
Sukta 1.10
Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditionally for RV 1.1–1.11; RV 1.10 attributed to him in Anukramaṇī lists)
Indra (Śatakratu)
Gāyatrī (8+8+8 syllables)
ਇਹ ਸੂਕਤ ਇੰਦਰ (ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ) ਨੂੰ ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸਤੁਤੀ-ਗਾਨ ਨਾਲ ਬਲਵਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦੀ ਊਰਜਾ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੁਰਤਾ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ। ਦੰਡ ਵਾਂਗ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ‘ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਣ’ ਵਾਲੀ ਸਤੁਤੀ ਰਾਹੀਂ ਕਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੁਕੀਆਂ ‘ਗਾਂਵਾਂ’ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼/ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ) ਖੋਲ੍ਹੇ, ਰਾਹ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਉਪਾਸਕਾਂ ਲਈ ਰਾਧਸ (ਪੂਰਨਤਾ/ਧਨ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੇ।
Mantra 1
गायन्ति त्वा गायत्रिणोऽर्चन्त्यर्कमर्किणः । ब्रह्माणस्त्वा शतक्रत उद्वंशमिव येमिरे ॥
ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਦੇ ਗਾਇਕ ਤੈਨੂੰ ਗਾਂਦੇ ਹਨ; ਚ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇਰੇ ਤੇਜਸਵੀ ਅਰਕ (ਸਤੁਤੀ-ਵਚਨ) ਦਾ ਅਰਚਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੈਨੂੰ ਵੰਸ਼ (ਬਾਂਸ ਦੀ ਲਾਠੀ) ਵਾਂਗ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉੱਚਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਤਾਂ ਜੋ ਬਹੁਕਰਮੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਸਿੱਧੀ ਖੜੀ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਰਧ੍ਵ-ਗਤੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਵੇ।
Mantra 2
यत्सानोः सानुमारुहद्भूर्यस्पष्ट कर्त्वम् । तदिन्द्रो अर्थं चेतति यूथेन वृष्णिरेजति ॥
ਜਦੋਂ ਆਤਮਾ ਸਾਨੂ ਤੋਂ ਸਾਨੂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਕੇ ਠੀਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਠਿਤ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸੱਚੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ (ਵ੍ਰਿਸ਼-ਸ਼ਕਤੀ) ਯੂਥ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ—ਅਨੇਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਜਿੱਤੂ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ।
Mantra 3
युक्ष्वा हि केशिना हरी वृषणा कक्ष्यप्रा । अथा न इन्द्र सोमपा गिरामुपश्रुतिं चर ॥
ਕੇਸ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਦੋ ਹਰੀ (ਤਾਂਬੇ ਰੰਗ ਦੇ ਅਸ਼ਵ/ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਨੂੰ ਜੋਤ—ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਹਨ, ਜੋ ਕਕਸ਼ਿਆ (ਅਸਤਿਤ੍ਵ ਦੀ ਪੱਟੀ) ਨੂੰ ਭਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਹੇ ਇੰਦਰ ਸੋਮਪਾ, ਸਾਡੀ ਗਿਰਾ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬਾਣੀ) ਦੀ ਉਪਸ਼੍ਰੁਤੀ ਵੱਲ ਨੇੜੇ ਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਪੁਕਾਰ ਸੁਣ।
Mantra 4
एहि स्तोमाँ अभि स्वराभि गृणीह्या रुव । ब्रह्म च नो वसो सचेन्द्र यज्ञं च वर्धय ॥
ਆਓ; ਆਪਣੇ ਚਮਕਦੇ ਸੁਰ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਸਤੋਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿਓ—ਗਾਓ, ਉੱਚੀ ਪੁਕਾਰੋ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਾਡੀ ਆਕਾਂਖਾ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬਾਣੀ) ਅਤੇ ਯਜ੍ਞ (ਅੰਤਰਿਕ ਅਰਪਣ) ਵਧਾਓ।
Mantra 5
उक्थमिन्द्राय शंस्यं वर्धनं पुरुनिष्षिधे । शक्रो यथा सुतेषु णो रारणत्सख्येषु च ॥
ਇੰਦਰ ਲਈ ਉਕਥ—ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਯੋਗ, ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਨੀਯ—ਬਹੁ-ਸਿੱਧੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਬਲ-ਵਰਧਕ। ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ਕ੍ਰ ਸਾਡੇ ਸੁਤ ਸੋਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਸ ਲਵੇ, ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਸਖ਼ੀ-ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ।
Mantra 6
तमित्सखित्व ईमहे तं राये तं सुवीर्ये । स शक्र उत नः शकदिन्द्रो वसु दयमानः ॥
ਉਸਨੂੰ ਹੀ, ਸਖ਼ੀਪਣ ਦੇ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਲੱਭਦੇ ਹਾਂ—ਉਸਨੂੰ ਰਾਇਿ (ਆਤਮਿਕ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਲਈ, ਉਸਨੂੰ ਸੁਵੀਰ੍ਯ (ਵੀਰ-ਬਲ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ) ਲਈ। ਸ਼ਕ੍ਰ ਇੰਦਰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਮਰੱਥ ਹੋਵੇ; ਵਸੁ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੱਤਾ-ਧਨ) ਦਾਨ ਵਜੋਂ ਦੇਂਦਾ ਹੋਇਆ।
