
Indra’s Purification and the Limits of Pilgrimage: Four Sinners Seek Release
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਕੁੰਜਲ ਇੰਦਰ ਦੇ ਪਤਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਦੇ ਭਾਰ ਅਤੇ ਅਹਲਿਆ ਦੇ ਅਗਮ੍ਯ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਕਾਰਨ ਇੰਦਰ ਤਿਆਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਲਈ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੇਵ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਅਰਧ-ਦੇਵਤਾ ਉਸ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਤੀਰਥਾਂ—ਵਾਰਾਣਸੀ, ਪ੍ਰਯਾਗ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਅਰਘ/ਚਾਰਘ-ਤੀਰਥ—ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਤੀਰਥ ਮਹਿਮਾਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਲਵ ਦੇਸ਼ ਪੁੰਨ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਕਥਾ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਉਦਾਹਰਨ ਵੱਲ ਮੁੜਦੀ ਹੈ। ਚਾਰ ਘੋਰ ਪਾਪੀ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆਰਾ, ਗੁਰੂ-ਹੱਤਿਆਰਾ, ਅਨੈਤਿਕ ਸੰਬੰਧ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਮਦਿਰਾਪਾਨੀ/ਗੋ-ਹੱਤਿਆਰਾ—ਅਨੇਕ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯੋਗ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੇਵਲ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸੀਮਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉੱਚੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ ਕਾਲੰਜਰ ਪਰਬਤ ਵੱਲ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Verse 1
कुंजलौवाच । ब्रह्महत्याभिभूतस्तु सहस्राक्षो यदा पुरा । गौतमस्य प्रियासंगादगम्यागमनं महत्
ਕੁੰਜਲ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਸਹਸ੍ਰਾਖ਼ (ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ) ਇੰਦਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਲ ਦਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਗੌਤਮ ਦੀ ਪ੍ਰਿਯਾ (ਅਹਲਿਆ) ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਅਗਮ੍ਯ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਣ ਦਾ ਮਹਾਨ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤਾ।
Verse 2
संजातं पातकं तस्य त्यक्तो देवैश्च ब्राह्मणैः । सहस्राक्षस्तपस्तेपे निरालंबो निराश्रयः
ਉਸ ਲਈ ਪਾਪ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ। ਤਦ ਸਹਸ੍ਰਾਖ਼ ਇੰਦਰ, ਬਿਨਾ ਆਸਰੇ ਤੇ ਬਿਨਾ ਸ਼ਰਨ ਦੇ, ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
Verse 3
तपोंते देवताः सर्वा ऋषयो यक्षकिन्नराः । देवराजस्य पूजार्थमभिषेकं प्रचक्रिरे
ਉਸ ਤਪੋਭੂਮੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ, ਰਿਸ਼ੀ, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਕਿੰਨਰ—ਦੇਵਰਾਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
Verse 4
देशं मालवकं नीत्वा देवराजं सुतोत्तम । चक्रे स्नानं महाभाग कुंभैरुदकपूरितैः
ਹੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਦੇਵਰਾਜ ਨੂੰ ਮਾਲਵ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਭਾਗ ਨੇ ਜਲ ਨਾਲ ਭਰੇ ਘੜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦਾ ਮਹਾਨ ਸਨਾਨ-ਵਿਧਾਨ ਕੀਤਾ।
Verse 5
स्नापितुं प्रथमं नीतो वाराणस्यां स्वयं ततः । प्रयागे तु सहस्राक्ष अर्घतीर्थे ततः पुनः
ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਲਈ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ; ਫਿਰ, ਹੇ ਸਹਸ੍ਰਾਖ! ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੁੜ ਅਰਘਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ।
Verse 6
पुष्करेण महात्मासौ स्नापितः स्वयमेव हि । ब्रह्मादिभिः सुरैः सर्वैर्मुनिवृंदैर्द्विजोत्तम
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ! ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਸਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ—ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁਨਿਗਣਾਂ ਦੀ ਸਾਕਸ਼ੀ ਵਿੱਚ।
Verse 7
