Sukta 25

Mantra 1

यच्चिद्धि ते विशो यथा प्र देव वरुण व्रतम् । मिनीमसि द्यविद्यवि ॥

ਹੇ ਦੇਵ ਵਰੁਣ, ਜੇ ਅਸੀਂ—ਤੇਰੇ ਲੋਕ—ਦਿਨੋਂਦਿਨ ਤੇਰੇ ਵਰਤ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਈਏ,

Mantra 2

मा नो वधाय हत्नवे जिहीळानस्य रीरधः । मा हृणानस्य मन्यवे ॥

ਕ੍ਰੋਧੀ ਵੈਰੀ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਵਧ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਨਾਂ ਸੌਂਪ; ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਏ ਦੇ ਮਨ੍ਯੁ—ਕ੍ਰੋਧ—ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਨਾਂ ਸੌਂਪ।

Mantra 3

वि मृळीकाय ते मनो रथीरश्वं न संदितम् । गीर्भिर्वरुण सीमहि ॥

ਹੇ ਵਰੁਣ, ਤੇਰੀ ਮ੍ਰੀਲੀਕ (ਕਿਰਪਾ) ਲਈ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹਾਂ—ਜਿਵੇਂ ਰਥੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਗੀਰਭਿਃ (ਸਤੁਤੀ-ਵਾਣੀ/ਮੰਤ੍ਰ-ਵਾਣੀ) ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਸਿਮਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਤੇਰੇ ਋ਤ (ਸੱਚ-ਕ੍ਰਮ) ਦੇ ਠੀਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਚਲੇ।

Mantra 4

परा हि मे विमन्यवः पतन्ति वस्यइष्टये । वयो न वसतीरुप ॥

ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਵਿਮਨ੍ਯਵਃ (ਵਿਖਰੇ ਹੋਏ ਕ੍ਰੋਧ) ਦੂਰ ਉੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉੱਤਮ ਵਸੁ (ਵਧੇਰੇ ਕਲਿਆਣ/ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ; ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਵਸਤੀਃ (ਵਸੇਬਿਆਂ/ਆਰਾਮ-ਥਾਵਾਂ) ਵੱਲ ਮੁੜਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਋ਤ ਦੇ ਨਿਯਮ ਹੇਠ ਸੱਤਾ ਫਿਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵੱਲ ਪਰਤਦੀ ਹੈ।

Mantra 5

कदा क्षत्रश्रियं नरमा वरुणं करामहे । मृळीकायोरुचक्षसम् ॥

ਕਦੋਂ, ਹੇ ਨਰ, ਅਸੀਂ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਲਿਆਵਾਂਗੇ—ਛਤ੍ਰਸ਼੍ਰਿਯੰ (ਸਰਬਭੌਮ ਤੇਜ) ਵਾਲੀ ਉਸ ਬਲਵਾਨ ਸੱਤਾ ਨੂੰ—ਉਸ ਦੀ ਮ੍ਰੀਲੀਕ (ਕਿਰਪਾ) ਲਈ, ਉਰੁਚਕ੍ਸ਼ਸਮ੍ (ਵਿਸ਼ਾਲ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ) ਨੂੰ; ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡਾ ਅਸਤਿਤ੍ਵ ਋ਤ ਦੇ ਰਾਜਸਵ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੋਵੇ।

Mantra 6

तदित्समानमाशाते वेनन्ता न प्र युच्छतः । धृतव्रताय दाशुषे ॥

ਉਹੀ ਪੂਰਨਤਾ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੀ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਦੇ—ਇੱਛਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਵਾਂਗ—ਧ੍ਰਿਤਵ੍ਰਤ (ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ) ਦੇਵ ਵੱਲ, ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾਸ਼ੁਸ਼ (ਦਾਨਸ਼ੀਲ ਯਜਮਾਨ) ਵੱਲ।

Mantra 7

वेदा यो वीनां पदमन्तरिक्षेण पतताम् । वेद नावः समुद्रियः ॥

ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਹ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦੀਆਂ ਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ—ਵਰੁਣ, ਸਭ ਗਤੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਾਣਕਾਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਋ਤ-ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Mantra 8

