
Qualities and Faults of Heaven; Karma-Bhumi vs Phala-Bhumi; Turning to Viṣṇu’s Supreme Abode
ਰਾਜਾ ਸੁਬਾਹੂ ਜੈਮਿਨੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ। ਜੈਮਿਨੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਉਪਵਨਾਂ, ਕਾਮਧੇਨੁ-ਸਮ ਇੱਛਾ-ਪੂਰਕ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ਾਂ, ਵਿਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਭੁੱਖ, ਰੋਗ ਤੇ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ ਦੇ ਭੈ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਲੋਕ ਵਜੋਂ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਤ੍ਯਵਾਦੀ, ਦਯਾਲੂ ਅਤੇ ਸੰਯਮੀ ਪੁਣ੍ਯਾਤਮਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਵਰਗ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਦੱਸਦਾ ਹੈ—ਭੋਗ ਨਾਲ ਪੁਣ੍ਯ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅੱਗੇ ਸਾਧਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਢਿੱਲੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇਖ ਕੇ ਈਰਖਾ ਉੱਠਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਤਨ ਦਾ ਕਾਰਣ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਰਮ-ਭੂਮੀ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਫਲ-ਭੂਮੀ ਕਹਿ ਕੇ ਸਿਧਾਂਤ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਬਾਹੂ ਫਲ-ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਦਾਨ-ਯਜ੍ਞ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤਿਆਗ ਕੇ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੀ ਧਿਆਨ-ਭਕਤੀ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਪਦੇਸ਼ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਮਯੁਕਤ ਯਜ੍ਞ ਅਤੇ ਦਾਨ, ਜੇ ਵਿਸ਼ਣੁ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵੱਲ ਠੀਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਲਯ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪਰਮ ਵਿਸ਼ਣੁ-ਧਾਮ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਇਸ ਕਥਾ ਦਾ ਸ਼੍ਰਵਣ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰ ਕੇ ਪੁਰੁਸ਼ਾਰਥ ਸਿਧ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Verse 1
सुबाहुरुवाच । स्वर्गस्य मे गुणान्ब्रूहि सांप्रतं द्विजसत्तम । एतत्सर्वं द्विजश्रेष्ठ करिष्यामि स्वभाविकम्
ਸੁਬਾਹੁ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦੇ ਗੁਣ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਦਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਅਗੇਵਾਨ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਦਰਤੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਯਥੋਚਿਤ ਕਰਾਂਗਾ।
Verse 2
जैमिनिरुवाच । नंदनादीनि रम्याणि दिव्यानि विविधानि च । तत्रोद्यानानि पुण्यानि सर्वकामयुतानि च
ਜੈਮਿਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਨੰਦਨ ਆਦਿ ਰਮਣੀਕ ਦਿਵ੍ਯ ਉਪਵਨ ਹਨ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਲੌਕਿਕ। ਉੱਥੇ ਪੁੰਨਮਈ ਬਾਗ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਇੱਛਿਤ ਭੋਗ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹਨ।
Verse 3
सर्वकामफलैर्वृक्षैः शोभनानि समंततः । विमानानि सुदिव्यानि सेवितान्यप्सरोगणैः
ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਸੁੰਦਰ ਵਿਮਾਨ ਅਲੌਕਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਸਨ; ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਤ।
Verse 4
सर्वत्रैव विचित्राणि कामगानि वशानि च । तरुणादित्यवर्णानि मुक्ताजालांतराणि च
ਉੱਥੇ ਹਰ ਥਾਂ ਅਦਭੁਤ ਵਸਤੂਆਂ ਸਨ—ਜੋ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀਆਂ ਅਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜਾਲੀਦਾਰ ਸਜਾਵਟਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸਨ।
Verse 5
चंद्रमंडलशुभ्राणि हेमशय्यासनानि च । सर्वकामसमृद्धाश्च सर्वदुःखविवर्जिताः
ਉੱਥੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਲੰਗ ਅਤੇ ਆਸਨ ਹਨ, ਚੰਦਰਮੰਡਲ ਵਾਂਗ ਧਵਲ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ; ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ, ਉਹ ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ।
Verse 6
नराः सुकृतिनस्तेषु विचरंति यथा भुवि । न तत्र नास्तिका यांति न स्तेना नाजितेंद्रियाः
ਉਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪੁੰਨ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਨਰ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਨ ਧਰਮ-ਵਿਰੋਧੀ ਨਾਸਤਿਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਨ ਚੋਰ, ਨ ਹੀ ਉਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਨਹੀਂ।
Verse 7
न नृशंसा न पिशुना न कृतघ्ना न मानिनः । सत्यास्तपःस्थिताः शूरा दयावंतः क्षमापराः
ਉੱਥੇ ਨ ਕਠੋਰ ਹਨ, ਨ ਚੁਗਲਖੋਰ, ਨ ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ, ਨ ਅਹੰਕਾਰੀ। ਉਹ ਸਤ੍ਯਵਾਦੀ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਦਇਆਵਾਨ ਅਤੇ ਖਿਮਾ-ਪਰਾਇਣ ਹਨ।
Verse 8