Mantra 7
सुविवृतं सुनिरजमिन्द्र त्वादातमिद्यशः । गवामप व्रजं वृधि कृणुष्व राधो अद्रिवः ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਅਦ੍ਰਿਵਃ (ਪੇਸ਼ਣ-ਪੱਥਰ ਧਾਰਕ), ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਯਸ਼ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖੁਲ੍ਹਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਪੱਕੀ ਅੱਗੇ ਧੱਕਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਵ੍ਰਜ (ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਦਾ ਝੁੰਡ) ਸਾਡੇ ਲਈ ਵਧਾ; ਉਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ—ਰਾਧਸ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ/ਦਾਨ) ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ।
Mantra 8
नहि त्वा रोदसी उभे ऋघायमाणमिन्वतः । जेषः स्वर्वतीरपः सं गा अस्मभ्यं धूनुहि ॥
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਉਗ੍ਰ ਵੇਗ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈਂ, ਤਦ ਉਭੇ ਰੋਦਸੀ—ਦਿਉ ਅਤੇ ਪૃਥਵੀ—ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਧੱਕ ਸਕਦੀਆਂ। ਹੇ ਜੇਸ਼ (ਵਿਜੇਤਾ), ਸ੍ਵਰਵਤੀ ਅਪਃ (ਜੋਤਿਮਾਨ ਲੋਕ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਲ) ਅਤੇ ਗਾਃ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ)—ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਝਾੜ ਕੇ ਵਰ੍ਹਾ ਦੇ।
Mantra 9
आश्रुत्कर्ण श्रुधी हवं नू चिद्दधिष्व मे गिरः । इन्द्र स्तोममिमं मम कृष्वा युजश्चिदन्तरम् ॥
ਹੇ ਆਸ਼੍ਰੁਤਕਰਨ ਇੰਦਰ, ਸਾਡੀ ਹਵ ਸੁਣ; ਹੁਣੇ ਹੀ ਮੇਰੀਆਂ ਗਿਰਃ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬਾਣੀਆਂ) ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਧਾਰ ਲੈ। ਮੇਰੇ ਇਸ ਸਤੋਮ ਨੂੰ ਐਸਾ ਕਰ ਕਿ ਉਹ ਯੁਕਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ (ਯੁਜ) ਦੇ ਅੰਤਰਤਮ ਅਵਕਾਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੇ—ਘਨਿਸ਼ਠ ਯੋਗ ਬਣ ਜਾਵੇ।
Mantra 10
विद्मा हि त्वा वृषन्तमं वाजेषु हवनश्रुतम् । वृषन्तमस्य हूमह ऊतिं सहस्रसातमाम् ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ! ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ—ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਵਾਜਾਂ (ਵਿਜੈ-ਬਲਾਂ) ਵਿਚ ਹਵਨ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਉਸ ਪਰਮ-ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ—ਉਸ ਦੀ ਊਤੀ (ਰੱਖਿਆ-ਸਹਾਇਤਾ), ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਜਿੱਤ ਦਿਵਾਏ, ਸਾਡੇ ਅੰਦਰਲੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਮਹਾਨ ਬਚਾਵ ਬਣੇ।
Mantra 11
आ तू न इन्द्र कौशिक मन्दसानः सुतं पिब । नव्यमायुः प्र सू तिर कृधी सहस्रसामृषिम् ॥
ਹੇ ਕੌਸ਼ਿਕਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ! ਅੰਦਰੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ; ਸੁਤ (ਨਿਚੋੜਿਆ) ਸੋਮ ਪੀ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਨਵਾਂ ਆਯੁਸ਼ ਵਧਾ; ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਖਦ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਵਿਚ ਅੱਗੇ ਲੈ ਚਲ; ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਹਸ੍ਰ-ਸਾਮ (ਹਜ਼ਾਰ ਸਤੁਤੀਆਂ) ਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਗਾਇਕ ਬਣਾ ਦੇ।
Mantra 12
परि त्वा गिर्वणो गिर इमा भवन्तु विश्वतः । वृद्धायुमनु वृद्धयो जुष्टा भवन्तु जुष्टयः ॥
ਹੇ ਗਿਰਵਣ (ਸਤੁਤੀ-ਪ੍ਰਿਯ) ਇੰਦਰ! ਇਹ ਗੀਰਾਂ (ਸਤੁਤੀ-ਵਾਣੀ) ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਤੈਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਣ। ਤੇਰੇ ਵ੍ਰਿਧਾਯੁ (ਵਧੇ ਹੋਏ ਜੀਵਨ-ਬਲ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਡੀਆਂ ਵਧਤਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਹੋਣ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯ ਬਣਨ; ਯੋਗ ਭੋਗ ਅਤੇ ਸੁਮੇਲ ਸਾਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਣ।
The hymn is addressed to Indra, especially as Śatakratu—“the one of many powers/works”—who is strengthened by sacred speech and grants victory and abundance.
In Vedic imagery it can mean releasing wealth and cattle, but it also points to releasing hidden light—clarity, insight, and spiritual riches that were enclosed by obstacles.
It can be recited as an Indra prayer before difficult tasks, asking for strength, removal of inner and outer blocks, and the manifestation of rādhas (support, resources, and right growth).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.