Sarga 94

Verse 1

दीर्घकालोषित स्तस्मिन्गिरौ गिरिवनप्रियः।वैदेह्याः प्रियमाकाङ्क्षन्स्वं च चित्तं विलोभयन्।।।।अथ दाशरथिश्चित्रं चित्रकूटमदर्शयत्।भार्याममरसङ्काश श्शचीमिव पुरन्दरः।।।।

ਫਿਰ ਦਾਸ਼ਰਥੀ ਰਾਮ—ਜੋ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦਾ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਗਿਰਿ-ਵਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤ ਕਰਦਾ ਸੀ—ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਵੀ ਰਿਝਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰੰਦਰ ਇੰਦਰ ਸ਼ਚੀ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਅਮਰ-ਸਮਾਨ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਅਦਭੁਤ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਵਿਖਾਇਆ।

Verse 2

दीर्घकालोषित स्तस्मिन्गिरौ गिरिवनप्रियः।वैदेह्याः प्रियमाकाङ्क्षन्स्वं च चित्तं विलोभयन्।।2.94.1।।अथ दाशरथिश्चित्रं चित्रकूटमदर्शयत्।भार्याममरसङ्काश श्शचीमिव पुरन्दरः।।2.94.2।।

ਉਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵੱਸਿਆ, ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਵਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਵੀ ਆਨੰਦਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਦੇਵ-ਸਮ ਤੇਜਸਵੀ ਦਾਸ਼ਰਥੀ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰੰਦਰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਸ਼ਚੀ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਅਦਭੁਤ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਵਿਖਾਇਆ।

Verse 3

न राज्याद्भ्रंशनं भद्रे न सुहृद्भिर्विनाभवः।मनो मे बाधते दृष्ट्वा रमणीयमिमं गिरिम्।।।।

ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਇਸ ਰਮਣੀਯ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਨਾ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਦੁੱਖ ਚੁਭਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਮਿੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੀ ਪੀੜ॥

Verse 4

पश्येममचलं भद्रे नानाद्विजगणायुतम्।शिखरैः खमिवोद्विद्धैर्धातुमद्भिर्विभूषितम्।।।।

ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਇਸ ਅਚਲ ਨੂੰ ਵੇਖ—ਅਨੇਕਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ; ਧਾਤੂ-ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਜੋ ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਚੀਰਦੀਆਂ ਉੱਠੀਆਂ ਹਨ॥

Verse 5

केचिद्रजतसङ्काशाः केचित्क्षतजसंनिभाः।पीतमाञ्जिष्टवर्णाश्च केचिन्मणिवरप्रभाः।।।।पुष्यार्ककेतकाभाश्च केचिज्ज्योतीरसप्रभाः।विराजन्तेऽचलेन्द्रस्य देशा धातुविभूषिताः।।।।

ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਅਲੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭੂਸ਼ਿਤ ਉਸ ਮਹਾਗਿਰਿ ਦੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਨੇਕ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਹਨ—ਕੁਝ ਚਾਂਦੀ ਵਰਗੇ, ਕੁਝ ਰਕਤ-ਵਰਨ ਵਰਗੇ, ਕੁਝ ਪੀਲੇ ਮੰਜਿਠਾ-ਵਰਨ ਦੇ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਉੱਤਮ ਮਣੀਆਂ ਦੀ ਕਾਂਤੀ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ। ਕਿਤੇ ਪੁਸ਼੍ਯ ਰਤਨ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਕੇਤਕੀ ਫੁੱਲਾਂ ਜਿਹੀ ਆਭਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਤੇ ਪਾਰਦ ਵਾਂਗ ਝਿਲਮਿਲਾਹਟ।

Verse 6

केचिद्रजतसङ्काशाः केचित्क्षतजसंनिभाः।पीतमाञ्जिष्टवर्णाश्च केचिन्मणिवरप्रभाः।।2.94.5।।पुष्यार्ककेतकाभाश्च केचिज्ज्योतीरसप्रभाः।विराजन्तेऽचलेन्द्रस्य देशा धातुविभूषिताः।।2.94.6।।

ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਅਲੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭੂਸ਼ਿਤ ਉਸ ਮਹਾਗਿਰਿ ਦੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਨੇਕ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਹਨ—ਕੁਝ ਚਾਂਦੀ ਵਰਗੇ, ਕੁਝ ਰਕਤ-ਵਰਨ ਵਰਗੇ, ਕੁਝ ਪੀਲੇ ਮੰਜਿਠਾ-ਵਰਨ ਦੇ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਉੱਤਮ ਮਣੀਆਂ ਦੀ ਕਾਂਤੀ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ। ਕਿਤੇ ਪੁਸ਼੍ਯ ਰਤਨ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਕੇਤਕੀ ਫੁੱਲਾਂ ਜਿਹੀ ਆਭਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਤੇ ਪਾਰਦ ਵਾਂਗ ਝਿਲਮਿਲਾਹਟ।

