HomeRig VedaMandala 1Sukta 188Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 1.188

Rishi: Agastya
Devata: Ritual ‘doors’/threshold-powers; implicitly the Ādityas and the luminous orders that ‘pour’ ghṛta
Chandas: Triṣṭubh

विराट् सम्राड्विभ्वीः प्रभ्वीर्बह्वीश्च भूयसीश्च याः । दुरो घृतान्यक्षरन् ॥

वि॒राट् स॒म्राड्वि॒भ्वीः प्र॒भ्वीर्ब॒ह्वीश्च॒ भूय॑सीश्च॒ याः । दुरो॑ घृ॒तान्य॑क्षरन् ॥

virā́ṭ samrā́ḍ vibhvī́ḥ prabhvī́r bahvī́ś ca bhū́yasīś ca yā́ḥ | dúro ghṛtā́ny akṣaran ||

ਵਿਰਾਟ, ਸਮ੍ਰਾਟ—ਵਿਭਵੀ, ਪ੍ਰਭਵੀ—ਬਹੁਤ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧਦੀਆਂ—ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਘ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀ ਸ਼ੁੱਧ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਖੁਲ੍ਹੇ ਦਰ ਸੱਚ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਮਿਠਾਸ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਵਰਸਾਉਣ।

वि॒राट् । स॒म्राट् । वि॒भ्वीः । प्र॒ऽभ्वीः । ब॒ह्वीः । च॒ । भूय॑सीः । च॒ । याः । दुरः॑ । घृ॒तानि॑ । अ॒क्ष॒र॒न् ॥विराट् । सम्राट् । विभ्वीः । प्रभ्वीः । बह्वीः । च । भूयसीः । च । याः । दुरः । घृतानि । अक्षरन् ॥virāṭ | samrāṭ | vibhvīḥ | pra-bhvīḥ | bahvīḥ | ca | bhūyasīḥ | ca | yāḥ | duraḥ | ghṛtāni | akṣaran

वि॒राट्the widely-ruling (one)
वि॒राट्:
Kartā
TypeAdjective (used substantively)
Rootवि-राज् (प्रातिपदिक: विराट्)
स॒म्राट्the sovereign ruler
स॒म्राट्:
Kartā
TypeAdjective (used substantively)
Rootसम्-राज् (प्रातिपदिक: सम्राट्)
वि॒भ्वीःall-pervading (f.)
वि॒भ्वीः:
Kartā
TypeAdjective
Rootविभ्वि- (प्रातिपदिक: विभ्वी)
प्र॒भ्वीःmighty, powerful (f.)
प्र॒भ्वीः:
Kartā
TypeAdjective
Rootप्रभ्वि- (प्रातिपदिक: प्रभ्वी)
ब॒ह्वीःmany (f.)
ब॒ह्वीः:
Kartā
TypeAdjective
Rootबहु- (स्त्री: बह्वी)
and
:
TypeIndeclinable
Root
भूय॑सीःmore numerous, greater (f.)
भूय॑सीः:
Kartā
TypeAdjective (comparative)
Rootभूयस्- (comparative of बहु-; स्त्री: भूयसी)
and
:
TypeIndeclinable
Root
याःwho/which (f. pl.)
याः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दुरःdoors, gates
दुरः:
Karma
TypeNoun
Rootदुर्/द्वार् (प्रातिपदिक: दुर्/द्वार्; नपुंसक: द्वारम्; वैदिक: दुरः)
घृ॒तानिghee, clarified butter
घृ॒तानि:
Karma
TypeNoun
Rootघृत- (प्रातिपदिक)
अ॑क्षरन्(they) flowed, streamed
अ॑क्षरन्:
TypeVerb
Rootक्षर् (धातु) < आ-क्षर्/अक्षरन् (वैदिक: injunctive/aorist-like)