HomeRig VedaMandala 1Sukta 102Mantra 11
Previous Mantra

Mantra 11

Sukta 1.102

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional attribution)
Devata: Indra (primary); also Mitra, Varuṇa, Aditi, Sindhu, Pṛthivī, Dyauḥ invoked as sustaining powers
Chandas: Triṣṭubh

विश्वाहेन्द्रो अधिवक्ता नो अस्त्वपरिह्वृताः सनुयाम वाजम् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥

वि॒श्वाहेन्द्रो॑ अधिव॒क्ता नो॑ अ॒स्त्वप॑रिह्वृताः सनुयाम॒ वाज॑म् । तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहन्ता॒मदि॑ति॒: सिन्धु॑: पृथि॒वी उ॒त द्यौः ॥

viśvā́hendro adhivaktā́ no astv áparihvṛtāḥ sanuyā́ma vā́jam | tán no mitró váruṇo māmahantām áditiḥ síndhuḥ pṛthivī utá dyáuḥ ||

ਹਰ ਵੇਲੇ ਇੰਦਰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਅਧਿਵਕਤਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆਕ ਬਣੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਬਿਨਾ ਠੱਗੇ ਬਲ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ (ਵਾਜ) ਜਿੱਤ ਸਕੀਏ। ਅਤੇ ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਸਾਨੂੰ ਵਧਾਉਣ; ਅਦਿਤੀ, ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੀ ਸਿੰਧੁ, ਪૃਥਿਵੀ ਅਤੇ ਦ੍ਯੌ (ਆਕਾਸ਼) ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਪਾਲਣ।

वि॒श्वाहा॑ । इन्द्रः॒ । अ॒धि॒ऽव॒क्ता । नः॒ । अ॒स्तु॒ । अप॑रिऽह्वृताः । स॒नु॒या॒म॒ । वाज॑म् । तत् । नः॒ । मि॒त्रः । वरु॑णः । म॒म॒ह॒न्ता॒म् । अदि॑तिः । सिन्धुः॑ । पृ॒थि॒वी । उ॒त । द्यौः ॥विश्वाहा । इन्द्रः । अधिवक्ता । नः । अस्तु । अपरिह्वृताः । सनुयाम । वाजम् । तत् । नः । मित्रः । वरुणः । ममहन्ताम् । अदितिः । सिन्धुः । पृथिवी । उत । द्यौः ॥viśvāhā | indraḥ | adhi-vaktā | naḥ | astu | apari-hvṛtāḥ | sanuyāma | vājam | tat | naḥ | mitraḥ | varuṇaḥ | mamahantām | aditiḥ | sindhuḥ | pṛthivī | uta | dyauḥ

विश्वाall (things)
विश्वा:
Karma
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
हाindeed; O! (emphatic particle)
हा:
TypeIndeclinable
Rootहा (अव्यय/निपात; वैदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अधिवक्ताadvocate; spokesman; protector (one who speaks on behalf)
अधिवक्ता:
Kartā (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeNoun
Rootअधि-वक्तृ (प्रातिपदिक; √वच् ‘वदने’)
नःof us; for us
नः:
Sampradāna (हितार्थे/सम्बन्धे)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अस्तुlet (him) be
अस्तु:
TypeVerb
Root√अस् (भू-सत्तायाम्)
अपरिह्वृताःnot deceived; not led astray
अपरिह्वृताः:
Kartā (वाक्ये ‘वयं’ निहितम्)
TypeAdjective
Rootअ-परि-ह्वृत (कृदन्त/विशेषण; √ह्वर्/ह्वृ ‘वञ्चने/विकारे’)
सनुयामmay we win; may we obtain
सनुयाम:
TypeVerb
Root√सन्/सन्ु (लाभे/प्राप्तौ ‘to win, gain’)
वाजम्prize; booty; strength (victory-spoil)
वाजम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
Karma (यत्-तत् सम्बन्धे ‘तत्’ = ‘that (boon/help)’)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
नःto us; for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
मित्रःMitra
मित्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
Kartā
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
मामहन्ताम्let the two favor (us); let them gladden/honor
मामहन्ताम्:
TypeVerb
Root√मह्/मंह् (पूजायाम्/वर्धने ‘to honor, gladden, favor’) with preverb मा- (intensive/causative-like Vedic formation)
अदितिःAditi
अदितिः:
Kartā
TypeNoun
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
सिन्धुःSindhu (river/ocean; the River)
सिन्धुः:
Kartā
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
पृथिवीEarth
पृथिवी:
Kartā
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
उतand; also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (अव्यय)
द्यौःHeaven; Sky
द्यौः:
Kartā
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)