Verse 7

नानामृगगणद्वीपितरर्क्ष्वृक्षगणैर्वुतः।अदुष्टैर्भात्ययं शैलो बहुपक्षिसमायुतः।।।।

ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਮ੍ਰਿਗ-ਗਣਾਂ—ਦ੍ਵੀਪਿ, ਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਅਤੇ ਋ਕ੍ਸ਼ (ਭਾਲੂ) ਆਦਿ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ—ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਇਹ ਸ਼ੈਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਦੇ ਜੀਵ ਅਦੁਸ਼ਟ, ਨਿਰਦਯਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।

Verse 8

आम्रजम्ब्वसनैर्लोध्रैः प्रियालैः पनसैर्धवैः।अङ्कोलैर्भव्यतिनिशैर्बिल्वतिन्दुक वेणुभिः।।।।काश्मर्यरिष्टवरुणैर्मधूकैस्तिलकैस्तथा।बदर्यामलकैर्नीपैर्वेत्रधन्वनबीजकैः।।।।पुष्पवद्भिः फलोपेतैश्छायावद्भिर्मनोरमैः।एवमादिभिराकीर्णः श्रियं पुष्यत्ययं गिरिः।।।।

ਇਹ ਗਿਰਿ ਆਮ੍ਰ, ਜਾਮੁਨ, ਅਸਨ, ਲੋਧ੍ਰ, ਪ੍ਰਿਯਾਲ, ਪਨਸ (ਕਠਲ), ਧਵ, ਅੰਕੋਲ, ਭਵ੍ਯ ਤਿਨਿਸ਼, ਬਿਲ੍ਵ, ਤਿੰਦੁਕ, ਵੇਣੁ (ਬਾਂਸ), ਕਾਸ਼ਮਰ੍ਯ, ਅਰਿਸ਼ਟ, ਵਰੁਣ, ਮਧੂਕ, ਤਿਲਕ, ਬਦਰੀ, ਆਮਲਕ, ਨੀਪ, ਵੇਤ੍ਰ, ਧਨ੍ਵਨ ਅਤੇ ਦਾਡਿੰਬ ਆਦਿ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ—ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਦਿਆ, ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਛਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਨੋਹਰ; ਇਉਂ ਅਨੇਕ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਆਢਿਆ ਇਹ ਪਹਾੜ ਸ਼੍ਰੀ-ਸ਼ੋਭਾ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਹੈ।

Verse 9

आम्रजम्ब्वसनैर्लोध्रैः प्रियालैः पनसैर्धवैः।अङ्कोलैर्भव्यतिनिशैर्बिल्वतिन्दुक वेणुभिः।।2.94.8।।काश्मर्यरिष्टवरुणैर्मधूकैस्तिलकैस्तथा।बदर्यामलकैर्नीपैर्वेत्रधन्वनबीजकैः।।2.94.9।।पुष्पवद्भिः फलोपेतैश्छायावद्भिर्मनोरमैः।एवमादिभिराकीर्णः श्रियं पुष्यत्ययं गिरिः।।2.94.10।।

ਇਹ ਗਿਰਿ ਆਮ੍ਰ, ਜਾਮੁਨ, ਅਸਨ, ਲੋਧ੍ਰ, ਪ੍ਰਿਯਾਲ, ਪਨਸ (ਕਠਲ), ਧਵ, ਅੰਕੋਲ, ਭਵ੍ਯ ਤਿਨਿਸ਼, ਬਿਲ੍ਵ, ਤਿੰਦੁਕ, ਵੇਣੁ (ਬਾਂਸ), ਕਾਸ਼ਮਰ੍ਯ, ਅਰਿਸ਼ਟ, ਵਰੁਣ, ਮਧੂਕ, ਤਿਲਕ, ਬਦਰੀ, ਆਮਲਕ, ਨੀਪ, ਵੇਤ੍ਰ, ਧਨ੍ਵਨ ਅਤੇ ਦਾਡਿੰਬ ਆਦਿ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ—ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਦਿਆ, ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਛਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਨੋਹਰ; ਇਉਂ ਅਨੇਕ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਆਢਿਆ ਇਹ ਪਹਾੜ ਸ਼੍ਰੀ-ਸ਼ੋਭਾ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਹੈ।

Verse 10

आम्रजम्ब्वसनैर्लोध्रैः प्रियालैः पनसैर्धवैः।अङ्कोलैर्भव्यतिनिशैर्बिल्वतिन्दुक वेणुभिः।।2.94.8।।काश्मर्यरिष्टवरुणैर्मधूकैस्तिलकैस्तथा।बदर्यामलकैर्नीपैर्वेत्रधन्वनबीजकैः।।2.94.9।।पुष्पवद्भिः फलोपेतैश्छायावद्भिर्मनोरमैः।एवमादिभिराकीर्णः श्रियं पुष्यत्ययं गिरिः।।2.94.10।।

