Adhyaya 83

Verse 1

सुकर्मोवाच । समाहूय प्रजाः सर्वा द्वीपानां वसुधाधिपः । हर्षेण महताविष्ट इदं वचनमब्रवीत्

ਸੁਕਰਮੋ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਦੀਪਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਭ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਹರ್ಷ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਬਚਨ ਆਖਿਆ।

Verse 2

इंद्रलोकं ब्रह्मलोकं रुद्रलोकमतः परम् । वैष्णवं सर्वपापघ्नं प्राणिनां गतिदायकम्

ਇੰਦ੍ਰਲੋਕ, ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਾ ਧਾਮ ਹੈ—ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰਮ ਗਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ।

Verse 3

व्रजाम्यहं न संदेहो ह्यनया सह सत्तमाः । ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः सशूद्रा श्च प्रजा मम

ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਰਵਾਨਾ ਹੋਵਾਂਗਾ—ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ—ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਸਤਪੁਰਖੋ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਵੀ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਜਾ ਹਨ।

Verse 4

सुखेनापि सकुटुंबैः स्थातव्यं तु महीतले । पूरुरेष महाभागो भवतां पालकस्त्विह

ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵੱਸੋ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁਰੂ ਇੱਥੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੁਹਾਡਾ ਰੱਖਿਆਕ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 5

स्थापितोस्ति मया लोका राजा धीरः सदंडकः । एवमुक्तास्तु ताः सर्वाः प्रजा राजानमब्रुवन्

“ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ: ਰਾਜਾ ਧੀਰਜਵਾਨ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੈ, ਸਦਾ ਦੰਡ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।” ਇਉਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਜਾ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬੋਲੀ।

Verse 6

श्रूयते सर्ववेदेषु पुराणेषु नृपोत्तम । धर्म एवं यतो लोके न दृष्टः केन वै पुरा

ਹੇ ਨ੍ਰਿਪੋਤਮ, ਇਹ ਸਭ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਧਰਮ-ਰੂਪ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।

Verse 7

दृष्टोस्माभिरसौ धर्मो दशांगः सत्यवल्लभः । सोमवंशसमुत्पन्नो नहुषस्य महागृहे

ਅਸੀਂ ਉਸ ਧਰਮ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਹੈ—ਦਸ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਤ੍ਯ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ—ਜੋ ਸੋਮਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ, ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਗ੍ਰਿਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।

Verse 8

हस्तपादमुखैर्युक्तः सर्वाचारप्रचारकः । ज्ञानविज्ञानसंपन्नः पुण्यानां च महानिधिः

ਹੱਥਾਂ, ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਮੁਖ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਦਾਚਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਤੇ ਵਿਵੇਕ-ਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ, ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਮਹਾਨ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹੈ।

Verse 9

गुणानां हि महाराज आकरः सत्यपंडितः । कुर्वंति च महाधर्मं सत्यवंतो महौजसः

ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸਤ੍ਯਵਾਨ ਤੇ ਪੰਡਿਤ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਖਾਣ ਹਨ; ਅਤੇ ਜੋ ਸਤ੍ਯਵਾਨ ਤੇ ਮਹਾਬਲਸ਼ਾਲੀ ਹਨ, ਉਹ ਪਰਮ ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 10

तं धर्मं दृष्टवंतः स्म भवंतं कामरूपिणम् । भवंतं कामकर्तारमीदृशं सत्यवादिनम्

ਅਸੀਂ ਉਸ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਦੇਖਿਆ ਹੈ—ਅਰਥਾਤ ਤੁਹਾਨੂੰ—ਜੋ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਐਸੇ ਸਤ੍ਯਵਾਦੀ ਹੋ।

Verse 11

कर्मणा त्रिविधेनापि वयं त्यक्तुं न शक्नुमः । यत्र त्वं तत्र गच्छामः सुसुखं पुण्यमेव च

ਕਰਮ ਦੇ ਤ੍ਰਿਵਿਧ ਉਪਾਯਾਂ ਨਾਲ ਭੀ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਿਆਗ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਓਥੇ ਅਸੀਂ ਭੀ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ—ਵੱਡਾ ਸੁਖ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਪੁੰਨ ਲੈ ਕੇ।

Verse 12

नरकेपि भवान्यत्र वयं तत्र न संशयः । किं दारैर्धनभोगैश्च किं जीवैर्जीवितेन च

ਭਾਵੇਂ ਨਰਕ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨ ਹੋਵੇ—ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਹੋ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਓਥੇ ਹੀ ਹੋਵਾਂਗੇ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭਰ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਪਤਨੀ, ਧਨ ਤੇ ਭੋਗਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਦਾ ਕੀ, ਅਥਵਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਹੀ ਕੀ ਮੋਲ?

