Adhyaya 93
Bhumi KhandaAdhyaya 9344 Verses

Adhyaya 93

The Marvel at Ānandakānana: A Lake-Vision and a Karmic Parable (Prabhāsa / Guru-tīrtha Context)

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਕੁੰਜਲ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਟਕਦਿਆਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਅਦਭੁਤ ਚਮਤਕਾਰ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਵਿਜਵਲ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੂ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਢਲਾਣ ਉੱਤੇ ਆਨੰਦਕਾਨਨ ਨਾਮਕ ਦਿਵ੍ਯ ਵਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵ, ਸਿੱਧ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਗੰਧਰਵ, ਨਾਗ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਮਹਿਮਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ-ਸਮਾਨ ਨਿਰਮਲ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ-ਜਲਾਂ ਅਤੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਤੇਜਸਵੀ ਯੁਗਲ ਵਿਮਾਨ ਰਾਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਚਾਨਕ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਦੋ ਲਾਸ਼ਾਂ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਪਰ ਰੂਪ ਅਪਰਿਵਰਤਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਹਾਂ ਮੁੜ ਜੁੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਰਮ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਂਗ ਉਹ (ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ) ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਾਸ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਖਾਂਦੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੀ ਭੋਗਦੀਆਂ ਤੇ ਲਾਸ਼-ਭੋਜਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਫਿਰ ਪੁਨਰੁੱਥਾਨ, ਹਾਸਾ ਅਤੇ ‘ਦੇਹਿ! ਦੇਹਿ!’ ਦੀ ਮੰਗ ਦੁਬਾਰਾ ਉੱਠਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਪ੍ਰਸੰਗ ਪ੍ਰਭਾਸ/ਗੁਰੂ-ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਵੇਣ–ਚ੍ਯਵਨ ਕਥਾ-ਚੱਕਰ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਦੇ ਭੀਸ਼ਮ ਪ੍ਰਤੀ ਉਪਦੇਸ਼-ਫਰੇਮ ਵਿੱਚ ਅਰਥ-ਵਿਆਖਿਆ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Shlokas

Verse 1

कुंजल उवाच । किं विज्वल त्वया दृष्टमपूर्वं भ्रमता महीम् । आश्चर्येण समायुक्तं तन्मे कथय सुव्रत

ਕੁੰਜਲ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਵਿਜ੍ਵਲ! ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਟਕਦਿਆਂ ਤੂੰ ਕਿਹੜੀ ਅਪੂਰਵ, ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਭਰੀ ਘਟਨਾ ਵੇਖੀ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ।”

Verse 2

इतः प्रयासि कं देशमाहारार्थं तु सोद्यमी । यद्य दृष्टं त्वया चित्रं समाख्याहि सुतोत्तम

“ਇਥੋਂ ਤੂੰ ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਭੋਜਨ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੋ ਕੇ? ਅਤੇ ਜੇ ਤੂੰ ਕੋਈ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੱਸ, ਹੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।”

Verse 3

विज्वल उवाच । अस्ति मेरुगिरेः पृष्ठे आनंदं नाम काननम् । दिव्यवृक्षैः समाकीर्णंफ लपुष्पमयैः सदा

ਵਿਜ੍ਵਲ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਮੇਰੁ ਪਰਬਤ ਦੀ ਪਿੱਠ (ਉੱਤਰੀ ਢਲਾਨ) ਉੱਤੇ ਆਨੰਦ ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ ਵਨ ਹੈ; ਉਹ ਸਦਾ ਦਿਵ੍ਯ ਵ੍ਰਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਫਲਾਂ ਤੇ ਪੁਸ਼ਪਾਂ ਨਾਲ ਨਿੱਤ ਲਦਿਆ ਹੋਇਆ।”

Verse 4

देववृंदैः समाकीर्णं मुनिसिद्धसमन्वितम् । अप्सरोभिः सुरूपाभिर्गंधर्वैः किन्नरोरगैः

ਉਹ ਦੇਵ-ਗਣਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮੁਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ; ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਕਿੰਨਰਾਂ ਅਤੇ ਨਾਗਾਂ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ ਸੀ।