ਇਹ ਪਹਾੜ ਆਮ, ਜਾਮੁਨ, ਅਸਨ, ਲੋਧ੍ਰ, ਪ੍ਰਿਯਾਲ, ਪਨਸ (ਕਠਲ), ਧਵ, ਅੰਕੋਲ, ਸੁੰਦਰ ਤਿਨਿਸ਼, ਬਿਲਵ, ਤਿੰਦੂਕ, ਬਾਂਸ; ਅਤੇ ਕਾਸ਼ਮਰਯ, ਅਰਿਸ਼ਟ, ਵਰੁਣ, ਮਧੂਕ, ਤਿਲਕ; ਬਦਰੀ, ਆਮਲਕ, ਨੀਪ, ਵੇਤ੍ਰ, ਧਨਵਨ, ਬੀਜਕ ਆਦਿ ਵ੍ਰਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਦਿਆ, ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਛਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਨੋਹਰ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਗਿਰਿ ਸ਼੍ਰੀ-ਵਿਭੂਤੀ ਨਾਲ ਫਲਫੂਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

Verse 11

शैलप्रस्थेषु रम्येषु पश्येमान् रोमहर्षणान्।किन्नरान् द्वन्द्वशो भद्रे रममाणान्मनस्विनः।।।।

ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਵੇਖ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਹਣੇ ਪਹਾੜੀ ਚੌਕਠਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੋਮਾਂਚ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਮਨਸਵੀ ਕਿੰਨਰ ਜੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

Verse 12

शाखावसक्तान् खड्गांश्च प्रवराण्यम्बराणि च।पश्य विद्याधरस्त्रीणां क्रीडोद्धेशान्मनोरमान्।।।।

ਵੇਖੋ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਮਨੋਹਰ ਖੇਡ-ਸਥਾਨ—ਜਿੱਥੇ ਟਾਹਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਖੜਗ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਵਸਤ੍ਰ ਟੰਗੇ ਹਨ।

Verse 13

जलप्रपातैरुद्भेदैर्निष्यन्दैश्च क्वचित्क्वचित्।स्रवद्भिर्भात्ययं शैल स्स्रवन्मद इव द्विपः।।।।

ਝਰਨਿਆਂ, ਉੱਭਰਦੇ ਸ੍ਰੋਤਾਂ ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਪਹਾੜ ਚਮਕਦਾ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਮਦ-ਸ੍ਰਾਵ ਕਰਦਾ ਹਾਥੀ।

Verse 14

गुहासमीरणो गन्धान्नानापुष्पभवान्वहन्।घ्राणतर्पणमभ्येत्य कं नरं न प्रहर्षयेत्।।।।

ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਅਨੇਕ ਫੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਸੁਗੰਧ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਘ੍ਰਾਣ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਐਸੀ ਹਵਾ ਕਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਾ ਕਰੇਗੀ?

Verse 15

यदीह शरदोऽनेकास्त्वया सार्धमनिन्दिते।लक्ष्मणेन च वत्स्यामि न मां शोकः प्रधक्ष्यति।।।।

ਹੇ ਅਨਿੰਦਿਤੇ, ਜੇ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਸ਼ਰਦ-ਰੁੱਤਾਂ ਤੱਕ ਵੱਸਾਂ, ਤਾਂ ਸ਼ੋਕ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸਾੜੇਗਾ।

Verse 16

बहुपुष्पफले रम्ये नानाद्विजगणायुते।विचित्रशिखरे ह्यस्मिन्रतवानस्मि भामिनि।।।।

ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ ਪ੍ਰਿਯੇ, ਬਹੁਤ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਰਮਣੀਕ, ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪੰਛੀ-ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲਾ ਇਹ ਪਹਾੜ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੋਹ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 17

अनेन वनवासेन मया प्राप्तं फलद्वयम्।पितुश्चानृणता धर्मे भरतस्य प्रियं तथा।।।।

ਇਸ ਵਨਵਾਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਦੋਹਰਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ: ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਦਾ ਰਿਣ ਉਤਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤੀ ਦਿੱਤੀ।

Verse 18

वैदेहि रमसे कच्चिच्चित्रकूटे मया सह।पश्यन्ती विविधान्भावान्मनोवाक्कायसम्मतान्।।।।

ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਕੀ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਮ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਮਨ, ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਦੇਹ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨਾਨਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਤੇ ਅਨੁਭਵ ਵੇਖ ਕੇ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈਂ?