Verse 13

त्वां विनासुमहाराज तेन नास्त्यत्र कारणम् । त्वयैव सह राजेंद्र वयं यास्याम नान्यथा

ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਇਸ ਕਾਰਜ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਣ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਰਾਜਿੰਦਰ, ਅਸੀਂ ਕੇਵਲ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਵਾਂਗੇ—ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ।

Verse 14

एवं श्रुत्वा वचस्तासां प्रजानां पृथिवीपतिः । हर्षेण महताविष्टः प्रजावाक्यमुवाच ह

ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਜਾਜਨਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਪਤੀ ਰਾਜਾ ਮਹਾਨ ਹर्ष ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਲਈ ਬੋਲਿਆ।

Verse 15

आगच्छंतु मया सार्द्धं सर्वे लोकाः सुपुण्यकाः । नृपो रथं समारुह्य तया वै कामकन्यया

“ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਜੋ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆਓ।” ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਰਾਜਾ ਉਸ ਕਾਮ-ਕਨਿਆ ਸਮੇਤ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠਾ।

Verse 16

रथेन हंसवर्णेन चंद्रबिंबानुकारिणा । चामरैर्व्यजनैश्चापि वीज्यमानो गतव्यथः

ਹੰਸ-ਵਰਨ ਰਥ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਚੰਦਰ-ਮੰਡਲ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਵਾਰ ਹੋਇਆ। ਚੌਰੀਆਂ ਤੇ ਪੱਖਿਆਂ ਨਾਲ ਝੱਲਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਸਭ ਪੀੜਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।

Verse 17

केतुना तेन पुण्येन शुभ्रेणापि महीयसा । शोभमानो यथा देवो देवराजः पुरंदरः

ਉਸ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁੰਨ-ਕੇਤੁ ਨਾਲ ਉਹ ਐਸਾ ਚਮਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰ (ਪੁਰੰਦਰ) ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 18

ऋषिभिः स्तूयमानस्तु बंदिभिश्चारणैस्तथा । प्रजाभिः स्तूयमानश्च ययातिर्नहुषात्मजः

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤੁਤ ਹੋਂਦਿਆਂ, ਅਤੇ ਬੰਦੀਆਂ ਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਵੱਲੋਂ ਭੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ—ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯਯਾਤੀ (ਉੱਥੇ) ਖੜਾ ਸੀ।

Verse 19

प्रजाः सर्वास्ततो यानैः समायाता नरेश्वरम् । गजैरश्वै रथैश्चान्यैः प्रस्थिताश्च दिवं प्रति

ਫਿਰ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਜਾ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਯਾਨਾਂ ਨਾਲ ਨਰੇਸ਼ਵਰ ਕੋਲ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ; ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਵਾਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰ ਗਈ।

Verse 20

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चान्ये पृथग्जनाः । सर्वे च वैष्णवा लोका विष्णुध्यानपरायणाः

ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਸ਼ੂਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕ—ਸਾਰੇ ਹੀ ਵੈਸ਼ਣਵ ਸਨ, ਵਿਸ਼ਨੁ-ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ।

Verse 21

तेषां तु केतवः शुक्ला हेमदंडैरलंकृताः । शंखचक्रांकिताः सर्वे सदंडाः सपताकिनः

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਵਜ ਚਿੱਟੇ ਸਨ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਡੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ; ਸਭ ਉੱਤੇ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਚਕ੍ਰ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਡੰਡਿਆਂ ਸਮੇਤ ਅਤੇ ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।

Verse 22

प्रजावृंदेषु भासंते पताका मारुतेरिताः । दिव्यमालाधरास्सर्वे शोभितास्तुलसीदलैः

ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚ ਹਵਾ ਨਾਲ ਲਹਿਰਾਉਂਦੇ ਝੰਡੇ ਚਮਕ ਉਠੇ; ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਭ ਜਣੇ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸਨ।

