Adhyaya 74

Verse 1

सुकर्मोवाच । दूतास्तु ग्रामेषु वदंति सर्वे द्वीपेषु देशेष्वथ पत्तनेषु । लोकाः शृणुध्वं नृपतेस्तदाज्ञां सर्वप्रभावैर्हरिमर्चयंतु

ਸੁਕਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦੂਤ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਟਾਪੂਆਂ ਉੱਤੇ, ਸਭ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਨ—‘ਲੋਕੋ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੁਣੋ: ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਕੁਝ ਲਾ ਕੇ ਹਰਿ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੋ।’

Verse 2

दानैश्च यज्ञैर्बहुभिस्तपोभिर्धर्माभिलाषैर्यजनैर्मनोभिः । ध्यायंतु लोका मधुसूदनं तु आदेशमेवं नृपतेस्तु तस्य

‘ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਅਨੇਕ ਯੱਗਾਂ ਨਾਲ, ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ, ਧਰਮ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ, ਪੂਜਾ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਭਗਤੀ-ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਲੋਕ ਮਧੁਸੂਦਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨ—ਇਹੀ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੀ।’

Verse 3

एवं सुघुष्टं सकलं तु पुण्यमाकर्ण्य तं भूमितलेषु लोकैः । तदाप्रभृत्येव यजंति विष्णुं ध्यायंति गायंति जपंति मर्त्याः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਤੀ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੰਨਮਈ ਵਾਰਤਾ ਦਾ ਇਹ ਉੱਚਾਰਣ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ—ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ, ਉਸ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਗਾਂਦੇ ਅਤੇ ਨਾਮ-ਜਪ ਕਰਦੇ।

Verse 4

वेदप्रणीतैश्च सुसूक्तमंत्रैः स्तोत्रैः सुपुण्यैरमृतोपमानैः । श्रीकेशवं तद्गतमानसास्ते व्रतोपवासैर्नियमैश्च दानैः

ਵੇਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਣੀਤ ਸੁੰਦਰ ਸੂਕਤ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਅਤਿ ਪੁੰਨਮਈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਸਮਾਨ ਸਤੋਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕੇਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ—ਉਹ ਵਰਤਾਂ, ਉਪਵਾਸਾਂ, ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਦਾਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 5

विहाय दोषान्निजकायचित्तवागुद्भवान्प्रेमरताः समस्ताः । लक्ष्मीनिवासं जगतां निवासं श्रीवासुदेवं परिपूजयंति

ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ, ਮਨ ਅਤੇ ਬਾਣੀ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਦੋਸ਼ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਰਤ ਸਭ ਜਣੇ ਲਕਸ਼ਮੀ-ਨਿਵਾਸ, ਜਗਤਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਭਲੀਭਾਂਤਿ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 6

इत्याज्ञातस्य भूपस्य वर्तते क्षितिमंडले । वैष्णवेनापि भावेन जनाः सर्वे जयंति ते

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਪਦੇਸ਼ਿਤ ਰਾਜੇ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ-ਮੰਡਲ ਭਰ ਸੁਚੱਜਾ ਧਰਮ-ਕ੍ਰਮ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਣਵ ਭਾਵ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜੈਵੰਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਫਲਦੇ-ਫੂਲਦੇ ਹਨ।

Verse 7

नामभिः कर्मभिर्विष्णुं यजंते ज्ञानकोविदाः । तद्ध्यानास्तद्व्यवसिता विष्णुपूजापरायणाः

ਸੱਚੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਜਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਮਾਂ ਅਤੇ ਵਿਧੀਬੱਧ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਸੇ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ, ਕੇਵਲ ਵਿਸ਼ਣੂ-ਪੂਜਾ ਦੇ ਪਰਾਇਣ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 8

यावद्भूमंडलं सर्वं यावत्तपति भास्करः । तावद्धि मानवा लोकाः सर्वे भागवता बभुः

ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਸਾਰਾ ਭੂ-ਮੰਡਲ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ ਅਤੇ ਜਦ ਤੱਕ ਭਾਸਕਰ ਸੂਰਜ ਤਪਦਾ ਰਹੇ, ਤਦ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਭ ਜਣੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਾਗਵਤ ਭਕਤ ਬਣੇ ਰਹਿਣਗੇ।

Verse 9

विष्णोर्ध्यानप्रभावेण पूजास्तोत्रेण नामतः । आधिव्याधिविहीनास्ते संजाता मानवास्तदा

ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਸਤੋਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਲੋਕ ਤਦ ਮਨ ਦੀ ਪੀੜਾ ਅਤੇ ਦੇਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਏ।

Verse 10

वीतशोकाश्च पुण्याश्च सर्वे चैव तपोधनाः । संजाता वैष्णवा विप्र प्रसादात्तस्य चक्रिणः

ਉਹ ਸਭ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਤਪ-ਧਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਏ; ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਵੈਸ਼ਣਵ ਬਣੇ।

Verse 11

आमयैश्च विहीनास्ते दोषैरोषैश्च वर्जिताः । सर्वैश्वर्यसमापन्नाः सर्वरोगविवर्जिताः

ਉਹ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦੋਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਸਨ; ਸਭ ਐਸ਼ਵਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਅਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕਤ ਸਨ।

Verse 12

प्रसादात्तस्य देवस्य संजाता मानवास्तदा । अमराः निर्जराः सर्वे धनधान्यसमन्विताः

ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤਦ ਮਨੁੱਖ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ; ਉਹ ਸਭ ਅਮਰ, ਅਜਰ ਸਨ ਅਤੇ ਧਨ ਤੇ ਧਾਨ-ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਸਮਪੰਨ ਸਨ।

Verse 13

मर्त्या विष्णुप्रसादेन पुत्रपौत्रैरलंकृताः । तेषामेव महाभाग गृहद्वारेषु नित्यदा

ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਰਤ ਲੋਕ ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਨਿੱਤ ਹੀ ਮੰਗਲ ਲਾਭ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

Verse 14

कल्पद्रुमाः सुपुण्यास्ते सर्वकामफलप्रदाः । सर्वकामदुघा गावः सचिंतामणयस्तथा

ਉਹ ਕਲਪਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਅਤਿ ਪੁਣ੍ਯਵਾਨ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਇੱਛਾ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕਾਮਨਾ ਦੁਹਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਰਤਨ ਵੀ ਹਨ।

Verse 15

संति तेषां गृहे पुण्याः सर्वकामप्रदायकाः । अमरा मानवा जाताः पुत्रपौत्रैरलंकृताः

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੰਨਮਈ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਘਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪੌਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 16

सर्वदोषविहीनास्ते विष्णोश्चैव प्रसादतः । सर्वसौभाग्यसंपन्नाः पुण्यमंगलसंयुताः

ਕੇਵਲ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਸਭ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੁਭਾਗ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ, ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 17

सुपुण्या दानसंपन्ना ज्ञानध्यानपरायणाः । न दुर्भिक्षं न च व्याधिर्नाकालमरणं नृणाम्

ਉਹ ਅਤਿ ਪੁੰਨਵਾਨ, ਦਾਨ-ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸੰਪੰਨ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ ਹਨ। ਐਸਿਆਂ ਲਈ ਨਾ ਅਕਾਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਰੋਗ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

Verse 18

तस्मिञ्शासति धर्मज्ञे ययातौ नृपतौ तदा । वैष्णवा मानवाः सर्वे विष्णुव्रतपरायणाः

ਜਦੋਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਧਰਮ-ਜਾਣੂ ਧਰਮੀ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਸਭ ਮਨੁੱਖ ਵੈਸ਼ਣਵ ਸਨ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ।

Verse 19

तद्ध्यानास्तद्गताः सर्वे संजाता भावतत्पराः । तेषां गृहाणि दिव्यानि पुण्यानि द्विजसत्तम

ਉਹ ਸਭ ਉਸੀ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਉਸੀ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਕਰਦੇ, ਭਕਤੀ-ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ ਹੋ ਗਏ। ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਵਿਜ! ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਪੁੰਨਮਈ ਹੋ ਗਏ।

Verse 20

पताकाभिः सुशुक्लाभिः शंखयुक्तानि तानि वै । गदांकितध्वजाभिश्च नित्यं चक्रांकितानि च

ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਅਤਿ ਧਵਲ ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ੰਖ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਵਜ ਗਦਾ ਦੇ ਅੰਕ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸਦਾ ਚਕ੍ਰ ਦੇ ਅੰਕ ਨਾਲ ਵੀ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਹਨ।

Verse 21

पद्मांकितानि भासंते विमानप्रतिमानि च । गृहाणि भित्तिभागेषु चित्रितानि सुचित्रकैः

ਪਦਮ-ਅੰਕਿਤ ਆਲੰਕਾਰ ਚਮਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਮਾਨ-ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਵੀ ਦਿਸਦੇ ਹਨ; ਭਿੱਤਾਂ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਉੱਤੇ ਉੱਤਮ ਚਿਤ੍ਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਹਨ।

