Rig Veda 1.113.5: Mandala 1, Sukta 113, Mantra 5

Sukta 1.113

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditionally for RV 1.113)

Devata: Uṣas (Dawn)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

जिह्मश्ये चरितवे मघोन्याभोगय इष्टये राय उ त्वम् । दभ्रं पश्यद्भ्य उर्विया विचक्ष उषा अजीगर्भुवनानि विश्वा ॥

Transliteration

jihmáśye carítave maghónyā ābhógaya iṣṭáye rāyá u tvám | dabhraṁ páśyadbhya urviyā́ vicákṣa uṣā́ ajīgaḥ bhúvanāni víśvā ||

Translation

ਟੇਢੇ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ—ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਾਉਣ ਲਈ, ਹੇ ਮਘੋਨੀ (ਉਦਾਰਣੀ), ਤੂੰ ਭੋਗ ਅਤੇ ਇਸ਼ਟ ਰਾਯਃ—ਚਾਹੀਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ—ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈਂ। ਜੋ ਘੱਟ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈਂ; ਉਸ਼ਾ ਨੇ ਸਭ ਭੁਵਨਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ ਹੈ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• जिह्मश्ये: in/at the crooked (state/turn)
• जिह्मश्ये: Adhikaraṇa
• Type: Adjective
• Root: जिह्म (प्रातिपदिक)

• चरितवे: to move / to proceed
• चरितवे: Karma
• Type: Verb
• Root: चर् (धातु)

• मघोन्या: with the bountiful (Dawn)
• मघोन्या: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: मघोनी (प्रातिपदिक; उषस्-विशेषण)

• आभोगये: for abundance / for full enjoyment
• आभोगये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: आभोग (प्रातिपदिक)

• इष्टये: for the sacrifice / offering
• इष्टये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: इष्टि (प्रातिपदिक)

• रायः: of wealth
• रायः: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: राय्/रायि (प्रातिपदिक)

• उ: indeed / and
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• त्वम्: you
• त्वम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• दभ्रम्: a little / slight
• दभ्रम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: दभ्र (प्रातिपदिक)

• पश्यद्भ्यः: to/for those who see
• पश्यद्भ्यः: Sampradāna
• Type: Verb
• Root: पश् (धातु)

• उर्विया: with broadness / widely
• उर्विया: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: उर्वी (प्रातिपदिक)

• विचक्षः: clear-seeing / far-seeing
• विचक्षः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: वि-चक्ष् (धातु) / विचक्षस् (प्रातिपदिक)

• उषाः: Dawn
• उषाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• अजीगर्भ्: roused / brought forth
• अजीगर्भ्: Kartā
• Type: Verb
• Root: गर्भ् (धातु) with preverb आ-; reduplicated aorist stem

• भुवनानि: the worlds / beings
• भुवनानि: Karma
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक)

• विश्वा: all
• विश्वा: Karma
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)