Verse 23

दिव्यचंदनदिग्धांगा दिव्यगंधानुलेपनाः । दिव्यवस्त्रकृता शोभा दिव्याभरणभूषिताः

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਦਿਵ੍ਯ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਿਪੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਗੰਧਾਂ ਦੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਮਹਿਕ ਰਹੇ ਸਨ; ਦਿਵ੍ਯ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾਈ, ਅਤੇ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਭੂਸ਼ਿਤ ਸਨ।

Verse 24

सर्वे लोकाः सुरूपास्ते राजानमुपजग्मिरे । प्रजाशतसहस्राणि लक्षकोटिशतानि च

ਉਹ ਸਭ ਲੋਕ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਆ ਪਹੁੰਚੇ; ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਲੱਖਾਂ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਲੱਖਾਂ ਅਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀਆਂ ਭੀ ਭੀੜਾਂ ਸਨ।

Verse 25

अर्वखर्वसहस्राणि ते जनाः प्रतिजग्मिरे । ते तु राज्ञा समं सर्वे वैष्णवाः पुण्यकारिणः

ਉਹ ਲੋਕ ਅਣਗਿਣਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਚਲੇ—ਵੈਸ਼ਨਵ ਭਗਤ, ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।

Verse 26

विष्णुध्यानपराः सर्वे जपदानपरायणाः । सुकर्मोवाच । एवं ते प्रस्थिताः सर्वे हर्षेण महतान्विताः

ਸਭ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸਨ, ਜਪ ਅਤੇ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਾਇਣ ਸਨ। ਸੁਕਰਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਭ ਮਹਾਨ ਹರ್ಷ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ।

Verse 27

पूरुं पुत्रं महाराज स्वराज्ये परिषिच्य तम् । ऐंद्रं लोकं जगामाथ ययातिः पृथिवीपतिः

ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਪੂਰੂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਵਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅਭਿਸੇਕ ਕਰ ਕੇ, ਧਰਤੀਪਤੀ ਯਯਾਤੀ ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।

Verse 28

तेजसा तस्य पुण्येन धर्मेण तपसा तदा । ते जनाः प्रस्थिताः सर्वे वैष्णवं लोकमुत्तमम्

ਤਦ ਉਸ ਦੀ ਧਰਮ ਅਤੇ ਤਪ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਪੁੰਨ-ਜੋਤਿ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਪਰਮ ਵੈਸ਼ਣਵ ਲੋਕ ਵੱਲ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰ ਗਏ।

Verse 29

ततो देवाः सगंधर्वाः किन्नराश्चारणास्तथा । सहिता देवराजेन आगताः संमुखं तदा

ਫਿਰ ਦੇਵਤਾ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਕਿੰਨਰ ਅਤੇ ਚਾਰਣ ਵੀ—ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ—ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ।

Verse 30

तस्यैवापि नृपेंद्रस्य पूजयंतो नृपोत्तम । इंद्र उवाच । स्वागतं ते महाराज मम गेहं समाविश

ਉਸ ਨ੍ਰਿਪੇਂਦ੍ਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪੋਤਮ! ਤਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਸੁਆਗਤ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ; ਮੇਰੇ ਗ੍ਰਿਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੋ।”

Verse 31

अत्र भोगान्प्रभुंक्ष्व त्वं दिव्यान्कामान्मनोऽनुगान् । राजोवाच । सहस्राक्ष महाप्राज्ञ तव पादांबुजद्वयम्

“ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਨਿਸ਼ੰਕ ਹੋ ਕੇ ਦਿਵ੍ਯ ਭੋਗ ਭੋਗ, ਮਨ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ।” ਰਾਜਾ ਬੋਲਾ: “ਹੇ ਸਹਸ੍ਰਾਖ, ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ्ञ! ਤੇਰੇ ਚਰਨ-ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ…”

Verse 32

नमस्करोम्यहं देव ब्रह्मलोकं व्रजाम्यहम् । देवैः संस्तूयमानश्च ब्रह्मलोकं जगाम ह

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤੁਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰ ਗਿਆ।

Verse 33

पद्मयोनिर्महातेजाः सार्धं मुनिवरैस्तदा । आतिथ्यं च चकारास्य पाद्यार्घादि सुविष्टरैः

