Adhyaya 45

Verse 1

पंचचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः । सुकलोवाच । अथ ते लुब्धकाः सर्वे शूकरीं प्रति जग्मिरे । शूराश्च दारुणाः प्राप्ताः पाशहस्ताश्च भीषणाः

ਸੁਕਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤਦ ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੁੱਭੜੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਸੂਅਣੀ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ। ਉਹ ਧੀਰਜਵਾਨ ਤੇ ਕਠੋਰ, ਡਰਾਉਣੇ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫੰਦੇ ਫੜੇ ਹੋਏ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।

Verse 2

चतुरश्च ततो डिंभान्कृत्वा स्थित्वा च शूकरी । कुटुंबेन समं कांतं हतं दृष्ट्वा महाहवे

ਤਦ ਚਤੁਰ ਸੂਅਣੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋਈ; ਮਹਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।

Verse 3

भर्तुर्मे चिंतितं प्राप्तमृषिदेवैश्च पूजितः । गतः स्वर्गं महात्मासौ वीर्येणानेन कर्मणा

ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੇ ਉਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜੋ ਉਹ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ; ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਇਸ ਕਰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।

Verse 4

अनेनापि पथा यास्ये स्वर्गं भर्त्ता स तिष्ठति । तया सुनिश्चितं कृत्वा पुत्रान्प्रतिविचिंतितम्

“ਇਸੇ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਮੈਂ ਵੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਜਿੱਥੇ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।” ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ।

Verse 5

यदा जीवंति मे बालाश्चत्वारो वंशधारकाः । भवत्यस्य सुवीरस्य कोलस्यापि महात्मनः

ਜਦ ਤੱਕ ਮੇਰੇ ਚਾਰ ਬਾਲਕ—ਵੰਸ਼ ਦੇ ਧਾਰਕ—ਜੀਵਤ ਹਨ, ਤਦ ਤੱਕ ਇਸ ਮਹਾਤਮਾ, ਸੁਵੀਰ ਕੋਲ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਰਹੇਗੀ।

Verse 6

केनोपायेन पुत्रान्वै रक्षायुक्तान्करोम्यहम् । इति चिंतापरा भूत्वा दृष्ट्वा पर्वतसंकटम्

“ਕਿਹੜੇ ਉਪਾਅ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਯਥੋਚਿਤ ਰੱਖਿਆ-ਯੁਕਤ ਕਰਾਂ?” ਇਉਂ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਪਹਾੜੀ ਦਰਰੇ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ।

Verse 7

तत्र मार्गं सुविस्तीर्णं निष्कासाय प्रयास्यते । तया सुनिश्चितं कृत्वा पुत्रान्प्रति विचिंतितम्

ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਨਿਕਾਸ ਲਈ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਸੁਚੰਗਾ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਮਾਰਗ ਬਣਾਉਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਯਤਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਯ ਪੱਕਾ ਕਰ ਕੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ।

Verse 8

तानुवाच महाराज पुत्रान्प्रति सुमोहितान् । यावत्तिष्ठाम्यहं पुत्रास्तावद्गच्छत शीघ्रगाः

ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਤਿ ਮੋਹਿਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਖੜਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪੁੱਤਰੋ, ਤਦ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਤੁਰੰਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲੇ ਜਾਓ।”

Verse 9

तेषां मध्ये सुतो ज्येष्ठः कथं यास्यामि मातरम् । संत्यज्य जीवलोभाच्च धिङ्मे मातः सुजीवितम्

“ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਜੇਠਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ—ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਮਾਤਾ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂ, ਜਦ ਕਿ ਜੀਵਨ-ਲੋਭ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਆਵਾਂ? ਧਿਕ ਹੈ ਮੈਨੂੰ, ਮਾਤਾ; ਧਿਕ ਹੈ ਮੇਰੇ ਇਸ ਨੀਚ ਜੀਵਨ ਨੂੰ।”

Verse 10

पितृवैरं करिष्यामि साधयिष्ये रणे रिपून् । गृहीत्वा त्वं कनीयसोभ्रातॄन्स्त्रीन्दुर्गकंदरम्

ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਦੀ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਬਦਲਾ ਲਵਾਂਗਾ; ਰਣ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ-ਕਿਲ੍ਹੇ ਵੱਲ ਚਲਾ ਜਾ।

Verse 11

पितरं मातरं त्यक्त्वा यो याति हि स पापधीः । नरकं च प्रयात्येव कृमिकोटिसमाकुलम्

ਜੋ ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਰੋੜਾਂ ਕੀੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