वेद मासो धृतव्रतो द्वादश प्रजावतः । वेदा य उपजायते ॥

ਧ੍ਰਿਤਵ੍ਰਤ ਉਹ ਮਹੀਨਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ—ਪ੍ਰਜਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਹ ਬਾਰਾਂ; ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ—ਵਰੁਣ, ਜੋ ਋ਤ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਕਾਲ ਅਤੇ ਵਿਸਤਾਰ ਨੂੰ ਮਾਪਦਾ ਹੈ।

Mantra 9

वेद वातस्य वर्तनिमुरोॠष्वस्य बृहतः । वेदा ये अध्यासते ॥

ਉਹ ਵਾਯੁ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ—ਵਿਸ਼ਾਲ, ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਦੇ; ਅਤੇ ਜੋ ਉੱਪਰਲੇ ਆਸਨਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ—ਵਰੁਣ, ਜੋ ਉੱਚੇ ਆਸਨਾਂ ਦੇ ਭੇਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣ-ਵਾਯੁ ਦੀਆਂ ਗਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।

Mantra 10

नि षसाद धृतव्रतो वरुणः पस्त्यास्वा । साम्राज्याय सुक्रतुः ॥

ਧ੍ਰਿਤਵ੍ਰਤ ਵਰੁਣ ਪਸਤਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਨ ਧਾਰਨ ਕਰ ਬੈਠਾ ਹੈ—ਸਾਮਰਾਜ ਲਈ, ਸਰਵ-ਅਧਿਕਾਰ ਲਈ; ਸੁਕ੍ਰਤੁ ਉਹ, ਸੱਚ (਋ਤ) ਦੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਨਿਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Mantra 11

अतो विश्वान्यद्भुता चिकित्वाँ अभि पश्यति । कृतानि या च कर्त्वा ॥

ਇਸ ਲਈ ਚਿਕਿਤਵਾਨ ਸਭ ਅਦਭੁਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਕਰਨਾ ਬਾਕੀ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰੁਣ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਬਣ ਕੇ ਸਾਡੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚ (਋ਤ) ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ।

Mantra 12

स नो विश्वाहा सुक्रतुरादित्यः सुपथा करत् । प्र ण आयूंषि तारिषत् ॥

ਸੁਕ੍ਰਤੂ ਆਦਿਤ੍ਯ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਦਾ ਸੁਪਥ ਬਣਾਵੇ; ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਾਣ-ਆਯੁਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਕੇ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡੇ ਵਰ੍ਹੇ ਵਧੀਕ ਪੂਰਨਤਾ ਵੱਲ ਵਹਿਣ।

Mantra 13

बिभ्रद्द्रापिं हिरण्ययं वरुणो वस्त निर्णिजम् । परि स्पशो नि षेदिरे ॥

ਹਿਰਣ੍ਯਮਯ ਦ੍ਰਾਪੀ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਰੁਣ ਚਮਕਦਾ ਨਿਰ੍ਣਿਜ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸ੍ਪਸ਼—ਜਾਗਰੂਕ ਨਿਗਰਾਨ—ਬੈਠਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਋ਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Mantra 14

न यं दिप्सन्ति दिप्सवो न द्रुह्वाणो जनानाम् । न देवमभिमातयः ॥

ਵੈਰ ਨਾਲ ਖੋਜਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚਲੇ ਦ੍ਰੋਹੀ; ਨਾ ਹੀ ਹਮਲਾਵਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇਵ ਨੂੰ ਡਾਹ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ—ਜਿੱਥੇ ਋ਤ ਟਿਕਿਆ ਹੈ ਉੱਥੇ ਅਸੱਤ ਨੂੰ ਠਿਕਾਣਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।

Mantra 15

उत यो मानुषेष्वा यशश्चक्रे असाम्या । अस्माकमुदरेष्वा ॥

ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਅਸਾਮ੍ਯ—ਅਤੁੱਲ—ਯਸ਼ ਰਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਡੇ ਉਦਰਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੇ; ਸਾਡੇ ਅੰਤਰ-ਕੋਠੜੀਆਂ ਵਿਚ ਉਤਰ ਕੇ, ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਉਹੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਅਤੇ ਋ਤ ਦੀ ਠੀਕਤਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ।