नागैर्वृक्षैर्नागसर्पैर्गंधर्वैस्तु सकिन्नरैः । स्नापितो देवराजस्तु वेदमंत्रैः सुसंस्कृतः
ਫਿਰ ਦੇਵਰਾਜ ਨੂੰ ਨਾਗਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ਾਂ, ਨਾਗ-ਸਰਪਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਨੇ ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਰਕੇ ਵਿਧੀਵਤ ਸਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ।
Verse 8
मुनिभिः सर्वपापघ्नैस्तस्मिन्काले द्विजोत्तम । शुद्धे तस्मिन्महाभागे सहस्राक्षे महात्मनि
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ! ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ—ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਭਾਗ, ਮਹਾਤਮਾ, ਸਹਸ੍ਰਾਖ਼ (ਇੰਦਰ) ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਗਿਆ—ਇਹ ਘਟਨਾ ਹੋਈ।
Verse 9
ब्रह्महत्या गता तस्य अगम्यागमनं तथा । ब्रह्महत्या ततो नष्टा अगम्यागमनेन च
ਉਸ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਆ ਪਿਆ ਅਤੇ ਅਗਮਿਆ-ਗਮਨ (ਵਰਜਿਤ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਣ) ਦਾ ਦੋਸ਼ ਵੀ। ਫਿਰ ਉਸੇ ਅਗਮਿਆ-ਗਮਨ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ।
Verse 10
पापेन तेन घोरेण सार्द्धमिंद्रस्य भूतले । सुप्रसन्नः सहस्राक्षस्तीर्थेभ्यो हि वरं ददौ
ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਸਹਸ੍ਰਾਖ਼ (ਇੰਦਰ) ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੀਰਥਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਾਨ ਕੀਤਾ।
Verse 11
भवंतस्तीर्थराजानो भविष्यथ न संशयः । मत्प्रसादात्पवित्राश्च यस्मादहं विमोक्षितः
ਤੁਸੀਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੀਰਥਰਾਜਾ—ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚ ਰਾਜੇ—ਬਣੋਗੇ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੋਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਹੀਂ ਮੈਂ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।
Verse 12
सुघोरात्किल्बिषादत्र युष्माभिर्विमलैरहम् । एवं तेभ्यो वरं दत्वा मालवाय वरं ददौ
ਇੱਥੇ, ਹੇ ਨਿਰਮਲੋ! ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਹੀਂ ਮੈਂ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਾਲਵ ਨੂੰ ਵੀ ਵਰਦਾਨ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ।
Verse 13
यस्मात्त्वया मलं मेऽद्य विधृतं श्रमदायकम् । तस्मात्त्वमन्नपानैश्च धनधान्यैरलंकृतः
ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਮਲ—ਥਕਾਵਟ ਭਰਿਆ ਭਾਰ—ਉਠਾ ਕੇ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਅੰਨ-ਪਾਣੀ ਦੀ ਪ੍ਰਚੁਰਤਾ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਧਨ ਤੇ ਧਾਨ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਵੇ।
Verse 14
भविष्यसि न संदेहो मत्प्रसादान्न संशयः । सुदुःकालैर्विना त्वं तु भविष्यसि सुपुण्यवान्
ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਫਲੇ-ਫੂਲੇਂਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਅਣਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨਹੀਂ। ਅਤੇ ਤੂੰ ਭਿਆਨਕ ਦੁੱਖ-ਕਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਮਹਾ-ਪੁਣ੍ਯਵਾਨ ਹੋਵੇਂਗਾ।
Verse 15
एवं तस्मै वरं दत्वा देवराजः पुरंदरः । क्षेत्राणि सर्वतीर्थानि देशो मालवकस्तथा
ਇਉਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇ ਕੇ, ਦੇਵਰਾਜ ਪੁਰੰਦਰ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ-ਸਥਾਨ—ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ—ਅਤੇ ਮਾਲਵ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਪੁਣ੍ਯਤਾ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੋਣਗੇ।
Verse 16
आखंडलेन सार्द्धं ते स्वस्थानं प्रतिजग्मिरे । सूत उवाच । तदाप्रभृति चत्वारः प्रयागः पुष्करस्तथा
ਆਖੰਡਲ (ਇੰਦਰ) ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ-ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਏ। ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਚਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਮ ਹਨ—ਪ੍ਰਯਾਗ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਸ਼ਕਰ...