Verse 12

तमुवाच सुदुःखार्ता त्वां त्यक्त्वाहं कथं सुत । संयास्यामि महापापा त्रयो गच्छंतु मे सुताः

ਅਤਿ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਪੁੱਤਰ, ਤੈਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਜੀਵਾਂ? ਮੈਂ ਮਹਾਂ ਪਾਪਣ ਹਾਂ—ਮੇਰੇ ਤਿੰਨੇ ਪੁੱਤਰ ਹੀ ਚਲੇ ਜਾਣ।”

Verse 13

कनीयसस्त्रयस्त्वेव गता गिरिवनांतरम् । तौ जग्मतू रणभुवं तेषामेव सुपश्यताम्

ਪਰ ਤਿੰਨੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਪਹਾੜੀ ਜੰਗਲ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਭਾਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ; ਅਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ, ਰਣਭੂਮੀ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ।

Verse 14

तेजसा सुबलेनापि गर्जंतौ च पुनःपुनः । अथ ते लुब्धकाः शूराः संप्राप्ता वातरंहसः

ਤੇਜ ਅਤੇ ਮਹਾਂ ਬਲ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਵਾਰੰਵਾਰ ਗੱਜਦੇ ਹੋਏ, ਤਦ ਉਹ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਆ ਪਹੁੰਚੇ—ਹਵਾ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਵਰਗੇ ਵੇਗ ਨਾਲ।

Verse 15

पथा तेनापि दुर्गेण त्रयस्ते प्रेषिता नृप । तिष्ठतः स्म पथं रुद्ध्वा द्वावेतौ जननीसुतौ

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਕਠਿਨ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਤਿੰਨ ਜਣੇ ਭੇਜੇ ਗਏ; ਪਰ ਇਹ ਦੋਵੇਂ—ਇੱਕੋ ਮਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ—ਉੱਥੇ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਰਾਹ ਰੋਕੀ ਬੈਠੇ।

Verse 16

लुब्धकाश्च ततः प्राप्ताः खड्गबाणधनुर्धराः । प्रजघ्नुस्तोमरैस्तीक्ष्णैश्चक्रैश्च मुशलैस्ततः

ਫਿਰ ਲੋਭੀ ਜਣੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਬਾਣ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰੇ; ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੀਖੇ ਤੋਮਰਾਂ, ਚੱਕਰਾਂ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਲਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਡਾਹ ਦਿੱਤਾ।

Verse 17

मातरं पृष्ठतः कृत्वा तनयो युध्यते स तैः । दंष्ट्रया निहताः केचित्केचित्तुंडेन घातिताः

ਮਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ; ਕਈ ਉਸ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਕਈ ਉਸ ਦੀ ਚੋਚ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।

Verse 18

संजघान खुराग्रैश्च शूराश्च पतिता रणे । युयुधे शूकरः संख्ये दृष्टो राज्ञा महात्मना

ਉਸ ਨੇ ਖੁਰਾਂ ਦੇ ਤੀਖੇ ਅਗਲੇ ਸਿਰਿਆਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰ ਕੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਡਾਹ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਰਣ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਸ਼ੂਕਰ ਯੁੱਧ ਦੀ ਘਮਸਾਨ ਵਿੱਚ ਲੜਦਾ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅੱਖੀਂ ਵੇਖਿਆ।

Verse 19

पितुः सकाशाच्छूरोयमिति ज्ञात्वा ससम्मुखः । बाणपाणिर्महातेजा मनुसूनुः प्रतापवान्

ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਜਾਣ ਕੇ ਕਿ “ਇਹ ਯੋਧਾ ਸੂਰਮਾ ਹੈ”, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਮਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਾਣ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।

Verse 20

निशितेनापि बाणेन अर्द्धचंद्रानुकारिणा । राज्ञा हतः पपातोर्व्यां विद्धोरस्को महात्मना

ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜੇ ਨੇ ਅਰਧਚੰਦ੍ਰ-ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ; ਛਾਤੀ ਛਿਦਰ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।

Verse 21

ममार सहसा भूमौ पपात स हि शूकरः । पुत्रमोहं परं प्राप्ता तस्योपरि गता स्वयम्

ਉਹ ਸੂਅਰ ਅਚਾਨਕ ਮਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਪੁੱਤਰ-ਮੋਹ ਦੀ ਘੋਰ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਉੱਤੇ ਜਾ ਪਈ।

