Rig Veda 1.175.6: Mandala 1, Sukta 175, Mantra 6

Sukta 1.175

Rishi: Vasiṣṭha (traditional; verify)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

यथा पूर्वेभ्यो जरितृभ्य इन्द्र मय इवापो न तृष्यते बभूथ । तामनु त्वा निविदं जोहवीमि विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.175.6

Transliteration

yáthā pū́rvebhyo jaritṛ́bhya indra máya iva ā́po ná tṛ́ṣyate babhū́tha | tā́m ánu tvā ni-vídaṃ johavīmi vidyā́meṣáṃ vṛ́janaṃ jīrá-dānum ||

Translation

ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਪੁਰਾਤਨ ਜਰਿਤ੍ਰਾਂ ਲਈ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਮਾਯਾ ਵਾਂਗ—ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਨਾਹ ਠੱਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਾਜ਼ੀਆਂ ਆਪੋ (ਜਲਾਂ) ਵਾਂਗ—ਬਣਿਆ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਇਸ ਨਿਵਿਦ (ਪਵਿੱਤਰ ਉਚਾਰ) ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦਾ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਇਸ਼ (ਪ੍ਰੇਰਣਾ) ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਵਾਲੇ ਵ੍ਰਜਨ (ਯੁੱਧ-ਖੇਤਰ/ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੈਦਾਨ) ਨੂੰ ਜਾਣੀਏ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ, ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ—ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾਤਾ—ਪਾਈਏ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यथा: as, just as
• यथा: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (avyaya)

• पूर्वेभ्यः: from/than the former ones
• पूर्वेभ्यः: Apādāna
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)

• जरितृभ्यः: to/for the praisers (bards)
• जरितृभ्यः: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: जरितृ (प्रातिपदिक; √जर्/√गॄ ‘to sing/praise’ से ‘स्तोतृ’)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• मयः: delight, refreshment, benefit
• मयः: Karma
• Type: Noun
• Root: मयस् (प्रातिपदिक)

• इव: like, as it were
• इव: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: इव (avyaya)

• आपः: waters
• आपः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• न: not
• न: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: न (avyaya)

• तृष्यते: thirsts
• तृष्यते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √तृष् (तृष्)

• बभूथ: you have become; you were
• बभूथ: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √भू

• ताम्: that (her/it)
• ताम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• अनु: after, following
• अनु: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (avyaya/उपसर्ग)

• त्वा: you
• त्वा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम)

• निविदम्: invocation-formula; liturgical summons
• निविदम्: Karma
• Type: Noun
• Root: निविद् (प्रातिपदिक; ‘निविद्’ = स्तुतिवाक्य/आह्वान-रूपा निविद्)

• जोहवीमि: I repeatedly call/invoke
• जोहवीमि: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √ह्वे (ह्वा/ह्वे ‘to call’)

• विद्याम: may we know/find
• विद्याम: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √विद् (विद् ‘to know/find’)

• एषम्: this
• एषम्: Karma
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: एष (प्रातिपदिक)

• वृजनम्: enclosure; community/host; (often) battle/strife
• वृजनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वृजन (प्रातिपदिक)

• जीरदानुम्: having swift-flowing waters; (epithet) rich in flowing streams
• जीरदानुम्: Karma
• Type: Adjective (epithet)
• Root: जीरदानु (प्रातिपदिक; कर्मधारय/बहुव्रीहि: ‘जीर’ + ‘दानु’)