ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ—ਸਾਡੇ ਹਵ (ਆਹਵਾਨ) ਵੱਲ।

Mantra 9

अनु प्रत्नस्यौकसो हुवे तुविप्रतिं नरम् । यं ते पूर्वं पिता हुवे ॥

ਪੁਰਾਤਨ ਨਿਵਾਸ ਦੇ ਅਨੁਸਰਨ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਤੁਵਿਪ੍ਰਤੀ—ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨਰ ਨੂੰ ਆਹਵਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਪੂਰਵਕਾਲ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਹਵਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।

Mantra 10

तं त्वा वयं विश्ववारा शास्महे पुरुहूत । सखे वसो जरितृभ्यः ॥

ਹੇ ਪੁਰੁਹੂਤ—ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਆਹਵਾਨਿਤ! ਸਭ ਇੱਛਿਤ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀਆਂ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਹੇ ਸਖਾ, ਹੇ ਵਸੁ—ਧਨਦਾਤਾ, ਗਾਇਕ-ਸਤੋਤ੍ਰਕਾਰਾਂ ਲਈ (ਸਾਡਾ) ਹੋ।

Mantra 11

अस्माकं शिप्रिणीनां सोमपाः सोमपाव्नाम् । सखे वज्रिन्त्सखीनाम् ॥

ਸਾਡੇ—ਸ਼ਿਪ੍ਰਿਣੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਗੱਲਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ—ਹੇ ਸੋਮਪਾਃ, ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ! ਹੇ ਵਜ੍ਰਿਨ, ਸਖਾਂ ਦਾ ਸਖਾ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ।

Mantra 12

तथा तदस्तु सोमपाः सखे वज्रिन्तथा कृणु । यथा त उश्मसीष्टये ॥

ਤਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਸੋਮਪਾ; ਹੇ ਸਖਾ, ਹੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ—ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ। ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਯਜ્ઞ-ਅਰਪਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਚਾਹੀਏ।

Mantra 13

रेवतीर्नः सधमाद इन्द्रे सन्तु तुविवाजाः । क्षुमन्तो याभिर्मदेम ॥

ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਮਦ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਲਈ ਰੇਵਤੀ—ਵਾਧੇ ਦੀਆਂ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਹੋਣ; ਬਹੁਵਾਜ, ਪ੍ਰਚੁਰ ਬਲ ਵਾਲੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਤੇਜਸਵੀ ਹੋਈਏ ਅਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਰਸ ਵਿੱਚ ਉਲਾਸ ਕਰੀਏ।

Mantra 14

आ घ त्वावान्त्मनाप्तः स्तोतृभ्यो धृष्णवियानः । ऋणोरक्षं न चक्र्योः ॥

ਹਾਂ—ਆਪਣੀ ਆਪ-ਅਧੀਨ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਤੋਤਿਆਂ ਕੋਲ ਧਿੱਠਾਈ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਧੀਰ। ਜਿਵੇਂ ਪਹੀਿਆਂ ਲਈ ਧੁਰਾ ਖੁਲ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਤੂੰ ਗਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਰੋਕ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 15

आ यद्दुवः शतक्रतवा कामं जरितॄणाम् । ऋणोरक्षं न शचीभिः ॥

ਹੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ (ਇੰਦਰ), ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਜਰਿਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ/ਭਗਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤਦੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਚੀਭਿਃ (ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਨਾਲ ਤੂੰ ਅਕਸ਼ ਨੂੰ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ—ਅੰਦਰਲੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਬਣਾਂਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 16

शश्वदिन्द्रः पोप्रुथद्भिर्जिगाय नानदद्भिः शाश्वसद्भिर्धनानि । स नो हिरण्यरथं दंसनावान्त्स नः सनिता सनये स नोऽदात् ॥

ਸਦਾ ਹੀ ਇੰਦਰ ਅੱਗੇ ਧੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਨਾਲ, ਅਟੱਲ ਊਰਜਾਵਾਂ ਨਾਲ ਧਨ-ਖਜ਼ਾਨੇ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ। ਦੰਸਨਾਵਾਨ—ਦੀਪਤ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ—ਸਾਨੂੰ ਸੁਵਰਨ ਰਥ ਬਖ਼ਸ਼ੇ; ਜਿੱਤ ਲਈ ਸਾਡਾ ਜਿੱਤਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਣੇ; ਸਾਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਵੇ।

