The Five Great Sacrifices: Supremacy of Honoring Parents, Pativrata Dharma, Truthfulness, and Śrāddha
दृष्ट्वा विस्मयमापन्नो विप्रः प्रोवाच मूककम् । विप्र उवाच । आसन्नं च ममागच्छ त्वयैवेच्छामि शाश्वतं
dṛṣṭvā vismayamāpanno vipraḥ provāca mūkakam | vipra uvāca | āsannaṃ ca mamāgaccha tvayaivecchāmi śāśvataṃ
ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੂਕ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਆ; ਸਦਾ ਲਈ ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।”
Vipra (the brāhmaṇa)
Primary Rasa: adbhuta
Secondary Rasa: shringara
Sandhi Resolution Notes: विस्मयमापन्नः = विस्मयम् + आपन्नः; प्रोवाच = प्र + उवाच (प्र + वच् लिट्); ममागच्छ = मम + आगच्छ; त्वयैव = त्वया + एव; इवेच्छामि = एव + इच्छामि (एवच्छामि → एवेच्छामि)
The speaker is the vipra (brāhmaṇa), explicitly marked by “vipra uvāca”.
The verse highlights a shift from mere observation to personal responsibility—approaching and accepting the vulnerable (the mute) with committed intention.
While Sṛṣṭikhaṇḍa often frames narratives around moral order and dharma within creation, this line functions as a character-driven dharmic moment—wonder leading to compassionate engagement.