Adhyaya 80

Verse 1

पिप्पल उवाच । कामकन्यां यदा राजा उपयेमे द्विजोत्तम । किं चक्राते तदा ते द्वे पूर्वभार्ये सुपुण्यके

ਪਿੱਪਲ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ! ਜਦੋਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਾਮਕਨਿਆ ਨਾਲ ਵਿਵਾਹ ਕੀਤਾ, ਤਦ ਉਹ ਦੋ ਪੂਰਵ ਪਤਨੀਆਂ—ਅਤਿ ਪੁਣ੍ਯਵਤੀ—ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੀ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ?

Verse 2

देवयानी महाभागा शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी । तयोश्चरित्रं तत्सर्वं कथयस्व ममाग्रतः

ਦੇਵਯਾਨੀ ਮਹਾਭਾਗਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਵਾਰ্ষਪਰਵਣੀ—ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਚਰਿਤ੍ਰ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਥਨ ਕਰ।

Verse 3

सुकर्मोवाच । यदानीता कामकन्या स्वगृहं तेन भूभुजा । अत्यर्थं स्पर्धते सा तु देवयानी मनस्विनी

ਸੁਕਰਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਉਸ ਭੂਪਤੀ ਨੇ ਕਾਮਕਨਿਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਿਹ ਲਿਆਇਆ, ਤਦ ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਅਤਿਅਧਿਕ ਈਰਖਾ ਨਾਲ ਭਰ ਉਠੀ।

Verse 4

तस्यार्थे तु सुतौ शप्तौ क्रोधेनाकुलितात्मना । शर्मिष्ठां च समाहूय शब्दं चक्रे यशस्विनी

ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਵਿਹਲ ਹੋਏ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ, ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੀਤੀ।

Verse 5

रूपेण तेजसा दानैः सत्यपुण्यव्रतैस्तथा । शर्मिष्ठा देवयानी च स्पर्धेते स्म तया सह

ਰੂਪ, ਤੇਜ, ਦਾਨ-ਧਰਮ, ਅਤੇ ਸਤ੍ਯ ਤੇ ਪੁਣ੍ਯ ਦੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ—ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਉਸ ਨਾਲ ਸਦਾ ਹੀ ਸਪರ್ಧਾ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ।

Verse 6

दुष्टभावं तयोश्चापि साऽज्ञासीत्कामजा तदा । राज्ञे सर्वं तया विप्र कथितं तत्क्षणादिह

ਤਦੋਂ ਕਾਮਜਾ ਨੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਦੁਸ਼ਟ ਨੀਅਤ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਇੱਥੇ ਸਾਰਾ ਵਰਤਾਂਤ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਹਿ ਸੁਣਾਇਆ।

Verse 7

अथ क्रुद्धो महाराजः समाहूयाब्रवीद्यदुम् । शर्मिष्ठा वध्यतां गत्वा शुक्रपुत्री तथा पुनः

ਫਿਰ ਮਹਾਰਾਜ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਯਦੂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਕਿਹਾ: “ਜਾ—ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ; ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਿਰ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੀ।”

Verse 8

सुप्रियं कुरु मे वत्स यदि श्रेयो हि मन्यसे । एवमाकर्ण्य तत्तस्य पितुर्वाक्यं यदुस्तदा

“ਮੇਰਾ ਮਨ ਪਸੰਦ ਕਰ, ਪੁੱਤਰ, ਜੇ ਤੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਲਈ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੰਨਦਾ ਹੈਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਯਦੂ ਨੇ ਤਦੋਂ (ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ/ਕਰਵਾਈ ਕੀਤੀ)।

Verse 9

प्रत्युवाच नृपेंद्रं तं पितरं प्रति मानद । नाहं तु घातये तात मातरौ दोषवर्जिते

ਮਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਯਦੂ ਨੇ ਉਸ ਨ੍ਰਿਪੇੰਦਰ ਨੂੰ—ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ—ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: “ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਰਵਾਂਗਾ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਦੋਸ਼ ਰਹਿਤ ਹਨ।”