Mantra 17

आश्विनावश्वावत्येषा यातं शवीरया । गोमद्दस्रा हिरण्यवत् ॥

ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੌ, ਅਸ਼ਵਾਂ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਇਹ ਅਰਪਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਲੈ ਕੇ ਆਓ—ਸ਼ਵੀਰਯਾ (ਵੀਰ ਬਲ) ਨਾਲ। ਹੇ ਦਸ੍ਰਾ (ਅਦਭੁਤ ਕਰਤਾ), ਗੋਮਤ् (ਗੋ-ਸੰਪੱਤੀ ਵਾਲਾ) ਅਤੇ ਹਿਰਣ੍ਯਵਤ् (ਸੁਵਰਨਮਯ) ਧਨ ਲਿਆਓ।

Mantra 18

समानयोजनो हि वां रथो दस्रावमर्त्यः । समुद्रे अश्विनेयते ॥

ਹੇ ਦਸ੍ਰਾ ਅਸ਼ਵਿਨੋ! ਤੁਹਾਡਾ ਰਥ ਇਕੋ ਹੀ ਸਮਾਨ ਯੋਜਨ ਵਿੱਚ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਅਮਰ; ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ।

Mantra 19

न्यघ्न्यस्य मूर्धनि चक्रं रथस्य येमथुः । परि द्यामन्यदीयते ॥

ਤੁਸੀਂ ਅਘ್ನ੍ਯ (ਅਹਿੰਸ੍ਯ) ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਰਥ ਦਾ ਚੱਕਰ ਟਿਕਾਇਆ; ਅਤੇ ਦੂਜਾ (ਚੱਕਰ/ਗਤਿ-ਸ਼ਕਤੀ) ਦ੍ਯੌ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ—ਉਜਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾਵਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ।

Mantra 20

कस्त उषः कधप्रिये भुजे मर्तो अमर्त्ये । कं नक्षसे विभावरि ॥

ਹੇ ਉਸ਼ਾ, ਕਧਪ੍ਰਿਯੇ! ਅਮਰਤ੍ਯੇ, ਤੇਰੇ ਅਮਰ ਸਾਨਿਧ੍ਯ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਮਰਤ੍ਯ ਦਾਨ ਦਾ ਭੋਗ ਕੌਣ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਵਿਭਾਵਰੀ, ਤੂੰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈਂ—ਜਾਗਰਣ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਲਿਆਉਂਦੀ?

Mantra 21

वयं हि ते अमन्मह्यान्तादा पराकात् । अश्वे न चित्रे अरुषि ॥

ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਨਿਸਚੇ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਹੈ—ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਰਲੇ ਸੀਮੇ ਤੱਕ; ਹੇ ਅਰੁਸ਼ੀ (ਲਾਲ-ਦੀਪਤ), ਤੂੰ ਚਿਤ੍ਰ (ਉਜਲਾ) ਅਸ਼ਵ ਵਾਂਗ ਹੈਂ—ਜਾਗਰਣ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਢੋਣ ਵਾਲਾ ਤੇਜ਼ ਵਾਹਕ।

Mantra 22

त्वं त्येभिरा गहि वाजेभिर्दुहितर्दिवः । अस्मे रयिं नि धारय ॥

ਹੇ ਦਿਵಃ ਦੁਹਿਤਰ (ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਧੀਏ), ਉਹਨਾਂ ਵਾਜਾਂ (ਬਲ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀਆਂ) ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆ; ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਰਯਿ—ਅਸਤਿਤਵ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ—ਪੱਕੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕਾ ਦੇ।

Frequently Asked Questions

It asks Indra to come to the Soma-offering, drink the Soma, and grant strength, victory over obstacles, protection, and rayi (prosperity and fullness).

Because Soma is the central offering that ‘invites’ and empowers Indra; the hymn treats Soma-drops (indu) and praise as the means that make Indra present and effective in helping the worshippers.

It is an epithet meaning ‘of a hundred powers/works,’ highlighting Indra’s many capacities—skill, might, and repeated ability to accomplish great deeds for those who invoke him.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App