Mantra 16

परा मे यन्ति धीतयो गावो न गव्यूतीरनु । इच्छन्तीरुरुचक्षसम् ॥

ਮੇਰੀਆਂ ਧੀਤੀਆਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ—ਗਾਂਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਚਰਾਗਾਹੀ ਰਾਹਾਂ ਉੱਤੇ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ ਤਿਵੇਂ—ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੀਆਂ; ਉਰੁਚਕ੍ਸ਼ਸ, ਵਿਸ਼ਾਲ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਲੱਭਦੀਆਂ, ਉਸ ਮਹਾ-ਦਰਸ਼ਨ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਋ਤ ਸਾਫ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੱਚਾ ਪਥ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

Mantra 17

सं नु वोचावहै पुनर्यतो मे मध्वाभृतम् । होतेव क्षदसे प्रियम् ॥

ਹੁਣ ਆਓ, ਫਿਰ ਇਕਸੁਰ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲੀਂਏ—ਜਿਥੋਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮਧ੍ਵਾਭ੍ਰਿਤ, ਮਿੱਠਾ ਰਸ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੋਤਾ ਜਿਵੇਂ ਯਜ੍ਞ ਵਿਚ ਪ੍ਰਿਯ ਰਸ ਦਾ ਆਸਵਾਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਤਿਵੇਂ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਧੁਰ੍ਯ ਮੁੜ ਵਾਣੀ ਅਤੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਪਰਤ ਆਵੇ।

Mantra 18

दर्शं नु विश्वदर्शतं दर्शं रथमधि क्षमि । एता जुषत मे गिरः ॥

ਹੁਣ ਸਰਬਤ੍ਰ ਦਿੱਖਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਥ ਵੀ ਦਿੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੇਰੀਆਂ ਇਹ ਗਿਰਃ (ਸਤੁਤੀ-ਵਾਣੀਆਂ) ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਹੋਣ—ਦਿਵ੍ਯ ਸਨਿਧੀ ਦੇਹਧਾਰੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇ।

Mantra 19

इमं मे वरुण श्रुधी हवमद्या च मृळय । त्वामवस्युरा चके ॥

ਹੇ ਵਰੁਣ, ਮੇਰੀ ਇਹ ਹਵ (ਆਹਵਾਨ) ਸੁਣ; ਅੱਜ ਵੀ ਕਿਰਪਾਲ ਹੋ। ਤੇਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹਾਂ—ਵਿਸ਼ਾਲ ਋ਤ (ਧਰਮ-ਕ੍ਰਮ) ਮੇਰੀ ਸੰਘਰਸ਼ਮਈ ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਦਇਆ ਬਣ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇ।

Mantra 20

त्वं विश्वस्य मेधिर दिवश्च ग्मश्च राजसि । स यामनि प्रति श्रुधि ॥

ਹੇ ਮੇਧਿਰ (ਗਿਆਨੀ) ਵਰੁਣ, ਤੂੰ ਸਭ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈਂ—ਆਕਾਸ਼ ਉੱਤੇ ਵੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੀ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਡੇ ਗਮਨ ਦੇ ਇਸ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਸਾਡੀ ਅਰਦਾਸ ਦਾ ਉੱਤਰ ਦੇ ਕੇ ਸੁਣ; ਆਪਣੇ ਋ਤ-ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ।

Mantra 21

उदुत्तमं मुमुग्धि नो वि पाशं मध्यमं चृत । अवाधमानि जीवसे ॥

ਹੇ ਵਰੁਣ, ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਡਾ; ਮੱਧਲਾ ਪਾਸਾ ਕੱਟ ਦੇ; ਹੇਠਲੇ ਬੰਧਨ ਢਿੱਲੇ ਕਰ—ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਜੀਵੀਂਏ। ਅਗਿਆਨ ਤੇ ਡਰ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਤੋਂ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇ, ਅਤੇ ਋ਤ ਦੀ ਵਿਸਾਲਤਾ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਮੁੜ ਵਹਿਣ ਦੇ।