Verse 22

सर्वत्र गृहद्वारेषु पुण्यस्थानेषु सत्तमाः । वनानि संति दिव्यानि शाद्वलानि शुभानि च

ਹੇ ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹਰ ਘਰ ਦੇ ਦੁਆਰ ਤੇ ਅਤੇ ਪੁੰਨ-ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਵ੍ਯ ਵਨ ਹਨ—ਸ਼ੁਭ, ਹਰੇ-ਭਰੇ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਾਦਵਲ (ਘਾਹਲੇ ਮੈਦਾਨ) ਨਾਲ ਯੁਕਤ।

Verse 23

तुलस्या च द्विजश्रेष्ठ तेषु केशवमंदिरैः । भासंते पुण्यदिव्यानि गृहाणि प्राणिनां सदा

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜਿੱਥੇ ਤੁਲਸੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਉਹ ਘਰ ਸਦਾ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਲਈ ਪੁੰਨਮਯ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਨਿਵਾਸ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।

Verse 24

सर्वत्र वैष्णवो भावो मंगलो बहु दृश्यते । शंखशब्दाश्च भूलोके मिथः स्फोटरवैः सखे

ਹਰ ਥਾਂ ਵੈਸ਼ਣਵ ਭਾਵ ਦਿਸਦਾ ਹੈ; ਮੰਗਲਤਾ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੈ। ਅਤੇ ਹੇ ਸਖੇ, ਇਸ ਭੂਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖਾਂ ਦੇ ਨਾਦ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਫੋਟ-ਰਵ (ਉਤਸਵੀ ਚਟਖਾਰ) ਨਾਲ ਰਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 25

श्रूयंते तत्र विप्रेंद्र दोषपापविनाशकाः । शंखस्वस्तिकपद्मानि गृहद्वारेषु भित्तिषु

ਉੱਥੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦੋਸ਼ ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਸ਼ੰਖ, ਸਵਸਤਿਕ ਅਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ—ਘਰਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਭਿੱਤਾਂ ਉੱਤੇ ਅੰਕਿਤ।

Verse 26

विष्णुभक्त्या च नारीभिर्लिखितानि द्विजोत्तम । गीतरागसुवर्णैश्च मूर्च्छना तानसुस्वरैः

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾਰੀਆਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਣੂ-ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਲਿਖੇ; ਅਤੇ ਗੀਤਾਂ, ਰਾਗਾਂ ਤੇ ਸੁਵਰਨ-ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਮੂਰਛਨਾ, ਤਾਨ ਅਤੇ ਸੁਸੁਰੇ ਸਵਰਾਂ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਨਾਲ ਰਚੇ।

Verse 27

गायंति केशवं लोका विष्णुध्यानपरायणाः

ਲੋਕ ਕੇਸ਼ਵ ਦਾ ਗਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ।

Verse 28

हरिं मुरारिं प्रवदंति केशवं प्रीत्या जितं माधवमेव चान्ये । श्रीनारसिंहं कमलेक्षणं तं गोविंदमेकं कमलापतिं च

ਕੁਝ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਿ, ਮੁਰਾਰਿ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਕਹਿ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਉਹੀ ਮਾਧਵ ਹੈ, ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਇਕੋ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼੍ਰੀ-ਨਰਸਿੰਹ, ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ; ਗੋਵਿੰਦ ਹੀ, ਕਮਲਾ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਦਾ ਪਤੀ ਹੈ।

Verse 29

कृष्णं शरण्यं शरणं जपंति रामं च जप्यैः परिपूजयंति । दंडप्रणामैः प्रणमंति विष्णुं तद्ध्यानयुक्ताः परवैष्णवास्ते

ਉਹ ਪਰਮ ਵੈਸ਼ਣਵ, ਉਸ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਦਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ—ਸ਼ਰਨ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆਕਰਤਾ—ਦਾ ਜਪ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠਾਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਦੀ ਭਕਤੀ-ਪੂਰਵਕ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਦੰਡ-ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 74

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने मातापितृतीर्थवर्णने ययाति । चरित्रे चतुःसप्ततितमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਵੇਨੋਪਾਖਿਆਨ ਅੰਦਰ ਮਾਤਾ–ਪਿਤ੍ਰ ਤੀਰਥ ਦੇ ਵਰਣਨ ਅਤੇ ਯਯਾਤੀ ਦੇ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮੇਤ ਚੌਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।