Adhyaya 5

Verse 1

शिवशर्मोवाच । तपसा दमशौचाभ्यांगुरुशुश्रूषया तथा । भक्त्याभावेन तुष्टोस्मि तवाद्य चसुपुत्रक

ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ, ਦਮ, ਸ਼ੌਚ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ—ਭਕਤੀ-ਭਾਵ ਨਾਲ—ਅੱਜ ਵੀ ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੁਪੁੱਤਰ।

Verse 2

त्यजामि वैकृतं रूपं मत्तः सुखमवाप्नुहि । एवमुक्वा सुतं विप्रो दर्शयामास तां तनुम्

“ਮੈਂ ਇਹ ਵਿਕ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਤਿਆਗਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੱਚਾ ਦੇਹ-ਰੂਪ ਵਿਖਾਇਆ।

Verse 3

यथापूर्वं स्थितौ तौ तु तथा स दृष्टवान्गुरू । दीप्तिमंतौ महात्मानौ सूर्यबिंबोपमावुभौ

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖੜੇ ਸਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਦੋਵੇਂ ਤੇਜਸਵੀ ਮਹਾਤਮਾ, ਸੂਰਜ-ਮੰਡਲ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ।

Verse 4

ननाम पादौ सद्भक्त्या उभयोस्तु महात्मनोः । ततः सुतं समामंत्र्य हर्षेण महतान्वितः

ਉਸ ਨੇ ਸੱਚੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਤਮਿਆਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ, ਅਤਿ ਮਹਾਨ ਹर्ष ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।

Verse 5

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे देवासुरे इंद्राभिषेकोनाम पंचमोऽध्यायः

ਇਥੇ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿਖੰਡ ਵਿੱਚ ਦੇਵ-ਅਸੁਰ ਪ੍ਰਸੰਗ ਅੰਦਰ “ਇੰਦਰਾਭਿਸੇਕ” ਨਾਮਕ ਪੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 6

प्रविष्टो वैष्णवं धाम स मुनिर्दुर्लभं पदम् । नत्वन्यैः प्राप्यते पुण्यैस्तपोभिर्मुक्तिदं पदम्

ਉਹ ਮੁਨੀ ਵੈਸ਼ਣਵ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ—ਉਹ ਦੁਰਲਭ, ਕਠਿਨ-ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪਦ। ਉਹ ਮੁਕਤੀ-ਦਾਤਾ ਅਵਸਥਾ ਹੋਰ ਪੁੰਨ ਜਾਂ ਕੇਵਲ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।

Verse 7

विष्णोस्तु चिंतनैर्न्यासध्यानज्ञानैः स्तवैस्तथा । न दानैस्तीर्थयात्राभिर्दृश्यते मधुसूदनः

ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਚਿੰਤਨ, ਨਿਆਸ-ਕ੍ਰਿਆ, ਧਿਆਨ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਹੀ—ਨਾ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਨਾ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ—ਮਧੁਸੂਦਨ ਦਾ ਸੱਚਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

Verse 8

समाधिज्ञानयोगेन दृश्यते परमं पदम् । महायोगैर्यथा विप्रः प्रविष्टो वैष्णवीं तनुम्

ਸਮਾਧੀ-ਗਿਆਨ-ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਪਰਮ ਪਦ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਮਹਾ-ਯੋਗ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਪ੍ਰ ਵੈਸ਼ਣਵੀ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ।

Verse 9

सूत उवाच । ततस्तत्र तपस्तेपे सोमशर्मा महाद्युतिः । अश्मलोष्टसमं मेने कांचनंभूषणं पुनः

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਤਪ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੱਥਰ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਢੇਲਿਆਂ ਸਮਾਨ ਜਾਣਿਆ।

Verse 10

जिताहारः स धर्मात्मा निद्रया परिवर्जितः । स सर्वान्विषयांस्त्यक्त्वा एकांतमपि सेवते

ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਜਿਤਾਹਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੇ ਸੁਖ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹੈ; ਸਭ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਉਹ ਇਕਾਂਤ ਦਾ ਵੀ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 11

योगासनसमारूढो निराशो निःपरिग्रहः । तस्य वेला सुसंप्राप्ता मृत्युकालस्य वै तदा

ਯੋਗਾਸਨ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਬੈਠਿਆ, ਇੱਛਾ-ਰਹਿਤ ਤੇ ਨਿਸ਼ਪਰਿਗ੍ਰਹ, ਉਸ ਦੀ ਨਿਯਤ ਘੜੀ ਆ ਪਹੁੰਚੀ—ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਮ੍ਰਿਤਿਉ-ਕਾਲ ਆ ਗਿਆ।

Verse 12

आगता दानवा विप्रं सोमशर्माणमंतिके । मृत्युकाले तु संप्राप्ते प्राणयात्रा प्रवर्तिनः

ਦਾਨਵ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੋਮਸ਼ਰਮਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਏ, ਜਦ ਮ੍ਰਿਤਿਉ-ਕਾਲ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਅੰਤਿਮ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲ ਪਈ ਸੀ।

Verse 13

शालिग्रामे महाक्षेत्रे ऋषीणां मानवर्द्धने । केचिद्वदंति वै दैत्याः केचिद्वदंति दानवाः

ਸ਼ਾਲਿਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਮਹਾਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਆਤਮਿਕ ਮਹਾਨਤਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਉਹ ਦੈਤਿਆ ਸਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਉਹ ਦਾਨਵ ਸਨ।