Verse 22

तया च निहताः शूरास्तुंडघातैर्महीतले । निपेतुर्लुब्धकाः शूराः कतिनष्टा मृता नृप

ਉਸ ਦੇ ਚੋਚ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ਸੂਰਮੇ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਲੋਭੀ ਯੋਧੇ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਕਈ ਨਾਸ ਹੋ ਕੇ ਮਰ ਗਏ।

Verse 23

द्रावयंती महत्सैन्यं दंष्ट्रया सूकरी ततः । यथा कृत्या समुद्भूता महाभयविधायिका

ਫਿਰ ਉਹ ਸੂਕਰੀ ਆਪਣੀ ਦੰਸ਼ਟ੍ਰਾ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਭਜਾਉਂਦੀ ਹੋਈ, ਮਾਨੋ ਮੰਤ੍ਰ-ਕ੍ਰਿਤ ਕ੍ਰਿਤਿਆ ਵਾਂਗ ਅਚਾਨਕ ਉੱਠੀ—ਜੋ ਮਹਾ-ਭਯ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 24

तमुवाच ततो राज्ञी देवराजसुतोपमम् । अनया निहतं राजन्महत्सैन्यं तवैव हि

ਤਦ ਰਾਣੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਜੋ ਦੇਵਰਾਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮਾਨ ਸੀ: “ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੀ ਮਹਾਨ ਸੈਨਾ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਇਸੀ ਨੇ ਮਾਰੀ ਹੈ।”

Verse 25

कस्मादुपेक्षसे कांत तन्मे त्वं कारणं वद । तामुवाच महाराजो नाहं हन्मि इमां स्त्रियम्

ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਅਣਡਿੱਠ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ? ਮੈਨੂੰ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ। ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਮੈਂ ਇਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਾਂਗਾ।

Verse 26

महादोषं प्रिये दृष्टं स्त्रीवधे दैवतैः किल । तस्मान्न घातयेन्नारीं प्रेषयेहं न कंचन

ਹੇ ਪਿਆਰੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਔਰਤ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਦੇਵਾਂਗਾ।

Verse 27

अस्या वधनिमित्तार्थे पापाद्बिभेमि सुंदरि । एवमुक्त्वा तदा राजा विरराम महीपतिः

ਹੇ ਸੁੰਦਰੀ, ਮੈਂ ਉਸਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹਾਂ। ਅਜਿਹਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਰਾਜਾ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ।

Verse 28

लुब्धको झार्झरो नाम ददृशे स तु सूकरीम् । कुर्वंतीं कदनं तेषां दुःसहां सुभटैरपि

ਫਿਰ ਝਾਰਝਾਰ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸੂਰਨੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ - ਇੰਨੀ ਭਿਆਨਕ ਕਿ ਬਹਾਦਰ ਯੋਧੇ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ।

Verse 29

आविव्याध सुवेगेन बाणेन निशितेन हि । संलग्नेन तु बाणेन शोणितेन परिप्लुता

ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਗਏ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਤੀਰ ਦੇ ਲੱਗਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲੱਥਪੱਥ ਹੋ ਗਈ।

Verse 30

शोभमाना त्वरां प्राप्ता वीरश्रिया समाकुला । तुंडेनापि हतः संख्ये झार्झरः स तया पुनः

ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ ਹੋ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਅੱਗੇ ਵਧੀ, ਵੀਰ-ਸ਼੍ਰੀ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ। ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚੋਂਚ ਨਾਲ ਵੀ ਝਾਰਝਰ ਨੂੰ ਫਿਰ ਮਾਰ ਡਾਲਿਆ।

Verse 31

पतमानेन तेनापि झार्झरेण तदा हता । खड्गेन निशितेनापि पपात विदलीकृता

ਫਿਰ ਉਸ ਡਿੱਗਦੇ ਹੋਏ ਝਾਰਝਰ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਉਹ ਮਾਰੀ ਗਈ। ਤੇਜ਼ ਧਾਰ ਵਾਲੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਚੀਰ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਦੋ ਟੁਕੜੇ ਹੋ ਗਈ।

Verse 32

श्वसमाना रणेनापि मूर्च्छनाभि परिप्लुता । दुःखेन महताविष्टा जीवमाना महीतले

ਉਹ ਹਾਲੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਰਣ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਚੂਰ। ਬਾਰੰਬਾਰ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ, ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਈ ਰਹੀ—ਜੀਵਨ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਂਦੀ।

Verse 45

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे । पंचचत्वारिंशोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਵੇਨੋਪਾਖਿਆਨ ਅੰਦਰ, ਸੁਕਲਾ-ਚਰਿਤ੍ਰ ਸੰਬੰਧੀ ਪੈਂਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।