ਤਦੋਂ ਕਮਲ-ਜਨਮ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮੁਨਿਵਰਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਦਾ ਅਤਿਥਿ-ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ—ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਅਰਘ੍ਯ ਆਦਿ ਉੱਤਮ ਰੀਤ ਨਾਲ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੇ।

Verse 34

उवाच विष्णुलोकं हि प्रयाहि त्वं स्वकर्मणा । एवमाभाषिते धात्रा जगाम शिवमंदिरम्

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੁਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਓ।” ਧਾਤਾ (ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ) ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਸ਼ਿਵ-ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਗਿਆ।

Verse 35

चक्रे आतिथ्यपूजां च उमया सह शंकरः । तस्यै वापि नृपेंद्रस्य राजानमिदमब्रवीत्

ਉਮਾ ਸਮੇਤ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਅਤਿਥਿ-ਪੂਜਾ ਦੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ। ਫਿਰ ਉਸ ਨ੍ਰਿਪੇਂਦ੍ਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 36

कृष्णभक्तोसि राजेंद्र ममापि सुप्रियो भवान् । ततो ययाते राजेंद्र वस त्वं मम मंदिरम्

ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ, ਤੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈਂ ਅਤੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਅਤਿ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸ।

Verse 37

सर्वान्भोगान्प्रभुंक्ष्व त्वं दुःखप्राप्यान्हि मानुषैः । अंतरं नास्ति राजेंद्र मम विष्णोर्न संशयः

ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਭੋਗ ਭੋਗ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਕੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ, ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਭੇਦ ਨਹੀਂ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭਰ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 38

योसौ विष्णुस्वरूपेण स वै रुद्रो न संशयः । यो रुद्रो विद्यते राजन्स च विष्णुः सनातनः

ਜੋ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੈ, ਉਹੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਰੁਦ੍ਰ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਅਤੇ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਨਾਤਨ ਵਿਸ਼ਣੂ ਹੈ।

Verse 39

उभयोरंतरं नास्ति तस्माच्चैव वदाम्यहम् । विष्णुभक्तस्यपुण्यस्यस्थानमेवददाम्यहम्

ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਵਿਸ਼ਣੂ-ਭਕਤ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਸਥਾਨ ਮੈਂ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਮ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 40

तस्मादत्र महाराज स्थातव्यं हि त्वयानघ । एवमुक्तः शिवेनापि ययातिर्हरिवल्लभः

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ, ਤੈਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਇੱਥੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਵ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਹਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਿਯ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਉਹ ਆਦੇਸ਼ ਮੰਨ ਲਿਆ।

Verse 41

भक्त्या प्रणम्य देवेशं शंकरं नतकंधरः । एतत्सर्वं महादेव त्वयोक्तमिह सांप्रतम्

ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ (ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ): ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇਸ ਵੇਲੇ ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 42

युवयोरंतरं नास्ति एका मूर्तिर्द्विधाभवत् । वैष्णवं गंतुमिच्छामि पादौ तव नमाम्यहम्

ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਭੇਦ ਨਹੀਂ; ਇਕ ਹੀ ਦਿਵ੍ਯ ਮੂਰਤੀ ਦੋ ਰੂਪ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਵੈਸ਼ਣਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ—ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 43

एवमस्तु महाराज गच्छ लोकं तु वैष्णवम् । समादिष्टः शिवेनापि प्रतस्थे वसुधाधिपः

ਇਉਂ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ; ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਵੈਸ਼ਣਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾ। ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਭੀ ਆਦੇਸ਼ ਪਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰ ਗਿਆ।

Verse 44

पृथ्वीशस्तैर्महापुण्यैर्वैष्णवैर्विष्णुवल्लभैः । नृत्यमानैस्ततस्तैस्तु पुरतस्तस्य भूपतेः

ਉਸ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਰਾਜੇ ਦੇ ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਮਹਾਪੁਣੀਤ ਵੈਸ਼ਣਵ—ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਪ੍ਰਿਯ—ਕਦੇ ਇੱਥੇ ਕਦੇ ਓੱਥੇ ਨੱਚਦੇ ਹੋਏ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ।

Verse 45

शंखशब्दैः सुपापघ्नैः सिंहनादैः सुपुष्कलैः । जगाम निःस्वनै राजा पूज्यमानः सुचारणैः

ਸ਼ੰਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਭ, ਪਾਪ-ਨਾਸਕ ਨਾਦਾਂ ਅਤੇ ਘਣੇ ਗੂੰਜਦੇ ਸਿੰਘਨਾਦਾਂ ਵਿਚ, ਨਿਃਸਵਨ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ; ਉੱਚੇ ਚਾਰਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।

Verse 46

सुस्वरैर्गीयमानस्तु पाठकैः शास्त्रकोविदैः । गायंति पुरतस्तस्य गंधर्वा गीततत्पराः

ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਪਾਠਕ ਮਿੱਠੇ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ; ਅਤੇ ਗੀਤ-ਪਰਾਇਣ ਗੰਧਰਵ ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਗਾਉਂਦੇ ਸਨ।

Verse 47

ऋषिभिः स्तूयमानश्च देववृंदैः समन्वितैः । अप्सरोभिः सुरूपाभिः सेव्यमानः स नाहुषिः

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤੁਤਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਦੇਵ-ਵ੍ਰਿੰਦਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਉਹ ਨਹੁਸ਼ ਸੁੰਦਰ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ।

Verse 48

गंधर्वैः किन्नरैः सिद्धैश्चारणैः पुण्यमंगलैः । साध्यैर्विद्याधरै राजा मरुद्भिर्वसुभिस्तथा

ਗੰਧਰਵਾਂ, ਕਿੰਨਰਾਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਪੁੰਨਮਈ ਮੰਗਲਮਈ ਚਾਰਣਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਸਾਧਿਆਂ, ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ, ਮਰੁਤਾਂ ਤੇ ਵਸੂਆਂ ਸਮੇਤ ਰਾਜਾ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਸੀ।

Verse 49

रुद्रैश्चादित्यवर्गैश्च लोकपालैर्दिगीश्वरैः । स्तूयमानो महाराजस्त्रैलोक्येन समंततः

ਰੁਦ੍ਰਾਂ, ਆਦਿਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ, ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚੌਫੇਰੇ ਸਤੁਤਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮਹਾਰਾਜ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।

Verse 50

ददृशे वैष्णवं लोकमनौपम्यमनामयम् । विमानैः कांचनै राजन्सर्वशोभासमाविलैः

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਨੇ ਵੈਸ਼ਣਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਅਦੁੱਤੀ ਅਤੇ ਸਭ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ—ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ, ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ।

Verse 51

हंसकुंदेंदुधवलैर्विमानैरुपशोभितैः । प्रासादैः शतभौमैश्च मेरुमंदरसंनिभैः

ਉਹ ਹੰਸ, ਕੁੰਦ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਧਵਲ ਵਿਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੌ-ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਂ ਨਾਲ ਵੀ, ਜੋ ਮੇਰੂ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਪਰਬਤਾਂ ਸਮਾਨ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।

Verse 52

शिखरैरुल्लिखद्भिश्च स्वर्व्योमहाटकान्वितैः । जाज्वल्यमानैः कलशैः शोभते सुपुरोत्तमम्

ਉਹ ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਨਗਰੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ—ਉਸ ਦੇ ਉੱਚੇ ਸ਼ਿਖਰ ਜਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਂਦੇ ਹੋਣ; ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਵਰਨ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਦਹਕਦੇ ਕਲਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮੰਡਿਤ।

Verse 53

तारागणैर्यथाकाशं तेजः श्रिया प्रकाशते । प्रज्वलत्तेजोज्वालाभिर्लोचनैरिव लोकते

ਜਿਵੇਂ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਆਪਣੀ ਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ (ਧਾਮ) ਵੀ ਦਿੱਖਦਾ ਹੈ—ਮਾਨੋ ਤੇਜ ਦੀਆਂ ਜਵਾਲਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਨਿਹਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।

Verse 54

नानारत्नैर्हरेर्लोकः प्रहसद्दशनैरिव । समाह्वयति तान्पुण्यान्वैष्णवान्विष्णुवल्लभान्

ਨਾਨਾ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹਰਿ ਦਾ ਲੋਕ, ਚਮਕਦੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਂਗ, ਉਹਨਾਂ ਪੁਣ੍ਯਵਾਨ ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ—ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੇ ਪ੍ਰਿਯ ਭਕਤਾਂ—ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਸੱਦਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।

Verse 55

ध्वज व्याजेन राजेंद्र चलिताग्रैः सुपल्लवैः । श्वसनांदोलितैस्तैश्च ध्वजाग्रैश्च मनोहरैः

ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ! ਧ੍ਵਜਾਂ ਦੇ ਬਹਾਨੇ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਕੋਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਅਗਲੇ ਸਿਰੇ—ਹਵਾ ਨਾਲ ਝੂਲਦੇ ਤੇ ਡੋਲਦੇ—ਮਨੋਹਰ ਧ੍ਵਜ-ਸ਼ਿਖਰਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਸਨ।

Verse 56

हेमदंडैश्च घंटाभिः सर्वत्रसमलंकृतम् । सूर्यतेजः प्रकाशैश्च गोपुराट्टालकैस्ततः

ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਸੁਵਰਨ ਦੰਡਾਂ ਅਤੇ ਘੰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ; ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਗੋਪੁਰਾਂ ਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਅਟਾਲਿਕਾਂ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਤੇਜ ਵਰਗੀ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।

Verse 57

गवाक्षैर्जालमालैश्च वातायनमनोहरैः । प्रतोलीनां प्रकाशैश्च प्राकारैर्हेमरूपकैः

ਜਾਲੀਦਾਰ ਗਵਾਖਾਂ ਤੇ ਜਾਲ-ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਮਨੋਹਰ ਵਾਤਾਯਨਾਂ ਸਮੇਤ; ਪ੍ਰਤੋਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸੋਨੇ-ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸਥਾਨ ਦਿਵ੍ਯ ਦਿਸਦਾ ਸੀ।

Verse 58

तोरणैः सुपताकाभिर्नानाशब्दैः सुमंगलैः । कलशाग्रैश्चक्रबिंबै रविबिंबसमप्रभैः

ਤੋਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਪ੍ਰਤੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਨਾਲ; ਅਨੇਕ ਸੁਮੰਗਲ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ; ਅਤੇ ਕਲਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਖਰਾਂ ਤੇ ਚੱਕਰ-ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਸੂਰਜ-ਮੰਡਲ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਸਨ।

Verse 59

सुभोगैः शतकक्षैश्च निर्जलांबुदसन्निभैः । दंडच्छत्रसमाकीर्णैः कलशैरुपशोभितैः

ਉੱਤਮ ਸੁਖ-ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਕੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਲ-ਰਹਿਤ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗਾ; ਦੰਡਾਂ ਤੇ ਛਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਕਲਸ਼-ਸ਼ਿਰੋਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁੰਦਰ ਬਣਿਆ।

Verse 60

प्रावृट्कालांबुदाकारैर्मदिरैरुपशोभितैः । कलशैः शोभमानैस्तैरृक्षैर्द्यौरिव भूतलम्

ਉਹ ਚਮਕਦੇ ਕਲਸ਼, ਜੋ ਵਰਖਾ-ਰੁੱਤ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਉਭਰੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮਦਿਰਾ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਐਸੇ ਲੱਗੀ ਜਿਵੇਂ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਆਕਾਸ਼।

Verse 61

दंडजालपताकाभिरृक्षजालसमप्रभैः । तादृशैः स्फाटिकाकारैः कांतिशंखेंदुसन्निभैः

ਦੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਅਤੇ ਲਹਿਰਾਉਂਦੀਆਂ ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਰੱਖਦੀਆਂ ਸਨ; ਅਤੇ ਐਸੀਆਂ ਸਫਾਟਿਕ-ਸਰੂਪ ਆਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਕਾਂਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਦਿਪਦਿਪਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ।

Verse 62

हेमप्रासादसंबाधैर्नानाधातुमयैस्ततः । विमानैरर्बुदसंख्यैः शतकोटिसहस्रकैः

ਉਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਸੁਵਰਨ ਪ੍ਰਾਸਾਦ ਘਣੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਅਤੇ ਅਰਬੁਦ ਗਿਣਤੀ ਦੇ, ਸੈਂਕੜੇ-ਕਰੋੜਾਂ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਮਾਨ ਵੀ ਓਥੇ ਵਿਛੇ ਹੋਏ ਸਨ।

Verse 63

सर्वभोगयुतैश्चैव शोभते हरिपत्तनम् । यैः समाराधितो देवः शंखचक्रगदाधरः

ਹਰੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਨਗਰ ਸਭ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੰਖ-ਚਕ੍ਰ-ਗਦਾ ਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧਿ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

Verse 64

ते प्रसादात्तस्य तेषु निवसंति गृहेषु च । सर्वपुण्येषु दिव्येषु भोगाढ्येषु च मानवाः

ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਭ ਪੁੰਨਮਈ, ਦਿਵ੍ਯ ਤੇ ਭੋਗ-ਸਮ੍ਰਿੱਧਿ ਵਾਲੇ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

Verse 65

वैष्णवाः पुण्यकर्माणो निर्धूताशेषकल्मषाः । एवंविधैर्गृहैः पुण्यैः शोभितं विष्णुमंदिरम्

ਵੈਸ਼ਣਵ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਭ ਪਾਪ-ਮਲ ਧੁਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰਿਹਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦਾ ਮੰਦਰ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 66

नानावृक्षैः समाकीर्णं वनैश्चंदनशोभितैः । सर्वकामफलै राजन्सर्वत्र समलंकृतम्

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਸਥਾਨ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਵ੍ਰਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ; ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਵਨਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਸਭ ਕਾਮਨਾ-ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਹੈ।

Verse 67

वापीकुंडतडागैश्च सारसैरुपशोभितैः । हंसकारंडवाकीर्णैः कल्हारैरुपशोभितैः

ਉਹ ਥਾਂ ਵਾਪੀਆਂ, ਕੁੰਡਾਂ ਤੇ ਤਲਾਬਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਸੁੰਦਰ ਸਰੋਵਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਖਰੀ ਹੋਈ। ਹੰਸਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੰਡਵ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਅਤੇ ਖਿੜੇ ਕਲ੍ਹਾਰ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ।

Verse 68

शतपत्रैर्महापद्मैः पद्मोत्पलविराजितैः । कनकोत्पलवर्णैश्च सरोभिश्च विराजते

ਉਹ ਸੌ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮਹਾਪਦਮਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਕਮਲ ਤੇ ਉਤਪਲ ਦੇ ਖਿੜੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤ। ਅਤੇ ਕਨਕ-ਵਰਣ ਕਮਲਾਂ ਜਿਹੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਨਾਲ ਦਮਕਦੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਰਾਜਦਾ ਹੈ।

Verse 69

वैकुंठं सर्वशोभाढ्यं देवोद्यानैरलंकृतम् । दिव्यशोभासमाकीर्णं वैष्णवैरुपशोभितम्

ਵੈਕੁੰਠ, ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਦਿਵ੍ਯ ਉਦਿਆਨਾਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਅਲੌਕਿਕ ਕਾਂਤੀ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਣ ਹੈ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ।

Verse 70

वैकुंठं ददृशे राजा मोक्षस्थानमनुत्तमम् । देववृंदैः समाकीर्णं ययातिर्नहुषात्मजः

ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਵੈਕੁੰਠ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਮੋਖਸ਼ ਦਾ ਅਨੁੱਤਮ ਧਾਮ—ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

Verse 71

प्रविवेश पुरं रम्यं सर्वदाहविवर्जितम् । ददृशे सर्वक्लेशघ्नं नारायणमनामयम्

ਉਹ ਉਸ ਰਮਣੀਕ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਾਹ-ਪੀੜਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ। ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਨਾਰਾਯਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਨਿਰਾਮਯ—ਜੋ ਸਭ ਦੁੱਖ ਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 72

विमानैरुपशोभंतं सर्वाभरणशालिनम् । पीतवासं जगन्नाथं श्रीवत्सांकं महाद्युतिम्

ਦਿਵ੍ਯ ਵਿਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਸਭ ਅਭਰਣਾਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ; ਪੀਤ ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰਣ ਕਰੇ ਜਗੰਨਾਥ, ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ, ਮਹਾ ਤੇਜਸਵੀ।