Verse 14

एवंविधो महाशब्दः कर्णरंध्रं गतस्तदा । तस्यैव विप्रवर्यस्य सुचिरात्सोमशर्मणः

ਤਦ ਉਸੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਚਿਰਕਾਲ ਤੋਂ (ਧਿਆਨਮਗਨ) ਸੋਮਸ਼ਰਮਣ ਦੇ ਕੰਨ ਦੇ ਰੰਧ੍ਰ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਮਹਾਨ ਸ਼ਬਦ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ।

Verse 15

ज्ञानध्यानविलग्नस्य प्रविष्टं दैत्यजं भयम् । तेन ध्यानेन तस्यापि दैत्यभीत्यैव वै तदा

ਜੋ ਗਿਆਨ ਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੈਤਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਭਯ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ; ਪਰ ਉਸੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਭਯ ਵੀ ਕੇਵਲ ਦੈਤ-ਭੀਤੀ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਡਗਮਗਾ ਨਾ ਸਕਿਆ।

Verse 16

सत्वरं चैव तत्प्राणा गतास्तस्य महात्मनः । दैत्यभयेन संयुक्तः स हि मृत्युवशं गतः

ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਨਿਕਲ ਗਏ; ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਭਯ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮ੍ਰਿਤਿਉ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।

Verse 17

तस्माद्दैत्यगृहे जातो हिरण्यकशिपोः सुतः । देवासुरे महायुद्धे निहतश्चक्रपाणिना

ਇਸ ਲਈ ਦੈਤ-ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ; ਦੇਵਾਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਮਹਾਂਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਡਾਲਿਆ।

Verse 18

युद्ध्यमानेन तेनापि प्रह्लादेन महात्मना । सुदृष्टं वासुदेवत्वं विश्वरूपसमन्वितम्

ਯੁੱਧ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਵੇਖਿਆ—ਵਾਸੁਦੇਵਤਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ, ਜੋ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ।

Verse 19

योगाभ्यासेन पूर्वेण ज्ञानमासीन्महात्मनः । सस्मार पूर्वकं सर्वं चरितं शिवशर्मणः

ਪੂਰਵ ਯੋਗ-ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ; ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਣ ਦੀ ਪਿਛਲੀ ਸਾਰੀ ਕਥਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਕਰ ਲਈ।

Verse 20

प्रागहं सोमशर्माख्यः प्रविष्टो दानवीं तनुम् । अस्मात्कायात्कदा पुण्यं केवलं धाम उत्तमम्

ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਸੋਮਸ਼ਰਮ ਨਾਮ ਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਦਾਨਵੀਂ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਾਇਆ ਤੋਂ ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਅਤਿਉੱਤਮ ਧਾਮ—ਉੱਚਤਮ ਲੋਕ—ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗਾ?

Verse 21

प्रयास्यामि महापुण्यैर्ज्ञानाख्यैर्मोक्षदायकम् । समरे म्रियमाणेन प्रह्लादेन महात्मना

ਮੈਂ ਉਸ ਮੋਖਸ਼-ਦਾਇਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਹਾਂਗਾ, ਜੋ ‘ਗਿਆਨ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਮਹਾ-ਪੁਣ੍ਯਮਈ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਵੇਲੇ ਮਹਾਤਮਾ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਉਚਾਰਿਆ ਸੀ।

Verse 22

एवं चिंता कृता पूर्वं श्रूयतां द्विजसत्तमाः । एवं तु च समाख्यातं सर्वसंदेहनाशनम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ—ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ। ਇਸੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਹ ਕਥਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਸੰਦੇਹਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 23

सूत उवाच । प्रह्लादे निहते संख्ये देवदेवेन चक्रिणा । रुरुदे कमला सा तु हतपुत्रा च कामिनी

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਕਮਲਾ—ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵੰਞੀ ਹੋਈ ਉਹ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ—ਫੁੱਟ ਫੁੱਟ ਕੇ ਰੋਈ।

Verse 24

प्रह्लादस्य तु या माता हिरण्यकशिपोः प्रिया । प्रह्लादस्य महाशोकैर्दिवारात्रौ प्रशोचति

ਪਰ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੀ ਮਾਤਾ—ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ—ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੇ ਮਹਾ-ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਦਿਨ ਰਾਤ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।

Verse 25

पतिव्रता महाभागा कमला नाम तत्प्रिया । रोदमानां दिवारात्रौ नारदस्तामुवाच ह

ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਪਤਨੀ, ਮਹਾ-ਭਾਗਾ ਕਮਲਾ ਨਾਮ ਦੀ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ, ਦਿਨ ਰਾਤ ਰੋਂਦੀ ਰਹੀ; ਤਦ ਨਾਰਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

Verse 26

मा शुचस्त्वं महाभागे पुत्रार्थं पुण्यभागिनि । निहतो वासुदेवेन तव पुत्रः समेष्यति

ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੇ, ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਵਿਲਾਪ ਨਾ ਕਰ, ਹੇ ਪੁੰਨ-ਭਾਗਿਨੀ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਨਿਹਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਮੁੜ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਵੇਗਾ।