यज्वानो दानशीलाश्च तत्र गच्छंति ते नराः । न रोगो न जरामृत्युर्न शोको न हिमातपौ
ਉੱਥੇ ਯਜ੍ਞ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦਾਨ-ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਨ ਰੋਗ ਹੈ, ਨ ਬੁਢਾਪਾ ਮੌਤ; ਨ ਸ਼ੋਕ ਹੈ, ਨ ਹੀ ਸਰਦੀ ਜਾਂ ਤਪਤ ਲੂ।
Verse 9
न तत्र क्षुत्पिपासा च कस्य ग्लानिर्न विद्यते । एते चान्ये च बहवो गुणाः स्वर्गस्य भूपते
ਉੱਥੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਥਕਾਵਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਭੂਪਤੇ, ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਗੁਣ ਸਵਰਗ ਦੇ ਹਨ।
Verse 10
दोषास्तत्रैव ये संति ताञ्छृणुष्व च सांप्रतम् । शुभस्य कर्मणः कृत्स्नं फलं तत्रैव भुज्यते
ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਜੋ ਦੋਸ਼ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਲ ਉੱਥੇ ਹੀ ਭੋਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 11
न चात्र क्रियते भूयः सोऽत्र दोषो महान्स्मृतः । असंतोषश्च भवति दृष्ट्वा दीप्तां परां श्रियम्
ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਫਿਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਉੱਦਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ—ਇਹ ਵੱਡਾ ਦੋਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦੀ ਚਮਕਦੀ ਪਰਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਖ ਕੇ ਅਸੰਤੋਖ ਉੱਠਦਾ ਹੈ।
Verse 12
सुखव्याप्तमनस्कानां सहसा पतनं तथा । इह यत्क्रियते कर्म फलं तत्रैव भुज्यते
ਸੁਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਅਚਾਨਕ ਪਤਨ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਜੋ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਭੋਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 13
कर्मभूमिरियं राजन्फलभूमिरसौ स्मृता । सुबाहुरुवाच । महांतस्तु इमे दोषास्त्वया स्वर्गस्य कीर्तिताः
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਕਰਮ-ਭੂਮੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਲੋਕ ਫਲ-ਭੂਮੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੁਬਾਹੁ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਤੁਸੀਂ ਸਵਰਗ ਦੇ ਇਹੀ ਵੱਡੇ ਦੋਸ਼ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਹਨ।”
Verse 14
निर्दोषाः शाश्वता येन्ये तांस्त्वं लोकान्वद द्विज । जैमिनिरुवाच । आब्रह्मसदनादेव दोषाः संति च वै नृप
“ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ! ਉਹ ਹੋਰ ਲੋਕ ਦੱਸੋ ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਹਨ।” ਜੈਮਿਨੀ ਬੋਲੇ: “ਹੇ ਰਾਜਨ! ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਦਨ ਤੱਕ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਦੋਸ਼ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।”
Verse 15
अतएव हि नेच्छंति स्वर्गप्राप्तिं मनीषिणः । आब्रह्मसदनादूर्ध्वं तद्विष्णोः परमं पदम्
ਇਸੇ ਲਈ ਮਨੀਸ਼ੀ ਜਨ ਸਵਰਗ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਦਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਉਹ ਪਰਮ ਪਦ—ਸਰਵੋਚ ਧਾਮ ਹੈ।
Verse 16
शुभं सनातनं ज्योतिः परंब्रह्मेति तद्विदुः । न तत्र मूढा गच्छंति पुरुषा विषयात्मकाः
ਜਾਣਕਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ, ਸਨਾਤਨ ਜੋਤਿ—ਅਰਥਾਤ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਮੂੜ੍ਹ ਪੁਰਸ਼ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।
Verse 17
दंभमोहभयद्रोह क्रोधलोभैरभिद्रुताः । निर्ममा निरहंकारा निर्द्वंद्वास्संयतेंद्रियाः
ਦੰਭ, ਮੋਹ, ਭਯ, ਦ੍ਰੋਹ, ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਲੋਭ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਉਹ ਮਮਤਾ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਦ੍ਵੰਦਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਉੱਠਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
Verse 18
ध्यानयोगरताश्चैव तत्र गच्छंति साधवः । एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि
ਧਿਆਨ-ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਰਤ ਸਾਧੂ-ਮੁਨੀ ਹੀ ਉੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ।
Verse 19
एवं स्वर्गगुणं श्रुत्वा सुबाहुः पृथिवीपतिः । तमुवाच महात्मानं जैमिनिं वदतांवरम्
ਇਉਂ ਸਵਰਗ ਦੇ ਗੁਣ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਰਾਜਾ ਸੁਬਾਹੁ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ, ਵਕਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਜੈਮਿਨੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
Verse 20
सुबाहुरुवाच । नाहं स्वर्गं गमिष्यामि न चैवेच्छाम्यहं मुने । यस्माच्च पतनं प्रोक्तं तत्कर्म न करोम्यहम्
ਸੁਬਾਹੁ ਬੋਲੇ: ਹੇ ਮੁਨੀ, ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਨਾਂ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਕਰਮ ਨੂੰ ਪਤਨ ਦਾ ਕਾਰਣ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
Verse 21
दानमेकं महाभाग नाहं दास्येकदाध्रुवम् । दानाच्च फललोभाच्च तस्मात्पतति वै नरः
ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਦਾਨ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦੇਵਾਂਗਾ—ਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਫਲ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
Verse 22
इत्येवमुक्त्वा धर्मात्मा सुबाहुः पृथिवीपतिः । ध्यानयोगेन देवेशं यजिष्ये कमलाप्रियम्
ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਧਰਤੀਪਤੀ ਰਾਜਾ ਸੁਬਾਹੁ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਧਿਆਨ-ਯੋਗ ਦੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ, ਕਮਲਾ-ਪ੍ਰਿਯ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਾਂਗਾ।
Verse 23
दाहप्रलयसंवर्जं विष्णुलोकं व्रजाम्यहम् । जैमिनिरुवाच । सत्यमुक्तं त्वया भूप सर्वश्रेयः समाकुलम्
ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਣੁ-ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਲਯ ਦੀ ਭਸਮਕਾਰੀ ਸੰਹਾਰ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਜੈਮਿਨੀ ਬੋਲੇ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਸੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ—ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਕਲਿਆਣ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ ਹੈ।
Verse 24
राजानो धर्मशीलाश्च महायज्ञैर्यजंति ते । सर्वदानानि दीयंते यज्ञेषु नृपनंदन
ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਨੰਦਨ, ਜੋ ਰਾਜੇ ਧਰਮ-ਨਿਸ਼ਠ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਾ-ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਦਾਨ ਤੇ ਦਾਤਾਂ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
Verse 25
आदावन्नं तु यज्ञेषु वस्त्रं तांबूलमेव च । कांचनं भूमिदानं च गोदानं प्रददंति च
ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅੰਨ, ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਤਾਂਬੂਲ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਸੋਨਾ, ਭੂਮੀ-ਦਾਨ ਅਤੇ ਗੋ-ਦਾਨ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Verse 26
सुयज्ञैर्वैष्णवं लोकं ते प्रयांति नरोत्तमाः । दानेन तृप्तिमायांति संतुष्टाः संति भूमिपाः
ਸੁਯਜਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਨਰੋਤਮ ਵੈਸ਼ਣਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦਾਨ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
Verse 27
तपस्विनो महात्मानो नित्यमेवं यजंति ते । सुभिक्षां याचयित्वा तु स्वस्थानं तु समागताः
ਤਪ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਤਪਸਵੀ ਸਦਾ ਇਸੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਯਜਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੁਭਿਖਾ ਦੀ ਯਾਚਨਾ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ-ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪਰਤ ਆਏ।
Verse 28
भिक्षार्थं तस्य भागानि प्रकुर्वंति च भूपते । ब्राह्मणाय विभागैकं गोग्रासं तु महामते
ਹੇ ਭੂਪਤੇ, ਭਿਖਿਆ ਲਈ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਭਾਗ ਵੰਡਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਮਹਾਮਤੇ, ਇੱਕ ਭਾਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਨਿਯਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੋਗ੍ਰਾਸ ਗਾਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 29
सुपार्श्ववर्तिनां चैकं प्रयच्छंति तपोधनाः । तस्यान्नस्य प्रदानेन फलं भुंजंति मानवाः
ਤਪ-ਧਨ ਸੰਨਿਆਸੀ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਅੰਨ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਭੋਗਦੇ ਹਨ।
Verse 30
क्षुधातृषाविहीनास्ते विष्णुलोकं व्रजंति वै । तस्मात्त्वमपि राजेंद्र देहि न्यायार्जितं धनम्
ਭੁੱਖ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਵਿਸ਼ਣੁ-ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ, ਤੂੰ ਵੀ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਧਨ ਦਾਨ ਕਰ।
Verse 31
दानाज्ज्ञानं ततः प्राप्य ज्ञानात्सिद्धिं प्रयास्यति । य इदं शृणुयान्मर्त्यः पुण्याख्यानमनुत्तमम्
ਦਾਨ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਮਿਲਣ ਉਪਰੰਤ, ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਰਤਯ ਇਹ ਅਨੁੱਤਮ ਪੁੰਨ-ਆਖਿਆਨ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਲਾਭ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 32
तस्य सर्वार्थसिद्धिः स्यात्पापं सर्वं विलीयते । विमुक्तः सर्वपापेभ्यो विष्णुलोकं सगच्छति
ਉਸ ਲਈ ਸਭ ਅਰਥ ਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸਾਰਾ ਪਾਪ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੁ-ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 95
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थे च्यवनचरित्रे पंचनवतितमोऽध्यायः
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਵੇਨੋਪਾਖਿਆਨ ਅੰਦਰ, ਗੁਰੂਤੀਰਥ ਅਤੇ ਚ੍ਯਵਨ-ਚਰਿਤ੍ਰ ਸੰਬੰਧੀ ਪਚਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ।