Padma Purana — Srishti Khanda, Shloka 119

Vrata–Dāna Compendium at Puṣkara: Puṣpavāhana’s Account and the Ṣaṣṭhī-vrata Purification Rite

Devanagari script

सप्तरात्रोषितो दद्याद्घृतकुंभं द्विजातये । वरव्रतमिदं प्राहुर्ब्रह्मलोकफलप्रदम्

Transliteration

saptarātroṣito dadyādghṛtakuṃbhaṃ dvijātaye | varavratamidaṃ prāhurbrahmalokaphalapradam

Translation

ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਵ੍ਰਤ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਦਵਿਜਾਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਘੀ ਦਾ ਕੁੰਭ ਦਾਨ ਕਰੇ। ਇਸ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਵ੍ਰਤ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਫਲ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।

Word by Word

• सप्तरात्रोषितः: having stayed for seven nights
• सप्तरात्रोषितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सप्तरात्र (प्रातिपदिक) + वस् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP) 'उषित' (from √वस् 'to dwell'); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष—सप्तरात्रे उषितः (masc nom sg; 'having stayed for seven nights')

• दद्यात्: should give
• दद्यात्: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद (optative, 3rd person, singular, parasmaipada)

• घृतकुम्भम्: a pot of ghee
• घृतकुम्भम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: घृत (प्रातिपदिक) + कुम्भ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (masc acc sg; 'pot of ghee')

• द्विजातये: to a twice-born (Brahmin etc.)
• द्विजातये: Sampradāna (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: द्विजाति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचन (masculine, dative, singular)

• वरव्रतम्: the excellent vow
• वरव्रतम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक) + व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय ('श्रेष्ठं व्रतम्') (neuter nom/acc sg)

• इदम्: this
• इदम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (pronoun; neuter, nom/acc sg)

• प्राहुः: they declare/call
• प्राहुः: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र+अह् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्ष/परिपूर्ण), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद (perfect, 3rd person, plural, parasmaipada)

• ब्रह्मलोकफलप्रदम्: granting the fruit of Brahma-world
• ब्रह्मलोकफलप्रदम्: Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ब्रह्मलोक (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष ('ब्रह्मलोकस्य फलप्रदम्' / 'ब्रह्मलोक-फल-प्रदम्') (neuter acc sg)

Speaker

Unspecified (narratorial/śāstric voice within the Adhyaya context)

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: सप्तरात्रोषितो → सप्तरात्रोषितः (visarga in pausa); दद्याद्घृतकुंभं → दद्यात् घृतकुम्भम्; वरव्रतमिदं → वरव्रतम् इदम्; प्राहुर्ब्रह्मलोकफलप्रदम् → प्राहुः ब्रह्मलोकफलप्रदम्

Characters & Entities

• Brahmaloka
• Brahma

FAQs

What religious practice is prescribed in this verse?

It prescribes a seven-night observance (vrata) culminating in dāna—donating a pot of ghee to a dvija (traditionally a qualified Brahmin).

What is the promised fruit (phala) of this vow according to the verse?

The verse states that this vow grants the fruit of Brahmaloka—attainment of the world of Brahmā.

What ethical lesson does this verse emphasize?

It emphasizes disciplined observance followed by charitable giving, presenting generosity (dāna) as a key component of religious merit.