Verse 27

भूयः स्वलक्षणोपेतस्त्वत्सुतश्च महामतिः । प्रह्लादेति च वै नाम पुनरस्य भविष्यति

ਫਿਰ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਜਨਮੇਗਾ; ਅਤੇ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮੁੜ ‘ਪ੍ਰਹਲਾਦ’ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 28

विहीनश्चासुरैर्भावैर्देवत्वेन समन्वितः । इंद्रत्वे मोदते भद्रे सर्वदेवैर्नमस्कृतः

ਅਸੁਰ-ਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਦੇਵ-ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਉਹ ਇੰਦਰ-ਪਦ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 29

सुखीभवमहाभागेतेनपुत्रेणवैसदा । न प्रकाश्या त्वया देवि सुवार्तेयं च कस्यचित्

ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੇ, ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਸਦਾ ਸੁਖੀ ਰਹੁ। ਅਤੇ ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਸੁਵਾਰਤਾ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭੀ ਪ੍ਰਗਟ ਨਾ ਕਰੀਂ।

Verse 30

कर्त्तव्यमज्ञानभावैः सुगोप्यं कुरु त्वं सदा । एवमुक्त्वा गतो विप्रो नारदो मुनिसत्तमः

‘ਜੋ ਕਰਤਵ੍ਯ ਹੈ ਉਹ ਕਰ; ਅਗਿਆਨ-ਭਾਵ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਦਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਪਤ ਰੱਖ।’ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਰਦ, ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਚਲਾ ਗਿਆ।

Verse 31

कमलायाश्चोदरे तु जन्मा स्यानुत्तमं पुनः । प्रह्लादेति च वै नाम तस्याख्यानं महात्मनः

ਫਿਰ ਕਮਲਾ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਜਨਮ ਹੋਵੇਗਾ; ਅਤੇ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਹੋਵੇਗਾ—ਇਹੀ ਉਸ ਦੀ ਕਥਾ ਹੈ।

Verse 32

बाल्यं भावं गतो विप्राः कृष्णमेव व्यचिंतयत् । नरसिंहप्रसादेन देवराजो भवेद्दिवि

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਬਾਲ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਕੇਵਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਹੀ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਨਰਸਿੰਹ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਰਾਜ ਬਣਿਆ।

Verse 33

देवत्वं लभ्य चैवासावैंद्रं पदमनुत्तमम् । मोक्षं यास्यति ज्ञानात्मा वैष्णवं धाम चोत्तमम्

ਦੇਵਤਾ-ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਅਨੁੱਤਮ ਪਦ ਨੂੰ ਲੱਭਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਗਿਆਨ-ਸਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਮੋਖਸ਼ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ।

Verse 34

असंख्याता महाभागाः सृष्टेर्भावा ह्यनेकशः । मोह एवं न कर्त्तव्यो ज्ञानवद्भिर्महात्मभिः

ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਭਾਵ ਅਤੇ ਰੂਪ ਅਨੇਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਅਤੇ ਅਸੰਖ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਹਾਤਮਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਣੇ ਚਾਹੀਦੇ।

Verse 35

एतद्वः सर्वमाख्यातं यथापृष्टं द्विजोत्तमाः । अन्यं पृच्छ महाभाग संदेहं ते भिनद्म्यहम्

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮੋ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਪੁੱਛੋ—ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 36

विजयं देवतानां तु दानवानां महत्क्षयम् । कृतं हि देवदेवेन स्थापितं भुवनत्रयम्

ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਬਖ਼ਸ਼ੀ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਨਾਸ ਕੀਤਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।

Verse 37

ऋषय ऊचुः । इन्द्रत्वं कस्य संजातं देवानां शब्दधारकम् । केन दत्तं त्वमाचक्ष्व विस्तराद्द्विजसत्तम

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦੇਵਾਂ ਵਿਚ ‘ਇੰਦਰਤਵ’—ਉਹ ਪਦ ਜੋ ਨਾਮ-ਮਰਤਬਾ ਧਾਰਦਾ ਹੈ—ਕਿਸ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ? ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਦਿੱਤਾ? ਹੇ ਦਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।

Verse 38

सूत उवाच । विस्तरेण प्रवक्ष्यामि इन्द्रत्वे येन सत्तमः । प्राप्त एष महाभागो यथा पुण्यतमेन च

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਇਸ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਇੰਦਰਤਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ—ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਅਤਿ-ਪੁਣ੍ਯ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਇਹ ਪਦ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।

Verse 39

हतेषु तेषु दैत्येषु समस्तेषुमहाहवे । अतिनष्टेषु पापेषु गोविंदेन महात्मना

ਜਦੋਂ ਉਸ ਮਹਾ-ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੈਤ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ,

Verse 40

ततो देवाः सगंधर्वा नागा विद्याधरास्तथा । संप्रोचुर्माधवं सर्वे बद्धप्रांजलयस्ततः

ਤਦ ਦੇਵਤਾ ਗੰਧਰਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਨਾਗਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਭ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਰਦਾਸੀ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 41

भगवन्देवदेवेश हृषीकेश नमोस्तु ते । विज्ञापयामहे त्वां वै तत्सर्वमवधार्यताम्

ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ। ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਆਪਣੀ ਬੇਨਤੀ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ; ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਸਭ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ।

Verse 42

शास्ता गोप्ता च पुण्यात्मा अस्माकं कुरु केशव । राजानं पुण्यधर्माणं त्वमिंद्रं लोकशासनम्

ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਧਰਮੀ ਸ਼ਾਸਕ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆਕਰਤਾ ਬਣ। (ਉਸਨੂੰ) ਪੁੰਨ-ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰਤ ਰਾਜਾ ਬਣਾ—ਇੰਦ੍ਰ ਸਮਾਨ ਸਰਵਭੌਮ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।

Verse 43

त्रैलोक्यस्य प्रजा देव यमाश्रित्य सुखं लभेत् । वासुदेव उवाच । मम लोके महाभागा वैष्णवेन समन्वितः

ਹੇ ਦੇਵ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਜਾ ਯਮ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਸੁਖ-ਕੁਸ਼ਲ ਪਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ (ਜੀਵ) ਵੈਸ਼ਣਵ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।”

Verse 44

तेजसा ब्राह्मणश्रेष्ठश्चिरकालं निवासितः । तस्य कालः प्रपूर्णश्च मम लोके महात्मनः

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਆਪਣੇ ਆਤਮਿਕ ਤੇਜ ਨਾਲ ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ (ਉੱਥੇ) ਵੱਸਿਆ; ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਨਿਯਤ ਸਮਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 45

वसतस्तस्य विप्रस्य मद्भक्तस्य सुरोत्तमाः । तेजसा वैष्णवेनैव भवतां पालको हि सः

ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਉਹ ਵਿਪ੍ਰ—ਜੋ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹੋ ਕੇ (ਉੱਥੇ) ਵੱਸਦਾ ਹੈ—ਆਪਣੇ ਵੈਸ਼ਣਵ ਤੇਜ ਨਾਲ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਭ ਦਾ ਰੱਖਿਆਕਰਤਾ ਹੈ।

Verse 46

भविष्यति स धर्मात्मा स च धर्मानुरंजकः । पालको धारकश्चैव स च ब्राह्मणसत्तमः

ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰਕ; ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪਾਲਣਹਾਰ ਵੀ—ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉੱਤਮ।

Verse 47

भविष्यति स धर्मात्मा भवतां त्राणकारणात् । अदित्यास्तनयश्चैव सुव्रताख्यो महामनाः

ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਕਾਰਣ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਬਣੇਗਾ; ਅਤੇ ਅਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਜਨਮੇਗਾ—ਸੁਵ੍ਰਤ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਮਨਾਃ।

Verse 48

महाबलो महावीर्यः स व इंद्रो भविष्यति । सूत उवाच । एवं वरान्स देवेशो दत्वा देवेभ्य उत्तमम्

ਮਹਾਬਲਵਾਨ ਤੇ ਮਹਾਵੀਰਯੁਕਤ ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਇੰਦਰ ਬਣੇਗਾ। ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਉੱਤਮ ਵਰ ਦਾਨ ਕਰਕੇ (ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ)।

Verse 49

देवा विजयिनः सर्वे विष्णुना सह सत्तमाः । कश्यपं पितरं दृष्टुं मातरं च ततो गताः

ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ—ਵਿਜੇਤਾ ਤੇ ਸੱਤਮ—ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕਸ਼੍ਯਪ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਉੱਥੇ ਗਏ।

Verse 50

प्रणेमुस्ते महात्मान उभावेतौ सुखासनौ । ऊचुः प्रांजलयः सर्वे हर्षेण महतान्विताः

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਤਮਾ ਸੁਖਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠੇ ਸਨ; ਸਭ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮਹਾਨ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬੋਲੇ।

Verse 51

युवयोश्च प्रसादेन देवत्वं हि गता वयम् । हर्षेण महताविष्टो देवान्वाक्यमुवाच सः

ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ-ਪ੍ਰਸਾਦ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਦੇਵਤਾ-ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ। ਮਹਾਨ ਹರ್ಷ ਨਾਲ ਆਵਿਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 52

कश्यप उवाच । यूयं वै सत्यधर्मेण वर्तमानाः सदैव हि । आवयोश्च प्रसादेन तपसश्च प्रभावतः

ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਹੀ ਸਤ੍ਯ-ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ; ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਇਹ ਸਿਧ ਹੋਇਆ ਹੈ।

Verse 53

प्राप्तवंतो भवंतस्तु देवत्वं चाक्षयं पदम् । वरमेव ददाम्येषां बहुप्रीतिसमन्विताः

ਤੁਸੀਂ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਦੇਵਤਾ-ਪਦ ਅਤੇ ਅਖੰਡ, ਅਕਸ਼ਯ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹੋ। ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਇੱਕ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 54

अमरा निर्जराश्चैव अक्षयाश्च भविष्यथ । सर्वकामसमृद्धार्थाः सर्वसिद्धिसमन्विताः

ਤੁਸੀਂ ਅਮਰ, ਨਿਰਜਰ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ਯ ਹੋਵੋਗੇ। ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਸਭ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮ੍ਰਿੱਧ, ਅਤੇ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੋਵੋਗੇ।

Verse 55

देवा नागाश्च गंधर्वा मत्प्रसादान्महासुराः । विष्णुरुवाच । वरं वरय भद्रं ते देवमातर्यशस्विनि

ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ, ਨਾਗ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਵੀ ਅਨੁਗ੍ਰਹਿਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਦੇਵਮਾਤਾ, ਤੇਰਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ—ਇੱਕ ਵਰ ਮੰਗ।

Verse 56

मनसा चेप्सितं सर्वं तत्ते दद्मि सुनिश्चितम् । अदितिरुवाच । पूर्वं पुत्रवती भूता प्रसादात्तव माधव

“ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਛਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਾਂਗਾ।” ਅਦਿਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਮਾਧਵ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪੁੱਤਰਵਤੀ ਹੋ ਕੇ ਧੰਨ ਹੋਈ ਸੀ।”

Verse 57

अमरा निर्जराः सर्वे अक्षयाः पुण्यवत्सलाः । अमी पुत्रा मया लब्धाः श्रूयतां मधुसूदन

ਇਹ ਸਭ ਅਮਰ ਦੇਵ ਹਨ—ਅਜਰ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ। ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ; ਸੁਣੋ, ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ।

Verse 58

सुतरां त्वं च गोविंद सर्वकामसमृद्धिदः । मम गर्भे वसंश्चैव भवांश्च मम नंदनः

ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਤੂੰ ਸਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਮੇਰੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ।

Verse 59

त्वया पुत्रेण नित्यं च यथा नंदामि केशव । एवं महोदयं नाथ पूरयस्व मनोरथम्

ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਸਦਾ ਮੈਨੂੰ ਆਨੰਦਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਉਪਕਾਰਕ ਨਾਥ, ਮੇਰੀ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੀ ਕਰ।

Verse 60

वासुदेव उवाच । भवत्या देवकार्यार्थं गंतव्यं मानुषीं तनुम् । तदाहं तव गर्भे वै वासं यास्यामि निश्चितम्

ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਦੇਹ ਧਾਰਣ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਤੇਰੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰਨ ਆਵਾਂਗਾ।”

Verse 61

युगे द्वादशके प्राप्ते भूभारहरणाय वै । जमदग्निसुतो देवि रामो नाम द्विजोत्तमः

ਜਦੋਂ ਬਾਰ੍ਹਵਾਂ ਯੁਗ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ—ਰਾਮ ਨਾਮ ਵਾਲੇ, ਦਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ—ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।

Verse 62

प्रतापतेजसायुक्तः सर्वक्षत्रवधाय च । तव पुत्रो भविष्यामि सर्वशस्त्रभृतां वरः

ਪ੍ਰਤਾਪ ਅਤੇ ਅਗਨਿ-ਸਮ ਤੇਜ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਅਤੇ ਸਭ ਖ਼ਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵਾਂਗਾ—ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ।

Verse 63

सप्तविंशतिके प्राप्ते त्रेताख्ये तु तथा युगे । रामो नाम भविष्यामि तव पुत्रः पतिव्रते

ਜਦੋਂ ਸਤਾਈਵਾਂ ਚੱਕਰ ਆਵੇ, ਅਤੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਨਾਮਕ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਹੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗਾ।

Verse 64

पुनः पुत्रो भविष्यामि तवैव शृणु पुण्यधेः । अष्टाविंशतिके प्राप्ते द्वापरांते युगे तदा

ਮੈਂ ਫਿਰ ਤੇਰਾ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵਾਂਗਾ—ਸੁਣ, ਹੇ ਪੁੰਨ ਦੀ ਨਿਧੀ। ਜਦੋਂ ਅਠਾਈਵਾਂ ਚੱਕਰ ਆਵੇ, ਤਦੋਂ ਦ੍ਵਾਪਰ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਸਮੇਂ…

Verse 65

सर्वदैत्यविनाशार्थे भूभारहरणाय च । वासुदेवाख्यस्ते पुत्रो भविष्यामि न संशयः

ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਲਈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੋਵਾਂਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 66

इदानीं कुरु कल्याणि मद्वाक्यं धर्मसंयुतम् । सर्वलक्षणसंपन्नं सत्यधर्मसमन्वितम्

ਹੁਣ, ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਮੇਰਾ ਧਰਮ-ਸੰਯੁਕਤ ਬਚਨ ਮੰਨ ਕੇ ਕਰ; ਜੋ ਸਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਸਤ੍ਯ ਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ।

Verse 67

सर्वज्ञं सर्वदे देवि पुत्रमुत्पाद्य सुंदरम् । इंद्रत्वं तस्य दास्यामि इंद्रः सोपि भविष्यति

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਸਰਵਜ੍ਞ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਦਰਪਦ ਬਖ਼ਸ਼ਾਂਗਾ; ਉਹ ਵੀ ਇੰਦਰ ਬਣੇਗਾ।

Verse 68

एवं संभाषितं श्रुत्वा महाहर्षसमन्विता । देवदेवप्रसादेन इंद्रः पुत्रो भविष्यति

ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਹರ್ಷ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ। ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮੇਗਾ।

Verse 69

एवमस्तु महाभाग तव वाक्यं करोम्यहम् । ततस्ता देवताः सर्वा जग्मुः स्वस्थानमेव हि

“ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ; ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਬਚਨ ਕਰਾਂਗੀ।” ਫਿਰ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਧਾਮਾਂ ਨੂੰ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ।

Verse 70

हरिणा सह ते सर्वे निरातंका मुदान्विताः । सूत उवाच । अदितिः कश्यपं प्राह ऋतुं प्राप्य मनस्विनी

ਉਹ ਸਭ ਹਰੀ (ਵਿਸ਼ਣੁ) ਸਮੇਤ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਨਸਵੀ ਅਦਿਤੀ ਨੇ ਯੋਗ ਰਿਤੁ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

