Adhyaya 66

Verse 1

व्यास उवाच । भ्रातरं निहतं दृष्ट्वा कालेयो नाम दानवः । चित्ररथं प्रदुद्राव धृत्वा बाणं सकार्मुकम्

ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਾਲੇਯਾ ਨਾਮ ਦਾ ਦਾਨਵ ਧਨੁਸ਼ ਸਮੇਤ ਬਾਣ ਧਾਰ ਕੇ ਚਿਤ੍ਰਰਥ ਉੱਤੇ ਦੌੜ ਪਿਆ।

Verse 2

दृष्ट्वासुरं विधावंतं कालमृत्युसमप्रभम् । अरौत्सीत्तं महावीर्यो जयंतः पाकशासनिः

ਉਸ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਦੌੜਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਕਾਲ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਮਹਾਵੀਰ ਜਯੰਤ—ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ (ਇੰਦਰ) ਦਾ ਪੁੱਤਰ—ਉਸ ਉੱਤੇ ਜੰਗੀ ਨਾਦ ਕਰ ਉਠਿਆ।

Verse 3

अब्रवीच्च महातेजा दैतेयं सुरसत्तमः । तथ्यं धर्माभिसंयुक्तं लोकद्वयहितं ध्रुवम्

ਤਦ ਮਹਾਤੇਜੀ, ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਦੈਤਯ ਨੂੰ ਐਸੇ ਬਚਨ ਕਹੇ ਜੋ ਸੱਚੇ ਸਨ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਅਟੱਲ ਸਨ।

Verse 4

शस्त्राभिघातदुःखार्तं कश्मलं चान्यसंयुतम् । प्रभग्नं च निरस्तं च यो हंति स च बालिशः

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸੱਟ ਨਾਲ ਦੁਖੀ, ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ, ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੂਰਖ ਹੈ।

Verse 5

सुचिरं रौरवं भुक्त्वा तस्य दासो भवेच्चिरम् । तस्मान्मामुं प्रयुध्यस्व युद्धधर्मस्थितो भव

ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੂੰ ਉਸਦਾ ਸੇਵਕ ਬਣੇਂਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੋ।

Verse 6

जयंतमब्रवीद्वाक्यं कालेयः क्रोधमूर्च्छितः । निहत्य भ्रातृहंतारमथ त्वांहन्मि सांप्रतम्

ਕਾਲੇਯ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਜਯੰਤ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ: 'ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਦੇ ਕਾਤਲ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ।'

Verse 7

ततस्तं चासुरश्रेष्ठं कालानलसमप्रभम् । जयंतो निशितैर्बाणैर्जघान सुरसत्तमः

ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਜਯੰਤ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਨੂੰ, ਜਿਸਦਾ ਤੇਜ ਕਾਲ-ਅਗਨੀ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।

Verse 8

निचकर्त्त शरान्सोपि त्रिभिर्विव्याध चासुरः । यथावृष्टिगणं प्राप्य नदी गैरिकवाहिनी

ਉਸ ਅਸੁਰ ਨੇ ਵੀ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜਯੰਤ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਲ ਮਿੱਟੀ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਵਗਦੀ ਹੈ।

Verse 9

तथा तौ च महावीर्यौ न क्षीणौ न च कातरौ । न शर्म परिलेभाते परस्परजयैषिणौ

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਵੀਰ ਨਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਏ, ਨਾ ਹੀ ਡਰੇ; ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲੀ ਨ ਸੁਖ।

Verse 10

अथ तस्य च दैत्यस्य धनुश्चिच्छेद चेषुणा । यंतारं पंचभिर्बाणैः पातयामास भूतले

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੈਤ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪੰਜ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਰਥਵਾਨ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਾਹ ਦਿੱਤਾ।

Verse 11

अष्टाभिर्निशितैर्बाणैश्चतुरोश्वानपातयात् । शक्तिं संगृह्य भूमिष्ठः कुमारं च जघान ह

ਅੱਠ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਘੋੜੇ ਡਾਹ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹ ਕੇ, ਭਾਲਾ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਡਾਲਿਆ।

Verse 12

गदया पीडितं साश्वं सवरूथं सकूबरम् । पातयित्वा धरण्यां च सिंहनादं ननाद ह

ਗਦਾ ਨਾਲ ਕੁਚਲਿਆ ਹੋਇਆ—ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਰਥ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਤੇ ਜੂਏ ਸਮੇਤ—ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਟਕ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਿੰਘ ਵਰਗੀ ਗੱਜਨਾ ਕੀਤੀ।

Verse 13

लाघवात्स धरां गत्वा गदापाणिरुपस्थितः । वज्रपाताद्यथा शब्दो लोकानां दुःसहो भवेत्

ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਤਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਗਦਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਖੜ੍ਹ ਗਿਆ; ਵਜ੍ਰ ਦੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਵਰਗੀ ਧੁਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਸਹਿ ਹੋ ਗਈ।

Verse 14

तथा तयोर्गदापाते शब्दः स्यात्तु मुहुर्मुहुः । एवं तयोर्गदायुद्धं यावदब्दचतुष्टयम्

ਓਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗਦਾਵਾਂ ਦੇ ਟਕਰਾਉਣ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਭਾਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਦਾ-ਯੁੱਧ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ।

Verse 15

प्रभग्ने ते गदे खस्थौ खड्गचर्मधरावुभौ । तदा पदातिनोर्युद्धमद्भुतं लोमहर्षणं

ਜਦੋਂ ਗਦਾਵਾਂ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ, ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਯੋਧੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਅਤੇ ਢਾਲ ਲੈ ਕੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਡਟ ਗਏ। ਤਦ ਪੈਦਲ ਯੋਧਿਆਂ ਦਾ ਉਹ ਯੁੱਧ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਰੌਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 16

दृष्ट्वा च विस्मयं जग्मुर्देवासुरमहोरगाः । खड्गपातैर्मुहूर्तांते तयोश्छिन्ने तु वर्मणी

ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਨਾਗ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਫਿਰ ਪਲ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੇ ਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਕਵਚ ਕੱਟੇ ਗਏ।

Verse 17

अभवत्खड्गयुद्धं च तयोर्युद्धातिशीलिनोः । दधार चिकुरे तस्य जयंतो भीमविक्रमः

ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਤਲਵਾਰ-ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ; ਅਤੇ ਭੀਮ ਵਰਗੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਜਯੰਤ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਫੜ ਲਏ।

Verse 18

शिरश्छित्वास्य खड्गेन पातयामास भूतले । ततस्तु जयशब्देन देवाः सर्वे ननंदिरे

ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ "ਜੈ ਹੋ!" ਦੇ ਨਾਅਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।

Verse 19

प्रभग्ना दैत्यसंघाश्च दिशः सर्वाः प्रदुद्रुवुः

ਹਾਰ ਨਾਲ ਚੂਰ ਹੋਏ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਪਏ।

Verse 66

इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे कालेयवधोनाम षट्षष्टितमोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਖੰਡ ਵਿੱਚ ‘ਕਾਲੇਯ-ਵਧ’ ਨਾਮਕ ਛਿਆਸਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।