Verse 17
वाराणसी चार्घतीर्थं प्राप्ता राजत्वमुत्तमम्
ਵਾਰਾਣਸੀ ਨੇ ਚਾਰਘ-ਤੀਰਥ ਨਾਮਕ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਜਸੱਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
Verse 18
कुंजल उवाच । अस्ति पंचालदेशेषु विदुरो नाम क्षत्रियः । तेन मोहप्रसंगेन ब्राह्मणो निहतः पुराः
ਕੁੰਜਲ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪਾਂਚਾਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦੁਰ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਖੱਤਰੀ ਸੀ। ਮੋਹ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਕਾਰਨ, ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
Verse 19
शिखासूत्रविहीनस्तु तिलकेन विवर्जितः । भिक्षार्थमटतेसोऽपि ब्रह्मघ्नोहं समागतः
ਉਹ ਸ਼ਿਖਾ ਅਤੇ ਯਜ્ઞੋਪਵੀਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਤਿਲਕ ਤੋਂ ਵੀ ਵੰਝਿਆ ਹੋਇਆ। ਭਿੱਖ ਮੰਗਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਘਾਤੀ ਬਣ ਕੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹਾਂ—ਇਹੀ ਕਹਿਣ ਆਇਆ ਹਾਂ।
Verse 20
ब्रह्मघ्नाय सुरापाय भिक्षा चान्नं प्रदीयताम् । गृहेष्वेवं समस्तेषु भ्रमते याचते पुरा
“ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਘਾਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਅਤੇ ਮਦਿਰਾ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਭਿੱਖਾ ਤੇ ਅੰਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਸਭ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ, ਮੰਗਦਾ ਫਿਰਦਾ ਸੀ।
Verse 21
एवं सर्वेषु तीर्थेषु अटित्वैव समागतः । ब्रह्महत्या न तस्यापि प्रयाति द्विजसत्तम
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕ ਕੇ ਵੀ, ਅਤੇ ਮੁੜ ਆ ਕੇ ਵੀ, ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਵਿਜ, ਉਸ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਟਲਦਾ।
Verse 22
वृक्षच्छायां समाश्रित्यदह्यमानेन चेतसा । संस्थितो विदुरः पापो दुःखशोकसमन्वितः
ਵ੍ਰਿੱਖ ਦੀ ਛਾਂਹ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਅੰਦਰੋਂ ਸੜਦੀ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ, ਪਾਪੀ ਵਿਦੁਰ ਉੱਥੇ ਖੜਾ ਰਿਹਾ—ਦੁਖ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।
Verse 23
चंद्रशर्मा ततो विप्रो महामोहेन पीडितः । न्यवसन्मागधे देशे गुरुघातकरश्च सः
ਤਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚੰਦਰਸ਼ਰਮਾ ਮਹਾ ਮੋਹ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਇਆ; ਮਗਧ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਗੁਰੂ-ਘਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ।
Verse 24
स्वजनैर्बंधुवर्गैश्च परित्यक्तो दुरात्मवान् । स हि तत्र समायातो यत्रासौ विदुरः स्थितः
ਆਪਣਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਟੋਲੇ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਦੁਰਾਤਮਾ ਉੱਥੇ ਗਿਆ; ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਹ ਓਥੇ ਹੀ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਿੱਥੇ ਵਿਦੁਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
Verse 25
शिखासूत्रविहीनस्तु विप्रलिंगैर्विवर्जितः । तदासौ पृच्छितस्तेन विदुरेण दुरात्मना
ਚੋਟੀ ਅਤੇ ਜਨੇਊ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਤਦ ਉਸ ਦੁਰਾਤਮਾ ਵਿਦੁਰ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ।
Verse 26
भवान्को हि समायातोः दुर्भगो दग्धमानसः । विप्रलिंगविहीनस्तु कस्मात्त्वं भ्रमसे महीम्
ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ਜੋ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈਂ—ਅਭਾਗਾ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਦਗਧ ਮਨ ਵਾਲਾ? ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਉਂ ਭਟਕਦਾ ਹੈਂ?