Verse 19

इदमेवामृतं प्राहू राज्ञि राजर्षयः परे।वनवासं भवार्थाय प्रेत्य मे प्रपितामहाः।।।।

ਮੇਰੇ ਪੁਰਾਤਨ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜੇ ਲਈ ਇਹ ਵਨਵਾਸ ਹੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਮਾਨ ਹੈ—ਆਤਮਿਕ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਅਤੇ ਮਰਨੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਚੀ ਗਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ।

Verse 20

शिला श्शैलस्य शोभन्ते विशाला श्शतशोऽभितः।बहुला बहुलैर्वर्णैर्नीलपीतसितारुणैः।।।।

ਪਹਾੜ ਦੇ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸੇ ਸੈਂਕੜੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਟਾਨਾਂ ਅਤਿ ਸ਼ੋਭਦਾਇਕ ਦਿਸਦੀਆਂ ਹਨ; ਅਨੇਕ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ—ਨੀਲ/ਕਾਲਾ, ਪੀਲਾ, ਚਿੱਟਾ ਅਤੇ ਅਰੁਣ—ਉਹ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 21

निशिभान्त्यचलेन्द्रस्य हुताशनशिखा इव।ओषध्यः स्वप्रभालक्ष्म्या भ्राजमाना स्सहस्रशः।।।।

ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਇਸ ਗਿਰਿਰਾਜ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਆਪਣੀ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਹੂਤਾਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਜਵਾਲਾ-ਸ਼ਿਖਾਂ ਹੋਣ, ਤਿਵੇਂ ਦਿੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 22

केचित् क्षयनिभा देशाः केचिदुद्यानसन्निभाः।केचिदेकशिला भान्ति पर्वतस्यास्य भामिनि।।।।

ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਇਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਘਰਾਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਬਾਗਾਂ ਵਰਗੇ; ਅਤੇ ਕੁਝ ਤਾਂ ਇਕੋ ਚਟਾਨ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੋਏ ਜਿਵੇਂ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।

Verse 23

भित्त्वेव वसुधां भाति चित्रकूटस्समुत्थितः।चित्रकूटस्य कूटोऽसौ दृश्यते सर्वत श्शुभः।।।।

ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਮਾਨੋ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਉੱਠਿਆ ਹੋਵੇ, ਐਸਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਦੀ ਉਹ ਚੋਟੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।

Verse 24

कुष्ठस्थगरपुन्नाग भूर्जपत्रोत्तरच्छदान्।कामिनां स्वास्तरान्पश्य कुशेशयदलायुतान्।।।।

ਕੁਸ਼ਠ, ਸਥਗਰ, ਪੁੰਨਾਗ ਅਤੇ ਭੂਰਜ-ਪੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਛੌਣਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ, ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਸਵਾਸਤਰਾਂ ਵਰਗੇ ਸ਼ਯਨ ਵੇਖੋ; ਉਹ ਕੁਸ਼ੇਸ਼ਯ (ਕਮਲ) ਦੇ ਦਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪਏ ਹਨ।

Verse 25

मृदिताश्चापविद्धाश्च दृश्यन्ते कमलस्रजः।कामिभिर्वनिते पश्य फलानि विविधानि च।।।।

ਹੇ ਵਨਿਤੇ, ਵੇਖ—ਕਾਮੀਆਂ ਨੇ ਮਸਲ ਕੇ ਸੁੱਟੀਆਂ ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਇੱਥੇ ਦਿੱਸਦੀਆਂ ਹਨ; ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵੀ (ਛੱਡੇ ਹੋਏ) ਪਏ ਹਨ॥

Verse 26

वस्वौकसारां नलिनीमत्येतीवोत्तरान्कुरून्।पर्वतश्चित्रकूटोऽसौ बहुमूलफलोदकः।।।।

ਮੂਲ, ਫਲ ਅਤੇ ਜਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇਹ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਪਹਾੜ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਤੇ ਰਮਣੀਯਤਾ ਨਾਲ ਵਸ੍ਵੌਕਸਾਰਾ, ਨਲਿਨੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰਕੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿਵੇਂ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ॥

Verse 27

इमं तु कालं वनिते विजह्रिवांस्त्वया च सीते सह लक्ष्मणेन च।रतिं प्रपत्स्ये कुलधर्मवर्धनीं सतां पथि स्वैर्नियमैः परैः स्थितः।।।।

ਹੇ ਪ੍ਰਿਯ ਸੀਤੇ, ਲਖ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਇਸ ਵਨ-ਕਾਲ ਨੂੰ ਬਿਤਾ ਕੇ—ਸਤਾਂ ਦੇ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਅਡੋਲ ਰਹਿ, ਆਪਣੇ ਕਠੋਰ ਨਿਯਮ-ਸੰਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ—ਮੈਂ ਉਹ ਗਹਿਰੀ ਰਤੀ ਤੇ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗਾ ਜੋ ਸਾਡੇ ਕੁਲ-ਧਰਮ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ॥