Verse 71

भगवन्दीयतां पुत्रः सुरेंद्रपदभोजकः । चिंतयित्वा क्षणं विप्रस्तामुवाच मनस्विनीम्

ਹੇ ਪੂਜਨੀਯ ਮਾਤਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ—ਜੋ ਦੇਵਰਾਜ ਦੇ ਚਰਨ-ਕਮਲਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਪਾਵੇ। ਇਕ ਪਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ-ਮਨ ਵਾਲੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਇਉਂ ਕਿਹਾ।

Verse 72

एवमस्तु महाभागे तव पुत्रो भविष्यति । त्रैलोक्यस्यापि कर्ता स यज्ञभोक्ता स एव च

ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੇ—ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਹ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਰਤਾ (ਸ਼ਾਸਕ) ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਭੋਗ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ ਉਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 73

तस्याः शिरसि सन्यस्य स्वहस्तं च द्विजोत्तमः । तपश्चचार तेजस्वी सत्यधर्मसमन्वितः

ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ—ਤੇਜਸਵੀ, ਸਤ੍ਯ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਯੁਕਤ—ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।

Verse 74

सुव्रतो नाम तेजस्वी विष्णुलोके वसेत्सदा । तस्य पुण्यक्षये जाते विष्णुलोकाद्द्विजोत्तमाः

ਸੁਵ੍ਰਤ ਨਾਮ ਦਾ ਤੇਜਸਵੀ ਪੁਰਖ ਸਦਾ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਨ-ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋਤਮ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਲੋਕ ਤੋਂ (ਵਿਛੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)…

Verse 75

पतनं कर्मवशतस्ततस्तस्य द्विजोत्तमाः । पुण्यगर्भं गतो विप्र अदित्यास्तु महातपाः

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਕਰਮ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਪਤਨ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਆਦਿਤ੍ਯ ‘ਪੁਣ੍ਯਗਰਭ’ ਨਾਮਕ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।

Verse 76

इंद्रत्वं भोक्तुकामार्थं सत्यपुण्येन कर्मणा । गर्भं दधार सा देवी पुण्येन तपसा किल

ਇੰਦਰਤਾ ਦਾ ਭੋਗ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਸੱਚੇ ਤੇ ਪੁੰਨਮਈ ਕਰਮਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੇ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤਪ ਦੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਗਰਭ ਧਾਰਿਆ।

Verse 77

तपस्तेपे निरालस्या वनवासं गता सती । दिव्यं वर्षशतं यातं तपंत्यां देवमातरि

ਆਲਸ ਰਹਿਤ ਉਹ ਸਤੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰਨ ਗਈ ਅਤੇ ਤਪ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਦੇਵਮਾਤਾ ਦੇ ਤਪ ਕਰਦਿਆਂ ਕਰਦਿਆਂ ਦਿਵ੍ਯ ਸੌ ਵਰ੍ਹੇ ਬੀਤ ਗਏ।

Verse 78

तपंत्यथ तपस्तीव्रं दुष्करं देवतासुरैः । ततः सा तपसा तेन तेजसा च प्रभान्विता

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਤੀਖਾ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਸ਼ਕਰ ਹੈ। ਉਸ ਤਪ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਿਕ ਜੋਤ ਨਾਲ ਉਹ ਪ੍ਰਭਾ-ਸੰਪੰਨ ਹੋ ਗਈ।

Verse 79

सूर्यतेजः प्रतीकाशा द्वितीय इव भास्करः । शुशुभे सा यथा दीप्ता परमं ध्यानमास्थिता

ਸੂਰਜ ਦੇ ਤੇਜ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਦੂਜਾ ਭਾਸਕਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਚਮਕੀ; ਪਰਮ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਉਹ ਅਤਿ ਦਿਪਤ ਹੋਈ।

Verse 80

रूपेणाधिकतां याता तपसस्तेजसा तदा । तपोध्यानपरा सा च वायुभक्षा तपस्विनी

ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਤਪ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਅਧਿਕਤਾ ਪਾਈ। ਤਪ ਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਉਹ ਤਪਸਵਿਨੀ ਕੇਵਲ ਵਾਯੂ-ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਜੀਊਂਦੀ ਰਹੀ।

Verse 81

अधिकं शुशुभे देवी दक्षस्य तनया तदा । सिद्धाश्च ऋषयः सर्वे देवाश्चापि महौजसः

ਤਦੋਂ ਦੇਵੀ—ਦਕਸ਼ ਦੀ ਧੀ—ਹੋਰ ਵੀ ਅਧਿਕ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕੀ; ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸਿੱਧ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਉਥੇ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ।

Verse 82

स्तुवंति तां महाभागां रक्षंति च सुतत्पराः । पूर्णे वर्षशते तस्या विष्णुस्तत्र समागतः

ਉਹ ਉਸ ਮਹਾਭਾਗਾ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਸੌ ਵਰ੍ਹੇ ਪੂਰੇ ਹੋਏ, ਤਦੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਉਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।

Verse 83

तामुवाच महाभागामदितिं तपसान्विताम् । देवि गर्भः सुसंपूर्णः सूतिकालः प्रवर्तते

ਉਸ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਮਹਾਭਾਗਾ ਅਦਿਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਦੇਵੀ, ਗਰਭ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਪ੍ਰਸਵ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਰੰਭ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।”

Verse 84

तवैव तपसा पुष्टस्तेजसा च प्रवर्द्धितः । अद्यैव गर्भमेतं त्वं मुंच मुंच यशस्विनि

ਤੇਰਾ ਹੀ ਤਪ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਲਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਇਹ ਵਧਦਾ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਹੀ ਤੂੰ ਇਸ ਗਰਭ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਛੱਡ ਦੇ, ਹੇ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ।

Verse 85

एवमाभाष्य देवेशः स जगाम स्वकं गृहम् । असूत पुत्रं सा देवी काले प्राप्ते महोदये

ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੇ, ਮਹਾਨ ਸ਼ੁਭ ਘੜੀ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।

Verse 86

सा पुत्रं दीप्तिसंयुक्तं द्वितीयमिव भास्करम् । सुभगं चारुसर्वांगं सर्वलक्षणसंयुतम्

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ—ਤੇਜ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੂਜਾ ਸੂਰਜ; ਸੁੰਦਰ, ਮਨੋਹਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ।

Verse 87

चतुर्बाहुं महाकायं लोकपालं सुरेश्वरम् । तेजोज्वालासमाकीर्णं चक्रपद्मसुहस्तकम्

ਚਾਰ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਕਾਯ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਾਲਕ ਅਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ—ਤੇਜ ਦੀਆਂ ਜਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ ਤੇ ਪਦਮ ਧਾਰੇ।

Verse 88

चंद्रबिंबानुकारेण वदनेन महामतिः । राजमानं महाप्राज्ञं तेजसा वैष्णवेन च

ਚੰਦ੍ਰ-ਮੰਡਲ ਵਰਗੇ ਮੁਖ ਨਾਲ ਉਹ ਮਹਾਮਤਿ, ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ্ঞ, ਵੈਸ਼ਣਵ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਸੀ।

Verse 89

अन्यैश्च लक्षणैर्दिव्यैर्दिव्यभावैरलंकृतम् । सर्वलक्षणसंपूर्णं चंद्रास्यं कमलेक्षणम्

ਹੋਰ ਦਿਵ੍ਯ ਲੱਛਣਾਂ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਦਿਵ੍ਯ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ—ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪੂਰਨ, ਚੰਦ੍ਰ-ਮੁਖ ਅਤੇ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ।

Verse 90

आजग्मुस्ते त्रयो देवा ऋषयो वेदपारगाः । गंधर्वाश्च ततो नागाः सिद्धाविद्याधरास्तथा

ਤਦ ਉਹ ਤਿੰਨ ਦੇਵ ਆ ਪਹੁੰਚੇ, ਨਾਲ ਹੀ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਪਾਰੰਗਤ ਰਿਸ਼ੀ; ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਗੰਧਰਵ, ਨਾਗ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਧ ਤੇ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰ ਵੀ ਆਏ।

Verse 91

ऋषयः सप्त ते दिव्याः पूर्वापरमहौजसः । अन्ये च मुनयः पुण्याः पुण्यमंगलदायिनः

ਉਹ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਦਿਵ੍ਯ ਹਨ, ਪੂਰਵ ਤੇ ਅਪਰ ਦੋਹਾਂ ਕਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਤੇਜ ਵਾਲੇ; ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਪੁੰਨ੍ਯ ਮੁਨੀ ਹਨ ਜੋ ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਬਖ਼ਸ਼ਦੇ ਹਨ।

Verse 92

आजग्मुस्ते महात्मानो हर्षनिर्भरमानसाः । तस्मिञ्जाते महाभागे भगवंतो महौजसि

ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮਨਾਂ ਸਮੇਤ ਆ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਭਾਗੀ, ਮਹੌਜਸਿ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।

Verse 93

आजग्मुर्देवताः सर्वे पर्वतास्तु तपस्विनः । क्षीराद्याः सागराः सर्वे नद्यश्चैव तथामलाः

ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਆ ਪਹੁੰਚੇ, ਅਤੇ ਤਪੱਸਵੀ ਪਰਬਤ ਵੀ; ਖੀਰ-ਸਾਗਰ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਆਏ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਮਲ ਨਦੀਆਂ ਵੀ।

Verse 94

प्रीतिमंतस्ततः सर्वे ये चान्ये हि चराचराः । मंगलैस्तु महोत्साहं चक्रुः सर्वे सुरेश्वराः

ਤਦ ਸਭ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ—ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਚਲ, ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਵੀ; ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰਾਂ ਨੇ ਮੰਗਲ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਮਹਾਨ ਉਤਸਾਹ ਜਗਾਇਆ।

Verse 95

ननृतुश्चाप्सराः संघा गंधर्वा ललितं जगुः । वेदमंत्रैस्ततो देवा ब्राह्मणा वेदपारगाः

ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਟੋਲ ਨੱਚੇ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਮਿੱਠਾ ਗਾਨ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਵੇਦ-ਪਾਰੰਗਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਵੇਦ-ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਜਪ ਕੀਤਾ।

Verse 96

स्तुवंति तं महात्मानं सुतं वै कश्यपस्य च । ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च वेदाश्चैव समागताः

ਉਹ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਵੇਦ ਵੀ ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।

Verse 97

सांगोपांगैश्च संयुक्तास्तस्मिञ्जाते महौजसि । त्रैलोक्ये यानि सत्वानि पुण्ययुक्तानि सत्तम

ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਮਹੌਜਸ ਜਨਮਿਆ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ—ਅੰਗ-ਉਪਾਂਗ ਸਮੇਤ—ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਗਏ, ਹੇ ਸਤ੍ਤਮ।

Verse 98

समागतानि तत्रैव तस्मिञ्जाते महौजसि । मंगलं चक्रिरे सर्वे गीतपुण्यैर्महोत्सवैः

ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ; ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਜਨਮਿਆ, ਸਭ ਨੇ ਮੰਗਲ ਕਰਮ ਕੀਤੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਮਹੋਤਸਵ ਮਨਾਏ।

Verse 99

हर्षेण निर्भराः सर्वे पूजयंतो महौजसः । ब्रह्माद्याश्च त्रयो देवाः कश्यपोथ बृहस्पतिः

ਸਾਰੇ ਹर्ष ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ—ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਤਿੰਨ ਦੇਵ, ਅਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵੀ।

Verse 100

चक्रिरे नामकर्माणि तस्यैव हि महात्मनः । वसुदत्तेति विख्यातो वसुदेति पुनस्तव

ਉਸੇ ਮਹਾਤਮਾ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਮਕਰਣ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ “ਵਸੁਦੱਤ” ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ “ਵਸੁਦੇਵ” ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਹੇ ਤੂੰ।

Verse 101

आखंडलेति तन्नाम मरुत्वान्नाम ते पुनः । मघवांश्च बिडौजास्त्वं पाकशासन इत्यपि

ਤੇਰਾ ਨਾਮ ‘ਆਖੰਡਲ’ ਹੈ; ਫਿਰ ਤੂੰ ‘ਮਰੁਤਵਾਨ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ‘ਮਘਵਾਨ’, ‘ਬਿਡੌਜਾਸ’ ਅਤੇ ‘ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ’ ਵੀ ਹੈਂ।

Verse 102

शक्रश्चैव हि विख्यात इंद्रश्चैवेति ते सुतः । इत्येतानि च नामानि तस्यैव च महात्मनः

ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ‘ਸ਼ਕ੍ਰ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ‘ਇੰਦਰ’ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।

Verse 103

चक्रुश्च देवताः सर्वाः संतुष्टा हृष्टमानसाः । स्नानं तु कारयामासुः संस्काराणि महासुरः

ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਨਾਲ, ਸਭ ਰੀਤਾਂ ਕਰ ਬੈਠੇ। ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਨੇ ਸਨਾਨ ਅਤੇ ਸੰਸਕਾਰ-ਕਰਮ ਕਰਵਾਏ।

Verse 104

विश्वकर्माणमाहूय ददुराभरणानि च । तानि पुण्यानि दिव्यानि तस्मै ते तु महात्मने

ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਹਿਣੇ ਵੀ ਭੇਟ ਕੀਤੇ—ਉਹ ਪੁੰਨਮਈ, ਦਿਵ੍ਯ ਅਲੰਕਾਰ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ।

Verse 105

जाते तस्मिन्महाभागे देवराजे महात्मनि । एवं मुदं ततः प्रापुः सर्वे देवा महौजसः

ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਭਾਗ, ਮਹਾਤਮਾ ਦੇਵਰਾਜ ਜਨਮਿਆ, ਤਦੋਂ ਸਾਰੇ ਮਹਾਬਲਵਾਨ ਦੇਵਤਾ ਅਤਿ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।

Verse 106

पुण्ये तिथौ तथा ऋक्षे सुमुहूर्ते महात्मभिः । इंद्रत्वे स्थापितो देवैरभिषिक्तः सुमंगलैः

ਪੁੰਨਮਈ ਤਿਥੀ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹੇਠ, ਉੱਤਮ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਦਰ-ਪਦ ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਤਿ ਮੰਗਲਮਈ ਅਭਿਸ਼ੇਕ-ਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।

Verse 107

प्राप्तमैंद्रपदं तेन प्रसादात्तस्य चक्रिणः । तपश्चकार तेजस्वी वसुदत्तः सुरेश्वरः

ਉਸ ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਇੰਦਰ-ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਤੇਜਸਵੀ ਵਸੁਦੱਤ, ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।

Verse 108

उग्रेण तेजसा युक्तो वज्रपाशांकुशायुधः

ਉਗ੍ਰ ਤੇਜ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਉਸ ਨੇ ਵਜ੍ਰ, ਪਾਸ਼ ਅਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਯੁਧ ਵਜੋਂ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ।

Verse 109

सूत उवाच । उग्रं समस्तं तपसः प्रभावं विलोक्य शुक्रो निजगाद गाथाम् । लोकेषु कोन्यो न भविष्यतीति यथा हि चायं च सुदर्शनीयः

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਉਗ੍ਰ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਇਹ ਗਾਥਾ ਉਚਾਰੀ—“ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੋਵੇਗਾ? ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਨਿਹਾਇਤ ਹੀ ਦਰਸ਼ਨੀਯ ਹੈ।”

Verse 110

विष्णोः प्रसादान्न परो महात्मा संप्राप्तमैश्वर्यमिहैव दिव्यम्

ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਇੱਥੇ ਹੀ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਐਸ਼ਵਰ੍ਯ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 111

अनेन तुल्यो न भविष्यतीति लोकेषु चान्यस्तपसोग्रवीर्यः

ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸਮਾਨ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ; ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਉਗ੍ਰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।