Verse 27
विदुरेणोक्तमात्रस्तु चंद्रशर्मा द्विजाधमः । आचष्टे सर्वमेवापि यथापूर्वकृतं स्वकम्
ਵਿਦੁਰ ਦੇ ਬੋਲਦੇ ਹੀ, ਚੰਦਰਸ਼ਰਮਾ—ਦੁਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਚ—ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਦਾ ਤਿਵੇਂ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
Verse 28
पातकं च महाघोरं वसता च गुरोर्गृहे । महामोहगतेनापि क्रोधेनाकुलितेन च
ਗੁਰੂ ਦੇ ਘਰ ਵੱਸਦਿਆਂ ਵੀ, ਮਹਾ-ਘੋਰ ਪਾਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਨ ਮਹਾ ਮੋਹ ਨਾਲ ਘਿਰ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਵਿਹਲ ਹੋ ਉਠੇ।
Verse 29
गुरोर्घातः कृतः पूर्वं तेन दग्धोस्मि सांप्रतम् । चंद्रशर्मा च वृत्तांतमुक्त्वा सर्वमपृच्छत
“ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਘਾਤ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਉਸੇ ਕਰਕੇ ਅੱਜ ਮੈਂ ਸੜਦਾ—ਤੜਫਦਾ ਹਾਂ।” ਇਹ ਸਾਰਾ ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਕਹਿ ਕੇ ਚੰਦਰਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਪੁੱਛ ਲਿਆ।
Verse 30
भवान्को हि सुदुःखात्मा वृक्षच्छायां समाश्रितः । विदुरेण समासेन आत्मपापं निवेदितम्
ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਜੋ ਅਤਿ ਦੁਖੀ ਆਤਮਾ ਹੋ ਕੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਆਸਰਾ ਲੈ ਬੈਠਾ ਹੈਂ? ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਾਪ ਨਿਵੇਦਨ ਕਰ।
Verse 31
अथ कश्चिद्द्विजः प्राप्तस्तृतीयः श्रमकर्षितः । वेदशर्मेति वै नाम बहुपातकसंचयः
ਫਿਰ ਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਦਵਿਜ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜੋ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਚੂਰ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵੇਦਸ਼ਰਮਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਅਨੇਕ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਲਦਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
Verse 32
द्वाभ्यामपि सुसंपृष्टः को भवान्दुःखिताकृतिः । कस्माद्भ्रमसि वै पृथ्वीं वद भावं त्वमात्मनः
ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ: “ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਰੂਪ ਧਾਰੇ ਹੋਏ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਉਂ ਭਟਕਦਾ ਹੈਂ? ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਅਸਲ ਹਾਲਤ ਦੱਸ।”
Verse 33
वेदशर्मा ततः सर्वमात्मचेष्टितमेव च । कथयामास ताभ्यां वै ह्यगम्यागमनं कृतम्
ਤਦੋਂ ਵੇਦਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਉਹ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁਝ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਕਹਿ ਸੁਣਾਇਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਅਗਮ੍ਯ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਅਨੁਚਿਤ ਸੰਯੋਗ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
Verse 34
धिक्कृतः सर्वलोकैश्च अन्यैः स्वजनबांधवैः । तेन पापेन संलिप्तो भ्रमाम्येवं महीमिमाम्
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਗੇ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਧਿਕਕਾਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਪਾਪ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਮੈਂ ਇਉਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਟਕਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹਾਂ।
Verse 35
वंजुलो नाम वैश्योथ सुरापायी समागतः । स गोघ्नश्च विशेषेण तैश्च पृष्टो यथा पुरा
ਤਦੋਂ ਵੰਜੁਲ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਵੈਸ਼੍ਯ ਆਇਆ, ਜੋ ਮਦਿਰਾ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗੋਹੱਤਿਆਰਾ ਵੀ ਸੀ; ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
Verse 36
तेन आवेदितं सर्वं पातकं यत्पुराकृतम् । तैराकर्णितमन्यैश्च सर्वं तस्यप्रभाषितम्
ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਤਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਕਹੀ ਹਰ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੀ।
Verse 37
एवं चत्वारःपापिष्ठा एकस्थानं समागताः । कः कस्यापि न संपर्कं भोजनाच्छादनेन च
ਇਉਂ ਉਹ ਚਾਰੋਂ ਮਹਾਪਾਪੀ ਇੱਕ ਥਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਪਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸੰਗ ਨਹੀਂ ਸੀ—ਨਾ ਭੋਜਨ ਸਾਂਝਾ, ਨਾ ਹੀ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝ।
Verse 38
करोति च महाभाग वार्तां चक्रुः परस्परम् । न विशंत्यासने चैके न स्वपंत्येकसंस्तरे
ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ! ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਕੁਝ ਇਕੋ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਬੈਠਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਇਕੋ ਪਲੰਗ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਸੁੱਦੇ ਸਨ।
Verse 39
एवं दुःखसमाविष्टा नानातीर्थेषु वै गताः । तेषां तु पापका घोरा न नश्यंति च नंदन
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਉਹ ਨਾਨਾ ਤੀਰਥਾਂ ਨੂੰ ਗਏ; ਪਰ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।
Verse 40
सामर्थ्यं नास्ति तीर्थानां महापातकनाशने । विदुराद्यास्ततस्ते तु गताः कालंजरं गिरिम्
ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਪਾਤਕ ਨਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਵਿਦੁਰ ਆਦਿ ਫਿਰ ਕਾਲੰਜਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਗਏ।