निकुम्भवधः — The Slaying of Nikumbha
Hanuman’s Duel
अथनिनदतिसादितेनिकुम्भेपवनसुतेनरणेबभूवयुद्धम् ।दशरथसुतराक्षसेन्द्रसून्वोर्भृशतरमागतरोषयोस्सुभीमम् ।।।।
atha ninadati sā dite nikumbhe pavanasutena raṇe babhūva yuddham | daśarathasuta-rākṣasendra-sūnvor bhṛśataram āgata-roṣayoḥ subhīmam ||
ਤਦ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਨੇ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਹਾਲੇ ਵੀ ਗੱਜਦੇ ਨਿਕੁੰਭ ਨੂੰ ਵਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਦਸ਼ਰਥ-ਨੰਦਨ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ-ਰਾਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਚਕਾਰ—ਤੀਬਰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਦੋਹਾਂ ਦੇ—ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਉਗਰ ਯੁੱਧ ਛਿੜ ਗਿਆ।
And thereafter as Nikumbha killed by windgod's son was crying aloud in the battlefield, a violent and fierce war took place between the highly disturbed son of Dasharatha and Rakshasa Makara.
Dharma in conflict includes vigilance over anger: the verse notes furious wrath driving combat, implicitly contrasting raw rage with Rāma’s ideal of controlled righteous action.
After Nikumbha’s fall, the larger war intensifies, shifting focus to a fierce duel involving Rāma and a rākṣasa prince.
Rāma’s steadfast leadership under provocation—facing escalating violence while continuing the righteous campaign.