HomeRamayanaBala KandaSarga 73Shloka 28
Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

त्रिसप्ततितमः सर्गः (Sarga 73): Mithilā Vivāha

Kanyādāna and the Fourfold Marriage Rites

पतिव्रता महाभागा छायेवानुगता सदा।इत्युक्त्वा प्राक्षिपद्राजा मन्त्रपूतं जलं तदा।।।।

pativratā mahābhāgā chāyevā́nugatā sadā |

ity uktvā prākṣipad rājā mantrapūtaṃ jalaṃ tadā || 1.73.28 ||

“ਇਹ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ, ਮਹਾਭਾਗਾ ਹੈ; ਛਾਂ ਵਾਂਗ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਰਹੇਗੀ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਤਦ ਮੰਤ੍ਰ-ਪੂਤ ਜਲ ਛਿੜਕਿਆ।

पतिव्रताdevoted to her husband
पतिव्रता:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootपति + व्रत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (सीता)
महाभागाhighly fortunate
महाभागा:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootमहा + भाग (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
छायाshadow
छाया:
उपमान (Upamāna)
TypeNoun
Rootछाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इवlike
इव:
उपमा-सूचक (Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक (comparative particle)
अनुगताfollowed
अनुगता:
क्रियाविशेष्य/विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootअनु + गम् (धातु)
Formक्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (predicate)
सदाalways
सदा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; नित्यत्ववाचक क्रियाविशेषण
इतिthus
इति:
उद्धरण-चिह्न (Quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative particle)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
प्राक्षिपत्sprinkled/cast
प्राक्षिपत्:
कर्ता (Karta)
TypeVerb
Rootप्र + क्षिप् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
राजाthe king
राजा:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मन्त्रपूतम्purified by mantras
मन्त्रपूतम्:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootमन्त्र + पूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (जलम्)
जलम्water
जलम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तदाthen
तदा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक

"This my daughter Sita will be your partner in performing her rightful duty. Accept her. Farewell. Take her hand into your own.

J
Janaka
S
Sītā
R
Rāma

FAQs

The verse highlights steadfastness and loyalty within dharma: the marital bond is portrayed as constant support and shared duty, ritually affirmed through consecration.

Janaka verbally blesses the couple and seals the act with mantra-purified water, a ritual confirmation of the marriage commitment.

Sītā’s idealized steadfastness (niṣṭhā) and Janaka’s dharmic guardianship in solemnizing the union.