Shloka 53
Devanagari script
शोचता च मया दृष्टं प्राकारेण समावृतम्।काञ्चनेन विकृष्टेन गृहोपवनमुत्तमम्।।।।
Transliteration
śocatā ca mayā dṛṣṭaṃ prākāreṇa samāvṛtam |
kāñcanena vikṛṣṭena gṛhopavanam uttamam ||
Translation
ਸ਼ੋਕ ਕਰਦਿਆਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਗ੍ਰਿਹ-ਉਪਵਨ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਕਾਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੱਚੀ ਹੋਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਦੀਵਾਰ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀ।
Word by Word
शोचताwhile grieving
शोचता:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√शुच् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कर्तरि कृदन्त (शतृ); पुंलिङ्ग; एकवचन; तृतीया (सह/भावे)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
मयाby me
मया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; एकवचन; तृतीया (कर्ता/करण)
दृष्टम्was seen
दृष्टम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; कर्मणि-प्रयोगे विधेय
प्राकारेणby/with a wall
प्राकारेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootप्राकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; तृतीया (करण)
समावृतम्enclosed/surrounded
समावृतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-आ√वृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; गृहोपवनम् इत्यस्य विशेषणम्
काञ्चनेनwith golden (material)
काञ्चनेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootकाञ्चन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग; एकवचन; तृतीया (करण); प्राकारेण इत्यस्य विशेषणम्
विकृष्टेनextended, drawn out
विकृष्टेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootवि√कृष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग; एकवचन; तृतीया; काञ्चनेन/प्राकारेण इत्यस्य विशेषणम् (drawn out/extended)
गृहोपवनम्house-garden
गृहोपवनम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगृह + उपवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; षष्ठी-तत्पुरुष (गृहस्य उपवनम्)
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; गृहोपवनम् इत्यस्य विशेषणम्
Context
"While worrying like that I saw a long golden boundary wall surrounding a splendid home garden. (upabana)
Characters & Entities
A
Aśoka-vana (implied by continuation)P
prākāra (enclosing wall)FAQs
From sorrow to purposeful action: dharma requires that grief be transformed into renewed effort toward the rightful goal.
In the midst of despair, Hanumān spots a walled, splendid garden—an environmental clue that redirects his search.
Pratyutpanna-mati (presence of mind): he observes carefully and follows signs rather than remaining paralyzed by grief.