Verse 10

मातृघाते महादोषः कथितो वेदपंडितैः । तस्माद्घातं महाराज एतयोर्न करोम्यहम्

ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਪੰਡਿਤਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਤਾ ਦਾ ਘਾਤ ਮਹਾਂ ਪਾਪ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਵਧ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 11

दोषाणां तु सहस्रेण माता लिप्ता यदा भवेत् । भगिनी च महाराज दुहिता च तथा पुनः

ਪਰ ਜਦ ਮਾਤਾ ਹਜ਼ਾਰ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤਦ ਭੈਣ ਅਤੇ ਫਿਰ ਧੀ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਸ਼ਿਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 12

पुत्रैर्वा भ्रातृभिश्चैव नैव वध्या भवेत्कदा । एवं ज्ञात्वा महाराज मातरौ नैव घातये

ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਵਧਯਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਦੋਵੇਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਮਾਰੋ।

Verse 13

यदोर्वाक्यं तदा श्रुत्वा राजा क्रुद्धो बभूव ह । शशाप तं सुतं पश्चाद्ययातिः पृथिवीपतिः

ਉਸ ਵੇਲੇ ਯਦੂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਧਰਤੀਪਤੀ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।

Verse 14

यस्मादाज्ञाहता त्वद्य त्वया पापि समोपि हि । मातुरंशं भजस्व त्वं मच्छापकलुषीकृतः

ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਤੂੰ ਦੰਡਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈਂ—ਹੇ ਪਾਪੀ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸਮਾਨ ਹੀ ਸਹੀ—ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਭੋਗ; ਮੇਰੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਤੂੰ ਕਲੁਸ਼ਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ।

Verse 15

एवमुक्त्वा यदुं पुत्रं ययातिः पृथिवीपतिः । पुत्रं शप्त्वा महाराजस्तया सार्द्धं महायशाः

ਇਉਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਯਦੂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਧਰਤੀਪਤੀ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਾਯਸ਼ੀ ਮਹਾਰਾਜ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।

Verse 16

रमते सुखभोगेन विष्णोर्ध्यानेन तत्परः । अश्रुबिंदुमतीसा च तेन सार्द्धं सुलोचना

ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਅਤੇ ਉਸੇ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਸੁਖ-ਭੋਗ ਵਿੱਚ ਰਮਿਆ; ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਅਸ਼੍ਰੁਬਿੰਦੁਮਤੀ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਆਨੰਦਿਤ ਹੋਈ।

Verse 17

बुभुजे चारुसर्वांगी पुण्यान्भोगान्मनोनुगान् । एवं कालो गतस्तस्य ययातेस्तु महात्मनः

ਸੁੰਦਰ, ਸੁਗਠਿਤ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਉਸ ਨਾਰੀ ਨੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੁੰਨਮਈ ਭੋਗ ਭੋਗੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਯਯਾਤੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤਦਾ ਗਿਆ।

Verse 18

अक्षया निर्जराः सर्वा अपरास्तु प्रजास्तथा । सर्वे लोका महाभाग विष्णुध्यानपरायणाः

ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਅਖੰਡ ਅਤੇ ਅਮਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਹਨ। ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ! ਹਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਭ ਵਿਸ਼ਣੂ-ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ ਹਨ।

Verse 19

तपसा सत्यभावेन विष्णोर्ध्यानेन पिप्पल । सर्वे लोका महाभाग सुखिनः साधुसेवकाः

ਤਪੱਸਿਆ, ਸਤ੍ਯ-ਭਾਵ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਹੇ ਪਿੱਪਲ—ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ—ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਧੂਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 80

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने मातापितृतीर्थवर्णने ययातिचरित्रेऽशीतितमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਵੇਨੋਪਾਖਿਆਨ ਅੰਦਰ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਤੀਰਥ ਦੇ ਵਰਣਨ ਅਤੇ ਯਯਾਤੀ-ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮੇਤ ਅੱਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।