Verse 73

वैनतेयसमारूढं श्रियायुक्तं परात्परम् । सर्वेषां देवलोकानां यो गतिः परमेश्वरः

ਵੈਨਤੇਯ (ਗਰੁੜ) ਉੱਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ, ਸ਼੍ਰੀ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਪਰਾਤਪਰ; ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਦੇਵਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ ਸਭ ਲਈ ਪਰਮ ਗਤੀ ਤੇ ਆਸਰਾ ਹੈ।

Verse 74

परमानंदरूपेण कैवल्येन विराजते । सेव्यमानं महालोकैःसुपुण्यैर्वैष्णवैर्हरिम्

ਪਰਮ ਆਨੰਦ-ਸਰੂਪ ਹੋ ਕੇ, ਕੈਵਲ੍ਯ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹੈ; ਹਰੀ ਨੂੰ ਮਹਾਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਪੁਣ੍ਯ, ਮਹਾਤਮਾ ਵੈਸ਼ਣਵ ਭਗਤ ਸੇਵਦੇ ਹਨ।

Verse 75

देववृंदैः समाकीर्णं गंधर्वगणसेवितम् । अप्सरोभिर्महात्मानं दुःखक्लेशापहं हरिम्

ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਵ੍ਰਿੰਦ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਗੰਧਰਵ ਗਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ; ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਹਰੀ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਹਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 76

नारायणं ननामाथ स्वपत्न्या सह भूपतिः । प्रणेमुर्मानवाः सर्वे वैष्णवा मधुसूदनम्

ਤਦ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਸਭ ਮਨੁੱਖ—ਵੈਸ਼ਣਵ ਭਗਤ—ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਸਾਸ਼ਟਾਂਗ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 77

गता ये वैष्णवाः सर्वे सह राज्ञा महामते । पादांबुजद्वयं तस्य नेमुर्भक्त्या महामते

ਤਦ ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੈਸ਼ਣਵ, ਰਾਜੇ ਸਮੇਤ, ਹੇ ਮਹਾਮਤੇ, ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ-ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਯੁਗਲ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਹੇ ਮਹਾਮਤੇ।

Verse 78

प्रणमंतं महात्मानं राजानं दीप्ततेजसम् । तमुवाच हृषीकेशस्तुष्टोऽहं तव सुव्रत

ਜਦੋਂ ਮਹਾਤਮਾ ਤੇਜਸਵੀ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ।”

Verse 79

वरं वरय राजेंद्र यत्ते मनसि वर्तते । तत्ते ददाम्यसंदेहं मद्भक्तोसि महामते

ਹੇ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸਿਰੋਮਣੀ, ਵਰ ਮੰਗ—ਜੋ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹੈਂ, ਹੇ ਮਹਾਮਤੇ।

Verse 80

राजोवाच । यदि त्वं देवदेवेश तुष्टोसि मधुसूदन । दासत्वं देहि सततमात्मनश्च जगत्पते

ਰਾਜਾ ਬੋਲਿਆ: “ਜੇ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵੇਸ਼, ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ-ਦਾਸਤਾ ਬਖ਼ਸ਼ੋ, ਹੇ ਜਗਤਪਤੇ।”

Verse 81

विष्णुरुवाच । एवमस्तु महाभाग मम भक्तो न संशयः । लोके मम महाराज स्थातव्यमनया सह

ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ। ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹੈਂ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਸੇਂਗਾ।”

Verse 82

एवमुक्तो महाराजो ययातिः पृथिवीपतिः । प्रसादात्तस्य देवस्य विष्णुलोकं प्रसाधितम्

ਇਉਂ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮਹਾਰਾਜ ਯਯਾਤੀ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਪਤੀ, ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

Verse 83

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने पितृतीर्थवर्णने ययातिचरित्रे ययातेः स्वर्गारोहणं नाम त्र्यशीतितमोऽध्यायः

ਇਉਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿਖੰਡ ਵਿੱਚ—ਵੇਨੋਪਾਖਿਆਨ, ਪਿਤ੍ਰਤੀਰਥ ਦੇ ਵਰਣਨ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ ਦੇ ਚਰਿਤ੍ਰ ਅੰਦਰ—“ਯਯਾਤੀ ਦਾ ਸਵਰਗਾਰੋਹਣ” ਨਾਮ ਅੱਸੀ-ਤੀਜਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।