Verse 5

वापीकूपतडागैश्च नदीप्रस्रवणैस्तथा । आनंदकाननं पुण्यं दिव्यभावैः प्रभासते

ਕੂਆਂ, ਬਾਵੜੀਆਂ ਤੇ ਤਲਾਬਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਝਰਨਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਪੁੰਨਮਈ ਆਨੰਦਕਾਨਨ ਨਾਮਕ ਪਵਿੱਤਰ ਵਣ ਦਿਵ੍ਯ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।

Verse 6

विमानैः कोटिसंख्याभिर्हंसकुंदेंदुसन्निभैः । गीतकोलाहलैः रम्यैर्मेघध्वनिनिनादितम्

ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਜੋ ਹੰਸ, ਕੁੰਦ ਦੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਸਨ; ਸੁਹਾਵਣੇ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਕੋਲਾਹਲ ਨਾਲ ਰਮਣੀਯ ਹੋ ਕੇ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਜਿਹਾ ਨਿਨਾਦ ਕਰਦਾ ਸੀ।

Verse 7

षट्पदानां निनादेन सर्वत्र मधुरायते । चंदनैश्चूतवृक्षैश्च चंपकैः पुष्पितैर्वृतम्

ਛੱਤਪਦਾਂ (ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ) ਦੇ ਗੂੰਜਦੇ ਨਿਨਾਦ ਨਾਲ ਹਰ ਥਾਂ ਮਿਠਾਸ ਛਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਇਹ ਚੰਦਨ, ਆਮ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਅਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਚੰਪਕ ਦੇ ਵ੍ਰਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

Verse 8

नानावृक्षैः प्रभात्येवमानंदवनमुत्तमम् । नानापक्षिनिनादेन बहुकोलाहलान्वितम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਤਮ ਆਨੰਦਵਨ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਵ੍ਰਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਤ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ; ਅਤੇ ਨਾਨਾ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਨਿਨਾਦ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਬਹੁਤ ਕੋਲਾਹਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ।

Verse 9

एवमानंदनं दृष्टं मया तत्र सुशोभनम् । विमलं च सरस्तात शोभते सागरोपमम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਆਨੰਦਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਅਤੇ ਹੇ ਪ੍ਰਿਯ, ਉੱਥੇ ਇਕ ਨਿਰਮਲ ਸਰੋਵਰ ਸੀ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।

Verse 10

संपूर्णं पुण्यतोयेन पद्मसौगंधिकैः शुभैः । जलजैस्तु समाकीर्णं हंसकारंडवान्वितम्

ਉਹ ਸਰੋਵਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁੰਨ-ਜਲ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਸੁਗੰਧਿਤ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਪਦਮ-ਸੌਗੰਧਿਕ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਜਲਜ ਪੁਸ਼ਪਾਂ ਨਾਲ ਘਣਾ, ਅਤੇ ਹੰਸਾਂ ਤੇ ਕਾਰੰਡਵ ਬਤਖਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ।

Verse 11

एवमासीत्सरस्तस्य सुमध्ये काननस्य हि । देवगंधर्वसंबाधैर्मुनिवृंदैरलंकृतम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਕਾਨਨ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਰੋਵਰ ਸੀ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਸੀ।

Verse 12

किंनरोरगगंधर्वैश्चारणैश्च सुशोभते । तत्राश्चर्यं मया दृष्टं वक्तुं तात न शक्यते

ਉਹ ਕਿੰਨਰਾਂ, ਨਾਗਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੋਭਦਾ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਅਚੰਭਾ ਵੇਖਿਆ—ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਉਹ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।

Verse 13

विमानेनापि दिव्येन कलशैरुपशोभते । छत्रदंडपताकाभीराजमानेन सत्तम

ਹੇ ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਵਿਮਾਨ ਨਾਲ ਵੀ ਅਧਿਕ ਸ਼ੋਭਦਾ ਸੀ; ਕਲਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਬਣਿਆ, ਅਤੇ ਛਤਰਾਂ, ਦੰਡਾਂ ਤੇ ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰਾਜਸੀ ਤੌਰ ਤੇ ਦਮਕਦਾ ਸੀ।

Verse 14

सर्वभोगाविलेनापि गीयमानेथ किन्नरैः । गंधर्वैरप्सरोभिश्च शोभमानोथ सुव्रत

ਹੇ ਉੱਤਮ ਵਰਤ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਸਭ ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਅਤਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੀ; ਕਿੰਨਰ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਗਾਂਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਸ਼ੋਭਦਾ ਸੀ।

Verse 15

स्तूयमानो महासिद्धऋषिभिस्तत्त्ववेदिभिः । रूपेणाप्रतिमो लोके न दृष्टस्तादृशः क्वचित्

ਮਹਾਸਿੱਧ ਰਿਸ਼ੀਆਂ—ਤੱਤਵ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰਾਂ—ਵੱਲੋਂ ਸਤੁਤ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਗਤ ਵਿਚ ਅਤੁਲ ਸੀ; ਐਸਾ ਕੋਈ ਕਦੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਿਆ।

Verse 16

सर्वाभरणशोभांगो दिव्यमालाविशोभितः । महारत्नकृतामाला यस्योरसि विराजते

ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਸਨ; ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਮਹਾਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਮਹਾਨ ਮਾਲਾ ਦਮਕਦੀ ਸੀ।

Verse 17

तत्समीपे स्थिता चैका नारी दृष्टा वरानना । हेमहारैश्च मुक्तानां वलयैः कंकणैर्युता

ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ ਨਾਰੀ ਖੜੀ ਸੀ; ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਾਰਾਂ, ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਅਤੇ ਚੂੜੀਆਂ ਤੇ ਕੰਗਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਦਿੱਸੀ।

Verse 18

दिव्यवस्त्रैश्च गंधैश्च चंदनैश्चारुलेपनैः । स्तूयमानो गीयमानः पुरुषस्तत्र चागतः

ਦਿਵ੍ਯ ਵਸਤ੍ਰਾਂ, ਸੁਗੰਧਾਂ, ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਲੇਪਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਸਤੁਤ ਤੇ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਪੁਰੁਸ਼ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 19

रतिरूपा वरारोहा पीनश्रोणिपयोधरा । सर्वाभरणशोभांगी तादृशी रूपसंपदा

ਉਹ ਰਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਰਗੀ ਸੀ—ਉੱਤਮ ਤੇ ਸੁਗਠਿਤ ਨਾਰੀ; ਭਰੇ ਹੋਏ ਨਿਤੰਬ ਤੇ ਸਤਨ; ਹਰ ਗਹਿਣੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਚਮਕਦੇ—ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਸੀ ਉਸ ਦੀ ਰੂਪ-ਸੰਪਦਾ।

Verse 20

द्वावेतौ तौ मया दृष्टौ विमानेनापि चागतौ । रूपलावण्यमाधुर्यौ सर्वशोभासमाविलौ

ਮੈਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੇਖੇ; ਉਹ ਵਿਮਾਨ—ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ—ਵਿੱਚ ਵੀ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਰੂਪ, ਲਾਵਣ੍ਯ, ਮਾਧੁਰ੍ਯ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਸਭ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸਨ।

Verse 21

समुत्तीर्णौ विमानात्तावागतौ सरसोन्तिके । स्नातौ तात महात्मानौ स्त्रीपुंसौ कमलेक्षणौ

ਵਿਮਾਨ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਏ। ਹੇ ਪ੍ਰਿਯ, ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ, ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਪੁਰਖ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।

Verse 22

प्रगृह्य तौ महाशस्त्रौ दंपती तु परस्परम् । तादृशौ च शवौ तत्र पतितौ सरसस्तटे

ਉਹ ਦੰਪਤੀ ਨੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਫੜ ਕੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ, ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਡਿੱਗ ਪਈਆਂ।

Verse 23

प्रभासे ते तदा तौ तु स्त्रीपुंसौ कमलेक्षणौ । रूपेणापि महाभाग तादृशावेव तौ शवौ

ਫਿਰ ਪ੍ਰਭਾਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੋਵੇਂ—ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਪੁਰਖ—ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਓਹੋ ਜਿਹੇ ਹੀ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਦੋ ਲਾਸ਼ਾਂ।

Verse 24

देवरूपोपमस्तात यथा पुंसस्तथा शवः । यथारूपं हि तस्यापि तादृशस्तत्र दृश्यते

ਹੇ ਪ੍ਰਿਯ, ਲਾਸ਼ ਮਨੁੱਖ ਵਰਗੀ ਹੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ—ਦੇਵ-ਰੂਪ ਦੇ ਸਮਾਨ। ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਸੀ, ਓਹੋ ਜਿਹੀ ਹੀ ਛਬੀ ਉੱਥੇ ਵੀ ਦਿੱਸਦੀ ਹੈ।

Verse 25

यथारूपं तु भार्यायास्तथा शवो द्वितीयकः । स्त्रीशवस्य तु यन्मांसं शस्त्रेणोत्कृत्य सा ततः

ਉਸ ਲਾਸ਼ ਦਾ ਰੂਪ ਬਿਲਕੁਲ ਪਤਨੀ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਹ ਦੂਜਾ ਸਰੀਰ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸ ਔਰਤ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਦਾ ਮਾਸ ਕੱਟਿਆ।

Verse 26

भक्षते तस्य मांसानि रक्ताप्लुतानि तानि तु । पुरुषो भक्षते तद्वच्छवमांसं समातुरः

ਉਹ ਖੂਨ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਮਾਸ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਖਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਹੁਤ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਮਨੁੱਖ ਲਾਸ਼ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 27

क्षुधया पीड्यमानौ तौ भक्षेते पिशितं तयोः । यावत्तृप्तिं समायातौ तावन्मांसं प्रभक्षितम्

ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਫਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਮਾਸ ਖਾਧਾ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਗਏ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸਾਰਾ ਮਾਸ ਖਾਧਾ ਗਿਆ।

Verse 28

सरस्यथ जलं पीत्वा संजातौ सुखितौ पितः । कियत्कालं स्थितौ तत्र विमानेन गतौ पुनः

ਫਿਰ, ਸਰੋਵਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਸਾਥੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉੱਥੇ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਮਾਨ (ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥ) ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ।

Verse 29

अन्ये द्वे तु स्त्रियौ तात मया दृष्टे च तत्र वै । रूपसौभाग्यसंपन्ने ते स्त्रियौ चारुलक्षणे

ਪਰ ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਦੋ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਦੇਖੀਆਂ—ਸੱਚਮੁੱਚ—ਦੋਵੇਂ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ।

Verse 30

ताभ्यां प्रभक्षितं मांसं यदा तात महावने । प्रहसेते तदा ते द्वे हास्यैरट्टाट्टकैःपुनः

ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮਾਸ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਫਿਰ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਹੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕੱਢਦੇ ਹਨ।

Verse 31

भक्षते च स्वमांसानि तावेतौ परिनित्यशः । कृत्वा स्नानादिकं मांसं पश्यतो मम तत्र हि

ਅਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣਾ ਹੀ ਮਾਸ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਆਦਿ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਾਸ ਖਾਂਦੇ ਹਨ - ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹਾ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 32

अन्ये स्त्रियौ महाभाग रौद्रा कारसमन्विते । दंष्ट्राकरालवदने तत्रैवाति विभीषणे

ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ, ਉੱਥੇ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਸਨ - ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ, ਬੇੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੱਝੀਆਂ ਹੋਈਆਂ - ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ ਭਿਆਨਕ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਡਰਾਉਣੇ ਸਨ।

Verse 33

ऊचतुस्तौ तदा ते तु देहिदेहीति वै पुनः । एवं दृष्टं मया तात वसता वनसंनिधौ

ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੁਬਾਰਾ ਕਿਹਾ, 'ਦਿਓ, ਦਿਓ!' ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਦੇਖਿਆ ਸੀ।

Verse 34

नित्यमुत्कीर्य भक्ष्येते तौ द्वौ तु मांसमेव च । जायेते च सुसंपूर्णौ कायौ च शवयोः पुनः

ਦਿਨ-ਬ-ਦਿਨ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਸ ਹੀ ਪਾੜਦੇ ਅਤੇ ਖਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਫਿਰ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਰੀਰ ਦੁਬਾਰਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 35

नित्यमुत्तीर्य तावेवं ते चाप्यन्ये च वै पितः । कुर्वंति सदृशीं चेष्टां पूर्वोक्तां मम पश्यतः

ਹੇ ਪਿਤਾ! ਹਰ ਰੋਜ਼ ਜਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ—ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ—ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਣਿਤ ਹੀ ਸਮਾਨ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 36

एतदाश्चर्य संजातं दृष्टं तात मया तदा । भवता पृच्छितं तात दृष्टमाश्चर्यमेव च

ਹੇ ਪ੍ਰਿਯ ਤਾਤ! ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਇਹ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖਿਆ। ਅਤੇ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਤਾਤ—ਹਾਂ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਚਮਤਕਾਰ ਹੀ ਸੀ।

Verse 37

मया ख्यातं तवाग्रे वै सर्वसंदेहकारणम् । कथयस्व प्रसादाच्च प्रीयमाणेन चेतसा

ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਭ ਸੰਦੇਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਣ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਅਤੇ ਦਇਆਲੁ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਕਥਨ ਕਰੋ।

Verse 38

विमानेनागतो योसौ स्त्रिया सार्द्धं द्विजोत्तम । दिव्यरूपधरो यस्तु स कस्तु कमलेक्षणः

ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜ! ਜੋ ਇੱਕ ਇਸਤ੍ਰੀ ਸਮੇਤ ਦਿਵ੍ਯ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਵਾਲਾ ਕੌਣ ਹੈ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ?

Verse 39

का च नारी महाभाग महामांसं प्रभक्षति । स कश्चाप्यागतस्तात सा चैवाभ्येत्य भक्षति

ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ! ਕਿਹੜੀ ਨਾਰੀ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਮਾਸ ਭੱਖ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਅਤੇ ਹੇ ਤਾਤ, ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਆਇਆ ਹੈ—ਉਹ ਇਸਤ੍ਰੀ ਵੀ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਖਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 40

प्रहसेते तदा ते द्वे स्त्रियौ तात वदस्व नः । ऊचतुस्तौ तथा चान्ये देहिदेहीति वा पुनः

ਤਦ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਹੱਸ ਪਈਆਂ ਅਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ, “ਪਿਆਰੇ ਤਾਤ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।” ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਮੁੜ ਮੁੜ ਆਖਿਆ—“ਦੇਹਿ, ਦੇਹਿ—ਦਿਓ, ਦਿਓ!”

Verse 41

तेद्वेत्वं मे समाचक्ष्व महाभीषणके स्त्रियौ । एतन्मे संशयं तात छेत्तुमर्हसि सुव्रत

“ਉਹ ਦੋ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਾ ਦੇ। ਹੇ ਤਾਤ, ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ—ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੂਰ ਕਰ।”

Verse 42

एवमुक्त्वा महाराज विरराम स चांडजः । एवं पृष्टस्तृतीयेन विज्वलेनात्मजेन सः

ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ ਪੰਛੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਤੀਜੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਜ੍ਵਲ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਬੋਲਣ ਲੱਗਾ।

Verse 43

प्रोवाच सर्वं वृत्तांतं च्यवनस्यापि शृण्वतः

ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਾ ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ, ਜਦ ਕਿ ਚ੍ਯਵਨ ਵੀ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ।

Verse 93

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थे च्यवनचरित्रे त्रिनवतितमोऽध्यायः

ਇਉਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਵੇਨੋਪਾਖ੍ਯਾਨ, ਗੁਰੂਤੀਰਥ ਅਤੇ ਚ੍ਯਵਨ-ਚਰਿਤ੍ਰ ਸੰਬੰਧੀ ਤ੍ਰਿਨਵਤਿਤਮੋ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।